رعد قیمت برق بر فراز نیروگاه

به گزارش خبرنگار بورس امروز: صنعت برق در کشورمان جزو صنایع قدیمی به حساب می‌آید. صنعتی که همواره در اختیار دولت بوده و حتی زمانی که شرکت‌های خصوصی وارد این صنعت شدند باز هم دولت رد پایی در این صنعت داشته است. قیمت‌گذاری خرید برق به دلیل اهمیت استراتژیک آن در اختیار دولت بوده و شرکت‌های خصوصی همواره از اینکه از این مساله زیان می‌بینند، گلایه کرده‌اند.

قیمت برق مصرفی مشترکین طی این سال‌ها به صورت سالانه افزایش یافته اما قیمت خرید برق از نیروگاه‌ها از سال ۹۳ تغییری نداشته است. موضوعی که مورد اعتراض نیروگاه‌های بخش خصوصی بوده و قرار است طی چند ماه آینده، وزارت نیرو در قیمت خرید برق از نیروگاه‌ها تغییراتی اعمال کند. پیش بینی‌ها حکایت از افزایش ۲۰ تا ۳۰ درصدی نرخ خرید برق از نیروگاه‌ها دارد. در همین زمینه با محمد جعفری اناری مدیرعامل شرکت تولید و مدیریت نیروگاه زاگرس کوثر به گفت‌وگو پرداختیم که مشروح آن در ذیل آمده است:

با توجه به عرضه این نیروگاه در بازار سرمایه آیا برنامه ای برای افزایش عرضه این سهم در بازار دارید؟

شرکت تولید و مدیریت نیروگاه زاگرس کوثر سال ۹۴ تاسیس شده و از ابتدای سال ۹۷ به بازار سرمایه وارد شده است. از اسفند سال ۹۷ ،  ۵ درصد سهام شرکت در بازار سرمایه عرضه شد. با توجه به این حضور، در برنامه‌های خود امکان افزایش از سهام را داریم. نیروگاه زاگرس کوثر سال ۸۹ به بهره‌برداری رسیده است. این نیروگاه دولتی بوده و توسط مپنا ساخته شده است و بابت طلب برخی خانواده‌های شاهد و ایثارگران از سوی دولت به عنوان رد دیون واگذار شده است. این نیروگاه به مدت ۲سال و نیم توسط نیروگاه بیستون بهره‌برداری شد. بعد از این مدت تصمیم گرفته شد تا شرکتی با عنوان تولید و مدیریت نیروگاه زاگرس کوثر تاسیس شود تا کار بهره‌برداری از این شرکت را انجام دهد.

طبق قوانین، بهره‌برداری از نیروگاه می بایست توسط دو شرکت مالک و بهره بردارانجام شود؛  به همین دلیل مجبور شدیم که یک شرکت بهره‌بردار ایجادکنیم. در این شرکت با استفاده از همکارانی که در کرمانشاه حضور داشتند توانستیم رتبه (Grade) ۶۵۰ مگاواتی نیروگاه گازی را دریافت کنیم. از اول فروردین ۹۷ بهره‌برداری توسط این شرکت  که ۱۰۰درصد سهام آن متعلق به خودمان است، انجام شده است. البته یک سری برنامه ‌هم داریم که شرکت بهره‌بردارمان بتواند از نیروگاه‌های دیگر هم بهره‌برداری انجام دهد.

در حال حاضر چند نیروگاه در اختیار دارید؟

در حال حاضر یک نیروگاه در اختیار داریم. اما شرکت ما توانایی بهره‌برداری از نیروگاه‌های دیگر را هم دارد. اگر نیروگاه دیگری را به مناقصه بگذارند ماهم در آن شرکت می‌کنیم تا بتوانیم از نیروگاه‌های بیشتری بهره‌برداری کنیم.

چند نیروگاه را به منظور بهره‌برداری در دستور کار خود قرار داده‌اید؟

ما در حال حاضر یک نیروگاه در اختیار داریم که باید تبدیل به سیکل ترکیبی شود. این نیروگاه چهار واحد گازی دارد. واحدهای گازی از نوع V94-2 است که در حالت ایزو ۱۶۲ مگاوات و در مجموع  ۶۴۸ مگاوات است. بهره‌بردار ما که یک سال و نیم این مقدار بهره‌برداری کرده به وزارت نیرو درخواست افزایش بهره‌برداری ارائه کرد و در حال حاضر می‌تواند تا ۱۱۰۰ مگاوات نیروگاه بهره‌برداری کند.

این ظرفیت اسمی است. ظرفیت واقعی که در حال حاضر تولید می‌کند چقدر است؟

ظرفیت اسمی ۶۴۸ مگاوات و ظرفیت عملیاتی ۵۲۰ مگاوات است.  طرح توسعه سیکل ترکیبی اگر انجام شود بدون اینکه ما سوخت جدید مصرف کنیم می‌توانیم تا ۵۰ درصد بیشتر از ظرفیت فعلی برق تولید کنیم. یعنی به حدود ۱۰۰۰ مگاوات برق خواهیم رسید.

این برنامه چه زمانی محقق خواهد شد؟

امیدواریم تا سال ۱۴۰۲ این طرح به بهره‌برداری برسد.

برای انجام این طرح به چه مقدار نقدینگی نیاز دارید؟

این طرح حدودا ۳ هزار میلیارد تومان نقدینگی نیاز دارد. چون سال ۹۲ و ۹۳ این طرح جزو طرح‌های اولویت‌دار بود، می‌توانستیم از صندوق توسعه ملی وام دریافت کنیم. ما طرح را به همراه یک آورده به بانک صنعت و معدن بردیم که در روزهای آخر تصویب، به افزایش نرخ ارز خوردیم. آقای همتی  از اختصاص ارز ۴۲۰۰ تومانی برای طرح‌های این چنینی جلوگیری کرد. اتفاقی که برای ما رخ داد این بود که طرح قبلا با ۱۲۰۰ میلیارد تومان هزینه تکمیل می شد اما حالا به ۳ هزار میلیارد تومان هزینه رسیده است.

فروش برق ما ریالی است. هزینه سرمایه‌گذاری ما افزایش یافت و درآمد ما ثابت بود.  IRI طرح قبلا ۱۸ درصد بود اما حالا به ۸ درصد رسیده است. صندوق توسعه به طرح‌هایی که کمتر از ۱۵ درصد IRI داشته باشند، وام نمی‌دهد. این اتفاق باعث شد تا تمام پروژه‌های توسعه‌ای در صنعت نیروگاهی کاری از پیش نبرند. چون پروژه‌ها اصلا صرفه اقتصادی ندارند. چرا که شما طرحی را آغاز می‌کنید و باید ۱۵ سال صبر کنید تا سرمایه شما باز گردد. همین باعث شده تا افراد جدیدی وارد این صنعت نشوند. به همین دلیل وزارت نیرو طرحی به منظور افزایش نرخ قیمت برق در دستور کار قرار داده است. چگونه می‌شود صنعتی از سال ۹۳ افزایش قیمت نداشته باشد اما همچنان سرپا بماند.

افزایش نرخ تورم و ارز باعث شده است قیمت قطعات و تجهیزات افزایش سه برابری داشته باشند و همچنین هزینه اورهال تا ۴ برابر افزایش یابد. قیمت خرید برق از نیروگاه ها طی چند سال گذشته هیچ افزایشی نداشته، حتی بهار امسال حدود ۳۰% کاهش هم داشته است، ولی سالیانه قیمت فروش برق به مصرف کنندگان افزایش داشته است. صورت‌های مالی ما نشان می‌دهد که درآمدمان از سال ۹۳ به بعد ثابت بوده و هزینه‌هایمان افزایش یافته است. افزایش هزینه‌ها باعث کاهش سود شده است. اما افزایش قیمت ارز،  ارزش جایگزینی این نیروگاه‌ها را افزایش داده است. ساخت چنین نیروگاهی در حال حاضر بیش از ۳ هزار میلیارد تومان هزینه دارد. پس جای رشد در این صنعت بسیار است اما اینکه چرا سرمایه‌گذاری در آن انجام نمی‌شود به دلیل عدم افزایش قیمت برق و سوددهی کم در این صنعت است.

چرا در قرار دادهای خود با برخی از شرکت ها، نرخ فروش برق کمتر از نرخ دریافت شده از مدیریت شبکه برق است.  آیا این قراردادها برای شما صرفه اقتصادی دارد؟

روش برق بصورت ۳ مدل انجام می شود: ۱- فروش به مدیریت شبکه برق(دولت) که بیش از ۹۵% فروش نیروگاه است ۲- بورس انرژی ۳- قراردادهای دو جانبه.

قراردادهای دوجانبه قیمت پایین‌تری نسبت به فروش به مدیریت شبکه دارند ولی به‌صورت نقدی انجام می شود.اما مدیریت شبکه دوره وصول بیش از ۳ سال دارد.

اوراق خزانه‌ای که دولت به منظور تسویه بدهی های خود به پیمانکاران منتشر می‌کند چقدر از مطالبات شما را از دولت و به ویژه وزارت نیرو پوشش می‌دهد؟

بین ۱۵ تا ۲۰ درصد پول درآمد ما را پوشش می‌دهد. اوراق خزانه سالی یک بار یا یک سال درمیان اتفاق می‌افتد و خیلی عددی نیست. در چهار سال گذشته دوبار به ما اوراق خزانه دادند یک بار رقمی در حدود ۲۱ میلیارد تومان و یک سال هم حدود ۴۶ میلیارد تومان به مجموعه ما اوراق خزانه داده‌اند. فروش ما در این چهار سال ۶۰۰ میلیارد تومان بوده و جمع این اوراق خزانه چیزی حدود ۱۰ درصد کل فروش ما بوده است. یک مقدار هم به صورت نقدی به ما پرداخت می‌شود که مجموع آن با اوراق  خزانه چیزی حدود ۲۰ درصد می‌شود. ۸۰ درصد از طلب ما از مدیریت شبکه همچنان باقی مانده است.

سال اول مطالبه ما از مدیریت شبکه ۵۰ میلیارد تومان بود که به طور متوسط طی سال‌های بعد چیزی بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ میلیارد تومان به طور سالیانه به این مطالبه اضافه شده است. تنها سالی که اضافه نشد و کم شد سال گذشته بود که ما از قانون تهاتری که در بودجه ۹۷ بود استفاده کردیم. یعنی در سال، چیزی حدود ۱۵۰ میلیارد تومان مطالبه داریم که از این رقم تنها ۴۰ تا ۵۰ میلیارد تومان به صورت اوراق و نقدی به ما پرداخت می‌شود و ۱۰۰ میلیارد تومان نیز مطالبه باقی می‌ماند. در این شرایط ما به نقدینگی نیاز داریم و باید به غیر از دولت به جای دیگری هم فروش داشته باشیم. چون بورس انرژی را یک بازار رقابتی نکرده‌اند و بازار عدد بسیاری کوچکی دارد و زیر یک درصد است، به همین دلیل نرخ‌ها بسیار پایین است.

پس برای شما این قراردادهای دوطرفه صرفه اقتصادی دارد؟

با توجه به ارزش زمانی پول و نقدی بودن فروش دوجانبه و دوره وصول ۳ ساله از مدیریت شبکه می توان گفت این قراردادها صرفه اقتصادی دارد.

برنامه‌ای برای افزایش نرخ در قرارداد دو جانبه دارید؟

نرخ فروش برق دوجانبه طی چندسال گذشته به‌صورت سالیانه افزایش داشته است.

آیا دولت برنامه ای برای افزایش قیمت خرید برق از نیروگاه ها دارد؟

با توجه به افزایش نر خ تورم و ارز و همچنین افزایش هزینه های تولید کننده، سناریوهایی جهت افزایش قیمت خرید برق از نیروگاه ها وجود دارد. این افزایش ها از ۳۰% تا ۲۰۰% است.

آیا جامعه تاب و توان افزایش ۲۰۰ درصدی نرخ برق را دارد؟

مشکل این است که از سال ۹۳  تاکنون افزایشی در  قیمت خرید برق از نیروگاه  نداشته‌ایم. یعنی فنر قیمتی جمع شده و قیمت ارز و تورم جهش داشته است پس ناگزیر به افزایش قیمت و رها شدن این فنر هستند. اگر با همین شرایط نیروگاه‌ها بخواهند ادامه دهند در آینده نزدیک همه نیروگاه‌ها زیان‌ده خواهند شد. سالیانه ۴۰ تا ۵۰ میلیارد تومان هزینه اورهال ما است. به این دلیل وزارت نیرو متوجه شده که باید اقداماتی انجام دهند. سال ۹۳ هر دلار ۳۴۰۰ تومان بوده که تا امروز ۳ برابر رشد داشته است. درصد رشد شاخص تولید کننده سال ۹۴ چیزی حدود ۴.۹ بوده اما در سال جاری این رقم به ۳۸.۴ درصد رسیده است. یعنی هزینه‌های تولیدکننده ۸ برابر افزایش یافته، اما قیمت خرید برق تغییری نکرده است. حالا وزارت نیرو بین جراحی اساسی یا مسکن ساده مانده است.

وزارت نیرو بدهکارترین وزارت‌خانه در کشور است.  وزارت نیرو از ما برق خریداری می‌کند تا به دست مشتری برساند بخشی از این برق تلف می‌شود. هزینه‌ برق تمام شده برای وزارت نیرو ۱۲۰ تا ۱۳۰ تومان است اما از مشتری ۸۰ تومان دریافت می‌کند و بقیه را از جیب می‌دهد و سال به سال زیان بیشتری متحمل می‌شود. قرار است تا چند ماه آینده بحث افزایش نرخ برق مشخص شود.

با افزایش نرخ برق، شاهد سود آوری بالایی در شرکت‌های نیروگاهی حاضر در بازار سرمایه خواهیم بود؟

اگر عددهای بالا برای خرید برق از نیروگاه‌ها که صحبت آن شده، اتفاق بیافتد می‌توان به سودآوری فکر کرد. در حال حاضر قیمت خرید از نیروگاه‌ها ۶۰ تومان است اگر این به ۱۷۰ تومان برسد سودآور خواهند بود.