ویژگی‌ها و کارکردهای سامانه بهین یاب

به گزارش روند بورس امروز، این فرآیندها قبلا به صورت فیزیکی، غیر شفاف و مستلزم حضور مراجعین به بخش های مختلف این وزارت بوده ولی هم اکنون با رویه ای شفاف و به صورت الکترونیکی می باشند .فرآیند خرید مواد اولیه از بورس یکی از فرآیندهای اشاره شده در سامانه بهین یاب می باشد.

فرآیند خرید مواد اولیه از بورس

فرآیند تخصیص مواد اولیه پتروشیمی در سال ۱۳۹۰ پیرو بخشنامه ستاد هدفمند کردن یارانه‌‌ها راه اندازی گردید.
بر اساس این بخشنامه وزارت صنعت، معدن و تجارت موظف شد سامانه‌ای را ایجاد نماید تا از طریق آن واحد‌های تولیدی دارای صلاحیت جهت خرید محصولات پتروشیمی به شرکت بورس کالا معرفی شوند.

بر این اساس طراحی سامانه و فرآیند با نگاهی فرابخشی به کلیه ذینفعان زنجیره تامین محصولات پتروشیمی و بر اساس دستورالعمل های مصوب در مراجع ذیربط صورت پذیرفت و پس از آن نیز تغییرات و توسعه سیستم بر مبنای قوانین و دستورالعمل های مصوب در مراجع ذیربط از جمله کارگروه تنظیم بازار در سامانه اعمال می‌گردد.لذا سامانه از حیث فرآیند بر اساس تصمیمات و سیاست های ابلاغی عمل میکند و بدون ابلاغ از مراجع ذیربط امکان تغییر در رویه های آن وجود ندارد .

نکته حائز اهمیت در این فرایند آن است که علاوه بر متقاضیان دریافت مواد اولیه و وزارت صمت، شرکت بورس کالای ایران، شرکت سهامی پتروشیمی و نیز سازمانهای نظارتی از جمله عوامل اصلی اجرای آن می باشند که هریک بخشی از مراحل اجرایی و یا نظارتی را بر اساس ضوابط و مصوبات را بر عهده دارند.

پس از ارسال سهمیه تایید شده به بورس کالا، ثبت سفارش خرید توسط متقاضی از طریق کارگزاری ها انجام می شود. پس از آن شرکت بورس کالا، مقادیر ثبت سفارش شده را بررسی نموده و مقدار مجاز خرید را با کسر مقادیر خرید قبلی و اعمال محدودیت های خرید براساس میزان عرضه روزانه هر ماده محاسبه می نماید.

شرکت بورس کالا بر اساس دستورالعملهای خود اقدام به فروش مواد اولیه به دو روش ۱-فروش در چارچوب سهمیه معرفی شده ۲- فروش بدون در نظر گرفتن میزان سهمیه معرفی شده (سقف باز) می نماید.

ضمناً لازم به ذکر است بر اساس قوانین شرکت بورس کالا خرید برخی از کالاهای عرضه شده در بورس نیاز به معرفی از طریق سامانه بهین یاب نداشته و خرید با مراجعه مستقیم متقاضی به شرکت بورس انجام می شود.

رصد و پایش فرآیند خرید 

با عنایت به اینکه اعمال هرگونه محدودیت و سهمیه بندی نیازمند پایش مستمر فرایند (به ویژه در شرایط خاص مانند نوسانات قیمت مواد اولیه) می باشد، امکان رصد فرایند از مرحله ثبت درخواست تا معرفی به بورس برای عوامل ذیربط، در سامانه پیش بینی و پیاده سازی شده است.

بنابراین در صورت عدم رعایت الزامات خرید از سوی خریداران، عملیات خرید آنها در مراحل مختلف به حالت تعلیق درخواهد آمد.

همچنین بر اساس بند ۷ بخشنامه ستاد هدفمندی یارانه‌ها و بخشنامه ها و دستورالعمل های بعدی، سازمان حمایت از تولید کنندگان و مصرف کنندگان و سازمان های استانی موظف هستند برحسن اجرای مصوبات نظارت نموده و با واحد‌های متخلف بر اساس ضوابط موجود و معرفی به سازمان تعزیرات حکومتی برخورد نماید.

لازم به ذکر است که کشف عرضه خارج از شبکه در برخی استان ها نتیجه وجود همین سامانه الکترونیکی، شفاف بودن وضعیت ثبت درخواست تا خرید متقاضیان و رصد و همکاری مشترک سازمان های صنعت، معدن و تجارت استانی و دستگاههای نظارتی بوده که منجر به تکمیل مدارک و برخورد با متخلفان گردیده است. رخدادی که ناشی از وجود فرایندی سیستمی و نظارت سازمانهای ذیربط می باشد.

به منظور بهبود تخصیص سهمیه ها و پایش فرایند، اقداماتی از جمله افزایش بازدیدهای دوره ای نظارتی از واحدها، بازنگری سهمیه های تعیین شده، مشارکت انجمن ها و تشکل ها در تایید سهمیه، تعلیق سهمیه واحدهای غیر فعال شده، هوشمند سازی فرایندهای کنترل، دریافت اطلاعات برخط و مستمر واحدهای خریدار مواد اولیه از سایر دستگاههای اجرایی و نظارت و رصد کالا در زنجیره تامین و توزیع در حال اجرا است.

همچنین وزارت صمت اقدام به راه اندازی طرح صدور فاکتور فروش الکترونیکی (طرح افق) برای خریداران مواد اولیه از بورس نموده که بر این اساس سهمیه واحدهای متقاضی در سامانه بهین یاب بر اساس اطلاعات فروش آنها محاسبه و برای دوره بعدی خرید، ملاک عمل قرار خواهد گرفت.

منبع:

شاتا