خروج خودرو از بورس؛آری یا نه!؟
به گزارش بورس امروز؛ با توجه به نقش وزارت صنعت، معدن و تجارت در سیاستگذاریهای مرتبط با صنعت و بازار خودرو، این روزها و به واسطه رشد نجومی قیمت خودرو، انتقادات علیه سیاستهای این وزارتخانه در این حوزه بالا گرفته و برخی نهادها «عرضه خودرو در بورس کالا» را ناکارآمد (در تنظیم بازار) و حتی عامل صعود قیمت خودرو دانستهاند. آنها ضمن ناکارآمد خواندن این روش (در آرام کردن بازار) خواستار بازگشت همه خودروها به سیستم قرعهکشی و حتی قیمتگذاری توسط شورای رقابت شدهاند.
هنوز هیچ تصمیمی مبنی بر تغییر شیوه قیمتگذاری و مدل فروش خودروهای داخلی گرفته نشده، با این حال مواضع اخیر و تشکیک در کارآمدی بورس کالا، این پرسش را ایجاد کرده که در حال حاضر و با توجه به شرایط فعلی بازار، چه روشی مناسب است؟ آیا بازگشت شورای رقابت به قیمتگذاری علاج درد بازار خودروست؟ آیا ازسرگیری لاتاری برای تمام خودروها میتواند آرامش را به بازار برگرداند؟ بورس کالا چطور؟ آیا تداوم عرضه در این بستر و درگیر کردن همه خودروهای تولید داخل، تضمینی برای آرام گرفتن بازار خودرو خواهد بود؟ و در نهایت اینکه به جز اینها شیوه دیگری هست که در شرایط فعلی بهترین سرنوشت ممکن را برای بازار صنعت و بازار خودرو رقم بزند؟ مثلا آزادسازی قیمت شیوهای کارآمد و عادلانه در این بازار ملتهب خواهد بود؟
به نظر میرسد علت اصلی عرضه خودروها در بورس کالا، به نوعی دور زدن سیاستهای تثبیت قیمت دولت و فروش خودرو با قیمتهای تعادلی است. از این حیث، به شرط آنکه مسیر عرضه در بورس کالا همچنان باز باقی بماند و خودروسازان بتوانند خودروهای پرتیراژ خود را در بورس عرضه کنند، برنده اصلی حذف قیمت دستوری شرکتهای خودروساز و سهامداران آنها خواهند بود. به هر حال این یک قدم رو به جلو است و نسبت به وضعیت قبلی ارجحیت دارد. اما در مورد تاثیر این فرآیند جدید بر مصرفکننده نهایی باید کمی صبر کرد و دید بازار چطور تکامل پیدا میکند. نکته حیاتی این است که متولی بازار مطمئن شود مکانیسم حراج بازار کاملا شفاف، رقابتی و بدون دستکاری صورت میگیرد و بازار به سمت دستکاری قیمتی پیش نخواهد رفت. نکته دوم که کمی هم با نکته اول مرتبط است این است که خرید از بورس چقدر برای همه سهل خواهد بود.
در هر حال در وضعیت تعادلی، همیشه کسانی هستند که دانش یا آشنایی کافی برای خرید و فروش در بازارهای بورس را ندارند و بنابراین ممکن است این شیوه جدید برای آن دسته لزوما سادهترین نباشد. در مورد آینده عرضه خودرو در بورس کالا، سخت است بگوییم این شیوه بهترین شیوه فروش خودرو است، بهخصوص در ایران که حرفوحدیث در مورد استاندارد بودن خودروهای تولیدی زیاد است. اساسا یک ویژگی مهم بورس کالا این است که کالایی را ارزیابی کرده، استاندارد کرده و بعد اجازه خریدوفروش آن در بازار را میدهد. در مورد خودرو، مشخص است این کار شدنی نیست. بنابراین باید آن را یک راه موقت و ترمیمی در نظر گرفت نه راه دقیق و مرسوم و متداول در دنیا. شاید بتوان امید داشت وقتی دغدغه قیمتگذاری دستوری از سر خودروسازها رفع شد، به سمت روشهای متداول در فروش خودرو پیش برویم.
