ممنوعیت واردات اپل؛ تصمیم درستی که لغو شد

به گزارش بورس امروز، طی هفته اخیر حاشیه‌های مختلفی در خصوص واردات گوشی آیفون با ارز حاصل از صادرات مطرح شد. در ابتدا اعلام شد که این کالای مصرفی در گروه 27 قرار گرفته و واردات آن به کشور ممنوع است اما پس از مدتی این تصمیم تغییر پیدا کرد. این مسئله از ابعاد مختلفی برخوردار است.

حامد آقابابایی کارشناس حوزه تجارت خارجی در پاسخ به سوالی در مورد شرایط تجارت و کنترل منابع ارزی کشور گفت: فضای تجارت خارجی کشورمان با اکثر کشورهای دیگر متفاوت است. به این معنا که فرآیندهایی را در کشور می‌بینیم که در سایر کشورها وجود ندارد. به طور مثال در بحث جنگ روسیه و اوکراین، ارزش روبل کاهش پیدا کرد اما دیدیم که روسیه توانست ظرف مدت کوتاهی این کاهش ارزش را جبران کند.

وی افزود: در کشور ما به دلیل عدم وجود سیاست و استراتژی صحیح برای حمایت از تولید و واردات چنین امکانی به وجود نیامده است. ما مجوز ثبت سفارش را در کشور داریم، در حقیقت اگر کسی نتواند ثبت سفارش انجام دهد، امکان واردات را نیز نخواهد داشت. یکی از عوامل به هم ریختگی بازارها در کشور ما نیز همین مسئله است. در کشورهای دیگر معمولاً قیمت ارز را به بازار آزاد می سپارند و سپس بر روی موارد تعرفه‌ای تمرکز می کنند.

این کارشناس حوزه تجارت خارجی با تاکید براینکه استراتژی قابل توجهی در راستای حفظ منابع ارزی کشور وجود ندارد، گفت: دولت تلاش می‌کند با استفاده از مجوز ثبت سفارش و تعرفه‌ها، واردات و تقاضا برای ارز را کنترل کند که این مسئله نیز به درستی صورت نمی گیرد. دولت سیزدهم باید از تجربیات گذشته استفاده کند. تجربه‌ای که اخیراً در مورد گوشی های آیفون داشتیم در چند سال اخیر در مورد خودروهای هیبریدی نیز رخ داد. در آن زمان تعرفه واردات خودروهای هیبریدی تا 80 درصد افزایش یافت اما پس از آن و با واکنش‌هایی که به وجود آمد، تعرفه‌ها مجدداً کاهش پیدا کرد.

وی ادامه داد: در بحث تعرفه‌گذاری ها سازوکار مشخصی وجود ندارد و می‌توانیم بگوییم به صورت آزمون و خطا عمل می‌شود. اگر بخواهیم فضای مناسبی در تولید فراهم کنیم ابتدا باید یک استراتژی مشخص را تبیین کنیم.

بازار تخصیص دهنده خوبی برای منابع ارزی کشور نیست/اعمال ممنوعیت و تعرفه از هزینه‌های تخصیص ارز از جانب دولت است

مهدی دارابی کارشناس اقتصادی در مورد امکان کنترل منابع ارزی کشور در شرایط تحریم گفت: یکی از تعاریف علم اقتصاد مربوط به حفظ منابع کمیاب است. تا پیش از این ما مشکل تخصیص منابع ارزی نداشتیم و این بازار بود که ماموریت تخصیص ارز را به عهده داشت. پس از آنکه با تحریم‌ها مواجه شدیم، کمبود منابع باعث شد تا بازار نتواند تخصیص دهنده خوبی برای منابع کشور باشد.

وی افزود: در نیم قرن اخیر همواره منابع حاصل از فروش منابع طبیعی به اقتصاد کشور تزریق شده است. این مسئله سبب شده تا برخی نیازهای ارزی مازاد بر نیاز واقعی ایجاد شود. نظام تولید و مصرف ما عادت کرده‌ است که اگر پنجاه دلار درامد دارد، 70 دلار هزینه کند. این ناترازی نیم قرن اخیر و به واسطه منابع ارزی حاصل از فروش منابع طبیعی به وجود آمده است.

کنترل کاهش ارزش روبل روسیه با تورم و رشد نقدینگی پایین رخ داد

دارابی با بیان اینکه دلیل دیگری که سبب شد تا دولت تخصیص را از بازار بگیرد و خود کنترل آن را به عهده بگیرد، بحث خروج سرمایه از کشور بود، گفت: دولت با توجه به این دلایل باید شیوه تخصیص ارز را تغییر می‌داد. به همین دلیل دولت، بانک مرکزی را به عنوان تخصیص دهنده ارزی کشور در نظر گرفت. بسیاری از کشورها نیز از این روش استفاده کرده‌اند. در سال 1310 نیز ما در کشور بحث ثبت سفارش و ممنوعیت واردات بدون منشا ارز مشخص را شاهد بودیم.دیدیم که روسیه نیز همین اقدام را در سال جاری انجام داد.

سامانه نیما نیز نواقص خود را دارد اما با توجه به شرایط تحریم، مدیریت خوبی در این زمینه اتفاق افتاد و توانست از مشکلات بسیاری جلوگیری کند. اگر کنترل هایی که تا امروز در کشور رخ داد انجام نمی‌شد نرخ ارز بیش از آن چیزی بود که امروز شاهد آن هستیم.

مقایسه بین ایران و روسیه در شرایط تحریم صحیح نیست چرا که روسیه طی سالهای اخیر نرخ بهره، نرخ تورم و نرخ رشد نقدینگی بسیار پایینی داشته است. متغیر های این چنینی سبب شد تا این کشور بتواند ارزش پول خود را کنترل کنند.

تقویت صادرات با بسته سیاستی جدید دولت/بی ثباتی در مقررات با عقب نشینی دولت از تصمیمات

محمدجواد هادی‌دهکردی معاون تسهیل مرکز تجارت الکترونیک در خصوص تصمیم دولت برای توقف واردات گوشی‌های آیفون و سپس عقب‌نشینی از این تصمیم گفت: یکی از مهمترین مصارف ما در حوزه ارزی، بحث واردات کالا است. بر اساس قانون، واردات کالا از طریق ثبت سفارش صورت می گیرد.

وی ادامه داد: در مورد برخی اقلام مانند گوشی های تلفن همراه که طی دو سال اخیر به دلیل کرونا افزایش تقاضا را شاهد بودیم، افزایش ثبت سفارش نیز صورت گرفت. این مسئله شامل مواردی از قبیل سیاست‌های تجاری و حتی سیاسی-اجتماعی نیز می‌شود. قطعاً در شرایطی که ما با محدودیت منابع ارزی مواجه هستیم باید بتوانیم با تصمیم‌گیری متوازن و عدم عقبگرد از تصمیمات، در خصوص برخی از کالاها منابع ارزی را کنترل کنیم.

معاون تسهیل مرکز تجارت الکترونیک تاکید کرد: از سال 97 و با توجه به تحریم‌ها دولت تصمیم گرفت تا محدودیت‌هایی برای واردات تعیین کند و قواعد مشخصی برای سقف واردات مشخص شد. این تصمیم تاثیر بسیار قابل توجهی در کنترل واردات داشت. بر اساس بسته سیاست حمایت از صادرات، هرکدام از صادرکنندگانی که به هر مقداری صادرات به کشور های اولویت دار انجام دهند، رقم صادرات آنها عیناً به سقف واردات صادرکننده اضافه خواهد شد که این مسئله خود یک مشوق جدی برای افزایش صادرات است. مجموعه این تصمیم گیری ها و البته تصمیم گیری متوازن می‌تواند شرایط ارزی کشور را بهبود دهد البته که فعالان اقتصادی نیز باید همراهی لازم را داشته باشند.

وی در خصوص تصمیم وزارت صمت برای ممنوعیت واردات گوشی آیفون گفت: این موضوع از سال 99 به صورت مکرر مطرح می شد، حتی در فرمایشات رهبری نیز به این موضوع اشاره شد. در قانون بودجه امسال برای گوشی های موبایل بالای 600 دلار تعرفه‌های بالاتری تعیین شد. گزارشاتی در زمینه ممنوعیت واردات آیفون از سوی سازمان توسعه تجارت نیز مطرح شده بود.

هادی دهکردی افزود: اخیرا نیز مواردی مطرح شد که می توانیم ارز این برند موبایل خاص که ضریب نفوذ کمتری در بین افراد جامعه دارد را ساماندهی کنیم تا بخش بیشتری از مردم را پوشش دهد. بدترین چیز این است که ما تصمیم بگیریم و سپس از آن عقب‌نشینی کنیم چرا که بی ثباتی در بحث قوانین و مقررات را به دنبال دارد. در هر صورت امیدوار هستیم تصمیم‌گیری‌ها در این زمینه با استحکام بیشتری انجام شود تا نیازی به عقب‌نشینی نیز نداشته باشد.