گریز شرکت های بورسی از رتبه بندی

قاسم محسنی در گفت و گو با خبرنگار بورس امروز، درباره وضعیت فعالیت شرکت های رتبه بندی در کشور گفت: در حال حاضر شرکت های رتبه بندی تعدادی از شرکت های پذیرفته شده در بورس را از نظر اعتباری رتبه بندی کرده و گزارش آن منتشر شده است. همچنین اوراقی نیز با رتبه بندی منتشر شده و برخی اوراق دیگر نیز در حال رتبه بندی هستند؛ با این حال این میزان فعالیت از نظر حجم، راضی کننده نیست.

وی در خصوص میزان فعالیت شرکت های رتبه بندی در بازار سرمایه افزود: سازمان بورس به عنوان نهاد ناظر بازار سرمایه باید مقررات  حمایت کننده و تشویق کننده ای برای رتبه بندی در بازار سرمایه در نظر گیرد.

شرکت ها تمایلی به حضور در رتبه بندی ها ندارند

مدیرعامل شرکت رتبه بندی برهان در خصوص مقررات تشویق کننده برای رتبه بندی شرکت ها در بازار سرمایه توضیح داد: بسیاری از شرکت ها به خودی خود، تمایلی به رتبه بندی ندارند و لازم است که سازمان بورس برای رتبه بندی، مقررات تشویق کننده ای را برای شرکت ها تعیین کند. در این خصوص پیشنهاداتی را به سازمان بورس ارائه دادیم که در حال بررسی هستند.

محسنی با بیان اینکه انتظار می رود سازمان بورس زودتر بررسی های خود را برای تدوین مقررات حمایتی انجام دهد، اضافه کرد: استفاده از گزارش های رتبه بندی برای عموم سرمایه گذاران بازار سرمایه است. در بسیاری از کشورها مشوق های لازم برای رتبه بندی به شرکت ها داده می شود؛ به عنوان مثال تابلوها یا بازارهای مخصوصی در نظر گرفته می شود و تنها شرکت هایی که دارای رتبه مطلوب هستند، می توانند در این بازارها فعال باشند. در نتیجه با چنین مقررات حمایت کننده ای، موسسات رتبه بندی و نقش آنها در بازار سرمایه پررنگ تر می شود.

وی با اشاره به لزوم رعایت اصول حاکمیتی شرکتی تصریح کرد: اصول حاکمیتی شرکتی مسئله بسیار مهمی در فضای خصوصی شرکت هاست که در تابلو اصلی بورس بسیار مهم است. زمانی که این اصول بین المللی در شرکت ها اجرا شود، سهامداران خیالی آسوده دارند زیرا منافع آنها رعایت شده است. در حال حاضر دستورالعمل اصول حاکمیتی شرکتی در سازمان بورس تصویب شده است؛ با این حال جا دارد تا بررسی های عمیق تر، به صورت حرفه ای و مستقل انجام شود تا میزان اجرای این اصول بین المللی در شرکت های پذیرفته شده در تابلو اصلی بورس مشخص شود و سهامداران از این رتبه بندی مطلع شوند.

دو محصول رتبه بندی برهان برای صندوق های سرمایه گذاری

مدیرعامل شرکت رتبه بندی برهان با بیان اینکه دو محصول رتبه بندی برای صندوق های سرمایه گذاری با درآمد ثابت در این شرکت ارائه می شود، بیان کرد: اولین محصول، یک درجه بندی در خصوص عملکرد صندوق‌های سرمایه گذاری و مقایسه آنها با یکدیگر است. در این رتبه بندی، میزان درجه صندوق ها از تک ستاره تا 5 ستاره تعیین شده است. صندوق های سرمایه گذاری که 5 ستاره را دریافت می کنند از نظر بازدهی تعدیل شده نسبت به ریسک در مقایسه با باقی صندوق های سرمایه گذاری، عملکرد بهتری داشته اند.

محسنی در خصوص این خدمات توضیح داد: این گزارش های رتبه بندی کمک می کند تا سرمایه گذاران بدانند کدام صندوق ها عملکرد بهتری در گذشته داشته است. خوشبختانه ما توانسته ایم این گزارش ها را به صورت رایگان برای همه صندوق های سرمایه گذاری در سهام، چه با درآمد ثابت و چه مختلط، منتشر کنیم. عموم این صندوق ها یک سال از صلاحیت شان گذشته است و در این رتبه بندی مورد بررسی قرار گرفته اند.

وی افزود: این گزارش ها در سایت pifiran.ir در بخش مقایسه صندوق ها و سایت ره آورد 365 در بخش مقایسه صندوق ها به صورت رایگان منتشر شده است و سهامداران می توانند به این اطلاعات دسترسی داشته باشند.

مدیرعامل شرکت رتبه بندی برهان درباره دومین محصول رتبه بندی صندوق ها گفت: در محصول دوم، صندوق های سرمایه گذاری از نظر کیفیت مدیریت مورد بررسی و رتبه بندی قرار گرفته اند. این رتبه بندی دارای 5 درجه و در کنار آن از علامت های مثبت و منفی استفاده شده است تا میزان مدیریت مناسب در صندوق های سرمایه گذاری اندازه گیری شود.

محسنی در خصوص جزئیات این رتبه بندی بیان کرد: در این رتبه بندی از معیارهای مختلفی از جمله صلاحیت مدیران، صلاحیت مدیران سرمایه گذاری، رعایت اصول حاکمیت شرکتی، کنترل داخلی، توجه به تحلیل در تصمیم گیری ها، ارتباط با سرمایه گذاران و معیارهای مختلف دیگر که در شیوه نامه مربوطه توضیح داده شده است، استفاده شد.

وی اضافه کرد: متاسفانه در این رتبه بندی تعداد صندوق ها زیاد نیست و امیدواریم سازمان بورس هرچه زودتر در جهت ارتقای کیفیت رتبه بندی های بازار سرمایه، اقدام به تعریف مشوق ها شوند. در این خصوص سازمان بورس می تواند صندوق های سرمایه گذاری را که از مقدار تعریف شده سازمان بزرگتر می شوند، ملزم به رتبه بندی مدیریت کیفیت کند.

کسب درآمد شرکت های رتبه بندی از رتبه بندی هاست نه گزارش ها

مدیرعامل شرکت رتبه بندی برهان درباره کسب درآمد شرکت های رتبه بندی گفت: اغلب شرکت های رتبه بندی از محل رتبه بندی شرکت ها کسب درآمد می کنند؛ به عنوان مثال در محصول اول ما، شرکت به صورت رایگان آن را انجام داده است اما در محصول دوم، با صندوق ها قرارداد بسته می شود.

محسنی درباره دیگر رتبه بندی های موجود در بازار سرمایه گفت:‌ در حال حاضر یک رتبه بندی ترکیبی از عملکرد و کیفیت مدیریت در بازار سرمایه وجود دارد. ما این دو رتبه بندی را به صورت جداگانه منتشر کردیم زیرا رتبه بندی عملکرد مربوط به گذشته صندوق هاست اما رتبه بندی کیفیت مدیریت، می تواند به عنوان مکمل در کنار آن قرار بگیرد و وضعیت فعلی مدیریت صندوق های سرمایه گذاری را برای سرمایه گذاران مشخص کند.

جزئیات فعالیت رتبه بندی ها برای کارت های بازرگانی وزارت صمت

مدیرعامل شرکت رتبه بندی برهان درباره فعالیت شرکت های رتبه بندی با وزارت صمت توضیح داد: وزارت صمت دارندگان کارت بازرگانی را مکلف کرده است که رتبه بندی شوند تا بر اساس رتبه‌شان سقف واردات‌شان مشخص شود. هرچه دارندگان کارت بازرگانی رتبه بالاتری به دست بیاورند، سقف واردات آنها بیشتر خواهد بود.

محسنی با بیان اینکه بر اساس قانون، دیگر سقف واردات برای همه دارندگان کارت بازرگانی یکسان نیست، تصریح کرد: در سال های اخیر، برخی از دارندگان کارت بازرگانی که سهمیه ارزی داشتند، برای واردات برخی کالاها با اظهارنامه خود، حقوق گمرکی و مالیات آن را مشخص می کردند. گمرک نیز برای تسهیل ورود این کالاها اجازه ترخیص را می داد اما زمان ترخیص متوجه می شد که کالاهای وارد شده با اظهارنامه دارنده کارت مطابق نیست. در نتیجه زمانی که برای دریافت مابه تفاوت هزینه های گمرک یا بررسی تخصیص ارزی کالاها به سراغ دارندگان کارت بازرگانی می رفت، متوجه می شد که دارندگان کارت بازرگانی واقعی از این امر بی اطلاع هستند.

وی ادامه داد: وزارت صمت در این خصوص تصمیم گرفت تا قانونی را اجرا کند که بر اساس آن امتیازاتی به دارندگات کارت بازرگانی داده شود. به دنبال آن دارندگان کارت بازرگانی بر اساس معیارهایی رتبه بندی می شوند. وزارت صمت رتبه بندی هزار امتیازی را تعریف کرده که 150 معیار آن کمی و 250 معیار آن کیفی است.

محسنی با اشاره به نقش شرکت های رتبه بندی گفت: وزارت صمت 250 معیار کیفی را بر عهده شرکت های رتبه بندی گذاشته است و در این خصوص شیوه نامه ای تعریف کرده است. این رتبه بندی از نیمه دوم سال 98 در حال اجراست و نتایج آن به وزارت صمت اطلاع داده می شود.

وی در پایان با اعلام آمادگی شرکت های رتبه بندی برای حضور پررنگتر در بازار سرمایه، تصریح کرد: شرکت های رتبه بندی از جمله شرکت رتبه بندی برهان آمادگی کامل برای رتبه بندی در حوزه اوراق را دارد و امیدواریم سازمان بورس بتواند زیرساخت های لازم را تامین کند زیرا موسسات رتبه بندی می توانن نبود تقارن اطلاعات را میان شرکت ها، مدیران و سرمایه گذاران حل کنند و سرمایه گذاران نیز از میزان ریسک این اوراق مطلع شوند. استقبال از این امر بستگی به سازمان بورس دارد که تا چه میزان مقررات تشویقی تصویب می کند.