تامین مالی از رشد بازار؛ فرصتی که همچنان از دست می رود

به گزارش بورس امروز؛ بازار سرمایه در حالی فصل تابستان را به پایان رسانیده و وارد نیمه دوم سال شد که شاخص کل با یک رشد اعجاب انگیز و غافلگیر کننده همراه بوده و هر روز حد نصاب های جدید به ثبت می رساند. داده های بازار نشان می دهد در اغلب روز ها ورود پول جدید اتفاق افتاده و ارزش معاملات حد نصاب های جدیدی به ثبت رسانده است.

فارغ از مباحثی همچون دلایل رشد بازار، صنایع پیشرو، ریسک های پیش رو، پیش بینی روند و … موضوع بسیار مهم، واکنش بازار و فعالان بازار برای هر استفاده هر بهتر از  فرصت رشدی به وجود آمده است.

یکی از مهم ترین اقدامات در چنین بازارهای هدایت نقدینگی ورودی به فرصت های جدید سرمایه گذاری است که از طریق این مکانیسم از یک سو از شکل گیری حباب در سهام موجود جلوگیری شده و از سوی دیگر موجبات تامین مالی برای متقاضیان نقدینگی را فراهم می سازد.

واضح و مسلم است در شرایط کنونی دولت، تمامی نهادهای خصولتی از جمله صندوق های بازنشستگی، بانک ها، … و حتی بخش خصوصی به شدت با چالش نقدینگی مواجه بوده و ورود پول به بازار سرمایه یکی از بهترین فرصت ها برای جذب نقدینگی به شمار می رود. هر چند که بسیاری از سهامداران از جمله سهامداران نهادی از طریق فروش سهام در بازار ثانویه از فرصت رشد استفاده کرده و اقدام به شناسایی سود و کسب نقدینگی می نمایند اما بررسی ها نشان می دهد کسب نقدینگی در بازار اولیه همچنان مورد غفلت قرار دارد.

عرضه اولیه سهام شرکت ها، پذیره نویسی شرکت های جدید (از جمله شرکت های پروژه) و افزایش سرمایه شرکت ها از محل آورده نقدی (چه با رعایت حق تقدم و چه با سلب حق تقدم) از مهم ترین راه های جذب نقدینگی در حوزه شرکت داری به شمار می روند. بررسی ها نشان می دهد بزرگترین عرضه اولیه انجام شده در ماه های گذشته به عرضه اولیه سهام شرکت گروه پتروشیمی تابان فردا برمی گردد که هلدینگ اهداف به عنوان سهامدار عمده صرفا در روز عرضه اولیه حدود 7 همت از محل فروش سهام این شرکت تامین مالی نمود. با توجه به فروش سهام در روزهای بعد یقینا این رقم تامین مالی با رشد همراه شده است. در نمونه دیگر، آستان قدس رضوی از محل فروش شرکت دامپروری و صنایع لبنی رضوی تنها در روز عرضه حدود یک همت نقدینگی کسب نمود. با این وجود، هر چند که عرضه اولیه سهام شرکت ها چه در بورس و چه در فرابورس به تقریبا هر هفته به انجام می رسد اما شرکت های عرضه اولیه شده به جز چند مورد، شرکت های کوچک و متوسط بوده و رقم تامین مالی از محل آن ها در مجموع چندان ملاحظه نبوده است. در حوزه پذیره نویسی سهام شرکت های جدید نیز، هیچ پرونده ای در ماه های اخیر به سرانجام نرسیده است.

نگاهی سهام درج شده و آماده عرضه در بورس تهران و فرابورس ایران نیز نشان می دهد در عمل هیچ عرضه اولیه سهام هیچ شرکت بزرگی (در حدود اندازه تابان فردا) در هفته های پیش رو وجود ندارد. کنکاش بیشتر نشان می دهد شرکت های بزرگی در مجموعه های دولتی، خصولتی و خصوصی متقاضی عرضه اولیه سهام و یا پذیره نویسی شرکت های جدید در بورس یا فرابورس هستند اما پرونده آنها اسیر هزارتوی بروکراسی اداری در حوزه های گوناگون است.

محل بسیار مهم دیگر تامین مالی، افزایش سرمایه شرکت ها از محل آورده نقدی سهامداران است. در این حوزه نیز بررسی ها حاکی از آن است که در ماه های اخیر علیرغم جذابیت بسیار زیاد بازار و همچنین تقاضای بسیار شرکت ها برای جذب نقدینگی بدون هزینه، افزایش سرمایه قال توجهی از سوی ناشران درج شده در بورس و فرابورس ایران صورت نگرفته است. در این حوزه نیز عدم آماده بودن گزارشات توجیهی، اخذ تاییدیه از سهامداران عمده، حسابرسی آنها و طی شدن روال اداری در نهادهایی همچون سازمان بورس یکی از مهم ترین دلایل به شمار می رود.

هر چند پرداختن تخصصی به این موضوع از حوصله این گزارش خارج بوده و نیازمند آسیب شناسی در حوزه های گوناگون از جمله بروکراسی های اداری و رفتاری (از جمله در سهامداران نهادی) است، نکته بسیار با اهمیت و غیر قابل انکار آن است که فرصت به دست آمده از رونق کنونی بازار، فرصتی بسیار ادامه دار نبوده و هدر دادن آن (همچون جهش شاخص در سال 1399) می تواند موجب افسوس بازار و متقاضیان تامین مالی را به همراه آورد.

نویسنده: حسن خضوعی مدیر تحلیل کارگزاری صباتامین

منبع: شماره 123 نشریه بورس امروز_ مهر ماه