بورس ۱۴۰۵: جهش شاخص یا توهم رشد؟

به گزرش بورس امروز؛ اخبار منتشر از شده در رسانه های مختلف پیرامون بازار سرمایه به خصوص در هفته های نخست پس از گشایش بازار همواره اخباری بسیار مثبت بوده و به گونه ای که در بسیاری از محافل (به ویژه محافل غیربورسی) چنین القا شده که بورس پس از جنگ با جهش همراه شده این در حالی است که بسیاری از سهامداران و سرمایه گذاران بازار در سبد سرمایه گذاری خود چنین جهش و بازدهی را تجربه نکرده اند. در ادامه این گزارش سعی شده، بدون توجه به علل و با مراجعه به آمار و ارقام به بررسی جزییات بیشتر از روند بازدهی ها در صنایع و نمادهای مختلف پرداخته شود.

از زمان گشایش بازار در تاریخ 29 اردیبهشت ماه سال جاری، شاخص کل به عنوان نماینده بازدهی در بازار سرمایه، با رشد 36.6 درصدی همراه شده است. این موضوع به آن معناست که به صورت میانگین شرکت های حاضر در بازار سرمایه بازدهی 36.6 درصدی را به سهامداران خود داده اند. با این وجود، بررسی ها نشان می دهد رشد در صنایع مختلف همگن نبوده و همه سرمایه گذاران در سهام شرکت ها و صندوق های درآمد ثابت نتوانسته اند از بازدهی شاخص به صورت یکسان بهره مند شوند. طبق داده های در دسترس از بین حدود 1050 نماد در حال معامله (بدون احتساب صندوق های درآمد ثابت) حدود 505 نماد بازدهی بالاتر از میانگین شاخص به ثبت رسانده اند. به عبارت دیگر سرمایه گذاری های انجام شده در بیش از نیمی از نمادها ارزش بازدهی کمتر از 36 درصد داشته است. همچنین 105 نماد نیز بازدهی منفی داشته و سرمایه گذاران در این نماد ها از محل این سرمایه گذاری متضرر شده اند.

در این دوره، صنعت دارو با بازدهی حدود 116 درصدی بیشترین بازدهی را در بین صنایع مختلف داشته است. سه سهم “دالبر”، “دجابر” و “دلقما” با بازدهی بیش از 200 درصدی رتبه های اول تا سوم را در میان پر بازده ترین سهام در بازار سرمایه داشته اند. دیگر سهام گروه دارو نیز بازدهی های قابل توجهی به ثبت رسانده اند به گونه ای که از میان 20 سهم با بالاترین بازدهی در کل بازار، 10 سهم متعلق به صنعت دارو بوده است. حذف ارز ترجیحی جهت تامین ماده اولیه در این صنعت و به تبع آن افزایش قیمت دارو از مهم ترین دلایل رشد قیمت ها در این صنعت به شمار می روند.

صنعت خرده فروشی با میانگین بازدهی حدود 105 درصدی رتبه دوم را از حیث بازدهی در بین صنایع در اختیار داشته است. دو نماد “افق” و “قاسم” از با بازدهی حدود 109 درصدی عملکرد قابل توجهی در این صنعت داشته اند.

رتبه سوم در این رتبه بندی از آن صنعت استخراج نفت و گاز است که این بازدهی بالا به لطف بازدهی حدود 158 درصدی در نماد “شساخت” حاصل شده و دیگر نماد این گروه (“حفاری”)، تاثیر چندانی در آن نداشته است.

گروه صنایع غذایی به جز قند شکر با میانگین بازدهی حدود 95 درصدی در جایگاه چهارم در این رده بندی قرار دارد. نماد غبشهر با بازدهی حدود 205 درصدی چهارمین نماد پر بازده بازار بوده و نمادهای “غدانه”، “غشان” و “غشوکو” از پر بازده ترین نمادها در این گروه به شمار می روند. تنها بازدهی منفی در این گروه به نماد “غبهنوش” مربوط می شود.  در این صنعت نیز همچون صنعت دارو، حذف ارز ترجیحی، افزایش قیمت فروش محصولات (روغن، فراورده های لبنی و …) از مهم ترین دلایل این رشد به شمار می رود.

نکته مشترک در هر 4 گروه با بیشترین بازده آن که شرکت های حاضر در آن ها از شرکت های کوچک و یا نهایتا متوسط بازار بوده اند و شرکت های بزرگ و با تعداد سهامداران بسیار زیاد (به غیر از معدود شرکت های بزرگ مثل “شپنا”) نتوانسته اند بازدهی های بسیار سنگینی (بالای 100 درصدی) گزارش نمایند.

بسیاری از صنایع مطرح از جمله خودروسازی، چند رشته ای، پتروشیمی مواد و شیمیایی و سرمایه گذاری ها که از عمدتا از حیث سهامدار در زمره شرکت های با سهامدار بالا به شمار می روند، بازدهی دوره مورد بررسی کمتر از 20 درصد بوده است.

با این وجود و به گواهی اعداد آمار هیچ جهشی (به معنای جهش همگانی و موثر بر تمامی نمادها) در بازار سرمایه رخ نداده و به جرات می توان گفت که رشد های قابل توجه معدود به درصد محدودی از نماد ها بوده و (همچنان که در پرتفوی سهام بخش عمده از فعالان بازار مشخص است،) بازار سرمایه با رشد چندانی همراه نشده است.

نویسنده: حسن خضوعی مدیر تحلیل کارگزاری صبا تامین