جهش سودآوری «شپنا» در سال بحران؛ ناگفتههای اورهال، تنشهای منطقه و سرنوشت پالایشگاه فیلیپین

به گزارش بورس امروز؛ مجمع عمومی عادی سالیانه شرکت پالایش نفت اصفهان (شپنا) با حضور ۹۲.۸۲ درصد از سهامداران، اعضای هیئتمدیره، نمایندگان سهام عدالت، صندوقهای بازنشستگی و سازمان بورس برگزار شد. در این مجمع، گزارش عملکرد سال مالی ۱۴۰۴ توسط غضنفر باقری، مدیرعامل شرکت، ارائه و آخرین وضعیت پروژههای توسعهای، چالشهای ناترازی آب و برق، لجستیک و استراتژیهای مالی تبیین شد.
۱. عملکرد عملیاتی و مالی؛ ثبت رکوردهای بیسابقه در شرایط اضطراری
پالایشگاه اصفهان سال ۱۴۰۴ را در شرایطی فشرده و پدافندی سپری کرد. به گفته مدیرعامل شپنا، شرکت در این سال با چالشهای بزرگی از جمله وقوع دو جنگ (جنگ ۱۲ روزه و جنگ رمضان)، شرایط قرمز پدافندی منطقه، شهادت یکی از کارکنان و همچنین تعمیرات اساسی (اورهال) ۴۵ روزه یکی از خطوط تولید (خارج شدن ۳۰ درصد از ظرفیت پالایشگاه) مواجه بود. با این حال، دستاوردهای زیر حاصل شد:
- رکورد تصفیه نفت خام: ثبت رکورد بیپیشینه تصفیه ۴۵۰ هزار بشکه در روز (در مقایسه با ظرفیت اسمی ۳۷۰ هزار بشکهای مجتمع و عملکرد ۳۳۸ هزار بشکهای در سال ۹۹).
- جهش سودآوری: درآمد عملیاتی شرکت از ۵۶۱ همت در سال گذشته به ۸۵۲ همت رسید. همچنین سود خالص شرکت با رشد ۱۹۸.۸ درصدی از ۳۰ همت به ۸۹.۷ همت افزایش یافت که بالاترین سود در طول دوره بهرهبرداری پالایشگاه به شمار میرود.
- رشد چشمگیر ارزش بازار و EPS: ارزش بازار شپنا در بورس به سقف تاریخی ۶۴۷ همت دست یافت و ترند صعودی خود را حفظ کرد. همچنین EPS شرکت از ۸۱ ریال در سال ۹۷ به ۱۴۴۲ ریال در سال ۱۴۰۴ رسید.
آنالیز صادقانه منشأ سودآوری
مدیریت مالی شرکت برای جلوگیری از ایجاد توقعات غیرواقعی، منشأ رشد ۱۹۸ درصدی سود را اینگونه کالبدشکافی کرد:
- ۵ درصد: ناشی از اقدامات عملیاتی و افزایش تولید فیزیکی.
- ۹۵ درصد: ناشی از عوامل کلان و بینالمللی شامل:
- ۴۰ درصد: اثر تغییرات نرخ تسعیر ارز در حسابها.
- ۶۰ درصد: افزایش اختلاف قیمت نفت خام و فرآوردهها (کرک اسپرد) در بازارهای جهانی.
مدیرعامل تأکید کرد که سیاست پایدار شرکت، تمرکز بر تغییر فرآیندها و افزایش تولید داخلی است تا نوسانات فرمولها سود شرکت را شکننده نکند.
۲. پروژههای ارتقای کیفیت و حذف نفت کوره (زنجیره ارزش بنزین و گازوئیل)
هدف اصلی سبد پروژههای شپنا، افزایش ضریب پیچیدگی پالایشگاه (تولید محصولات باارزش سبک به جای نفت کوره) است. باقری آرایش تولید فرآوردههای استراتژیک شرکت را تشریح کرد:
- وضعیت فعلی: تولید روزانه ۱۳ میلیون لیتر بنزین و ۲۵ میلیون لیتر گازوئیل (در مجموع ۳۸ میلیون لیتر فرآورده یورو ۵).
- فاز اول (راهاندازی واحد KHT): اضافه شدن ۲ میلیون لیتر به ظرفیت گازوئیل یورو ۵ و رسیدن مجموع فرآوردهها به ۴۰ میلیون لیتر.
- فاز دوم (راهاندازی واحد RHCC): با ورود این واحد به مدار، ۸ میلیون لیتر به ظرفیت بنزین و ۲ میلیون لیتر دیگر به گازوئیل اضافه خواهد شد و مجموع تولید فرآوردههای باارزش به ۵۰ میلیون لیتر در روز افزایش مییابد.
- کاهش نفت کوره: تمام فرآوردههای سبک جدید از محل کاهش و ارتقای نفت کوره (که ارزش اقتصادی پایینی دارد) تأمین خواهد شد. واحد RHCC علاوه بر بهبود حاشیه سود، یکی از بازوهای رفع ناترازی بنزین و گازوئیل کشور خواهد بود.
- طرح تجاری خط C4 (تولید MTBE و آلکیلات): مهندسی و اخذ لایسنس این واحد در حال انجام است. به منظور مدیریت نقدینگی، شپنا در حال مذاکره با کنسرسیومها برای اجرای پروژه از طریق سرمایهگذاری خارجی و تهاتر با محصول نهایی است تا بار مالی جدیدی به شرکت تحویل نشود.
۳. مدیریت بحران ناترازی انرژی، پروژه آب خلیج فارس و محیط زیست
- بینیازی از آب شهری: پروژه ملی انتقال آب دریای عمان/خلیج فارس به پالایشگاه اصفهان به مرحله بهرهبرداری رسید. هرچند بعد از آسیبهای ناشی از جنگ در تحویل آب وقفه ایجاد شد، اما در شرایط پایدار، این خط لوله به همراه تصفیه پساب شهری (تأمینکننده ۴۰ درصد نیاز آبی)، پالایشگاه را به طور کامل از سفرههای آب شرب شهری بینیاز کرده است.
- پروژه الپیجی (LPG Recovery): این پروژه با پیشرفت ۹۵ درصدی، در پاییز ۱۴۰۵ راهاندازی میشود. با اجرای آن، گاز الپیجی به جای سوختن در سیستم سوخت پالایشگاه (با ارزش گاز طبیعی)، به عنوان فرآورده صادراتی با ارزش بالا به فروش میرسد که دوره بازگشت سرمایه آن ۱.۵ سال برآورد شده است.
- پروژه مدیریت گوگرد پاییندستی: از ۱۱ پروژه اولیه، ۵ پروژه اساسی و زیستمحیطی (از جمله گوگرد بنتونیتی، آمونیوم سولفات و اسید سولفوریک) متمرکز و ابقاء شدند. واحد گوگرد بنتونیتی کشاورزی (به شکل پاستیل) تا دو ماه آینده وارد مدار میشود.
- نیروگاههای خورشیدی: احداث ۱۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی در قالب سه پهنه (مورچه خورت، کوهپایه ۱ و کوهپایه ۲) در دست اجراست. فاز مورچه خورت با مدیریت شرکت زیرمجموعه (مشعل پویا) آغاز شده و بخشی از پروژهها از طریق تهاتر با محصول گوگرد سرمایهگذار جذب میکند.
۴. آخرین وضعیت پالایشگاه فیلیپین و سرمایهگذاری در گچساران
یکی از موضوعات چالشبرانگیز مجمع، شفافسازی خرید تجهیزات پالایشگاه دستدوم فیلیپین بود. مدیرعامل توضیح داد:
- در ابتدا هدف این بود که این تجهیزات به عنوان خط دوم (اسپیر) در خود پالایشگاه اصفهان نصب شود تا در زمان اورهال مانع از کاهش تولید شود؛ اما به دلیل نحوه ارائه نادرست، به عنوان یک پالایشگاه مستقل تلقی شد که قوانین زیستمحیطی مانع احداث آن در شعاع ۵۰ کیلومتری اصفهان گردید.
- پس از بررسی گزینههای مختلف (بندرعباس و چابهار) و چالشهای مجوز و خوراک، منطقه گچساران (استان کهگیلویه و بویراحمد) به عنوان محل نهایی احداث انتخاب شد.
- بر اساس مصوبه هیئتمدیره، سهم شپنا در این پروژه حداکثر ۱۷ درصد (معادل یک کرسی هیئتمدیره) خواهد بود و ۸۳ درصد مابقی توسط سرمایهگذار اصلی تأمین مالی میشود. تجهیزات بارگیری شده و پس از ترخیص از بندر امام، به منطقه منتقل خواهند شد.
۵. توسعه زیرساختهای لجستیک و شرکتهای تابعه
- اتصال به شبکه ریلی کشور: پروژه احداث خط ریلی شهرک انرژی اصفهان با هدف دور زدن گلوگاههای جادهای و صادرات ایمن گوگرد و فرآوردهها در دست اجراست. ریلها خریداری و دپو شدهاند و مناقصه جذب سرمایهگذار ریلی (با مشارکت ۵۰ درصدی شرکتهای شهرک انرژی) ظرف دو هفته آینده بازگشایی میشود.
- توسعه ناوگان حملونقل: شرکت حملونقل تابعه با دارا بودن ۱۰۰ کامیون ملکی، به زودی ۶۰ دستگاه کامیون دیگر ترانزیتی ترخیص میکند. این ناوگان در دوران جنگ نقش کلیدی در انتقال ضربتی سوخت از اصفهان به تهران ایفا کرد.
- برندینگ و زنجیره توزیع: شپنا در حال حاضر از طریق شرکتهای زیرمجموعه، مدیریت ۳۶۹ نازل سوخت در قالب ۲۳ جایگاه اختصاصی را بر عهده دارد. همچنین جرثقیل فوقسنگین ۴۵۰ تنی شرکت (منحصربهفرد در کشور) هماکنون در مجتمع فولاد مبارکه در حال خدماتدهی ارزآور است.
۶. مسئولیتهای اجتماعی و منابع انسانی
- مکتب سازمان یادگیرنده: مدیریت شرکت با رد الگوی مدیریت کلاسیک، بر پیادهسازی مدل «سازمان یادگیرنده» برای تربیت نسل جدید مدیران و کارشناسان صنعت نفت تأکید کرد. روند استخدامها و جانشینپروری به گونهای تنظیم شده که خلاء ناشی از بازنشستگیها مدیریت شود.
- انسجام در مسئولیتهای اجتماعی: بودجه مسئولیتهای اجتماعی پالایشگاه بر خلاف سالهای گذشته، به صورت منسجم و هدفمند با هماهنگی استانداری اصفهان در مناطق محروم و مستحق استان توزیع و هزینه شده است.





