جنگ کریدورها؛ رقابت مسیرهای جایگزین در سایه تنشهای تنگه هرمز
به گزارش بورس امروز؛ تداوم اختلالات و تنشهای ژئوپلیتیکی در تنگه هرمز، علاوه بر به چالش کشیدن امنیت تجارت جهانی، روند سرمایهگذاری در مسیرهای جایگزین حملونقل و انتقال انرژی را بهشدت شتاب بخشیده است. تحلیلهای اخیر نشان میدهد که دولتها و سرمایهگذاران برای کاهش ریسکهای ناشی از نااطمینانی در این گلوگاه حساس، به دنبال توسعه کریدورهای زمینی و ترکیبی هستند تا وابستگی خود را به مسیرهای دریایی سنتی کاهش دهند.
در این میان، چهار مسیر اصلی بهعنوان گزینههای استراتژیک برای جایگزینی تنگه هرمز مطرح شدهاند. نخست، کریدور میانی است که با اتصال آسیای مرکزی و غرب چین به بازارهای اروپایی از طریق قزاقستان، ترکمنستان و آذربایجان، نقش مهمی در کاهش وابستگی به مسیرهای قدیمی ایفا میکند. دومین مسیر، خط لوله شرق-غرب عربستان است که با انتقال نفت به دریای سرخ، تلاش میکند صادرات انرژی این کشور را از تنگه هرمز عبور ندهد؛ هرچند که این اقدام تنها باعث جابهجایی ریسک از تنگه هرمز به تنگه بابالمندب میشود.
در جایگاه سوم، جاده توسعه عراق قرار دارد که با هدف اتصال عراق به مدیترانه از طریق ترکیه در حال توسعه است. این پروژه میتواند در آینده میزبان خطوط لوله کشورهای شورای همکاری خلیج فارس نیز باشد. چهارمین گزینه، کریدور اقتصادی چین و پاکستان (CPEC) است که با محوریت بندر گوادر، غرب چین را به دریای عرب متصل میکند؛ مسیری که بهرهبرداری کامل از آن مستلزم سرمایهگذاری گسترده کشورهای عربی در زیرساختهای لجستیکی عمان و گوادر خواهد بود.
علاوه بر اینها، پروژه کریدور هند-خاورمیانه-اروپا (IMEC) نیز در این میدان رقابتی قرار دارد. تحلیلها حاکی از آن است که برای کاهش آسیبپذیری ناشی از تنگه هرمز، ممکن است هابهای دریایی این پروژه از امارات به سمت بنادر عمان (مانند صلاله و دقم) تغییر جهت دهند. در نهایت، این تقابل میان مسیرهای مختلف، مرحله جدیدی از رقابت را آغاز کرده که از آن با عنوان «جنگ کریدورها» یاد میشود؛ رقابتی که میتواند نقشه ژئواکونومیکی منطقه را در سالهای آینده بهطور کامل دگرگون کند.
