بزرگترین صندوق سهامی کشور چگونه در بحران جنگ ۹۷ درصد رشد درآمد ثبت کرد؟

به گزارش بورس امروز؛ صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی کاریزما، نخستین و بزرگترین صندوق اهرمی بازار سرمایه ایران، در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ با چالشی بی‌سابقه روبه‌رو شد. وقوع جنگ تحمیلی رمضان در اسفند ۱۴۰۴ منجر به تعطیلی ناگهانی بورس و فرابورس و تعلیق تمامی نمادهای معاملاتی شد. با این حال، این صندوق که هم‌اکنون با بیش از ۱۵ هزار میلیارد تومان دارایی تحت مدیریت( واحدهای ممتاز)، عنوان بزرگترین صندوق سهامی کشور را در اختیار دارد، توانست در این شرایط بحرانی عملکردی قابل‌توجه ثبت کند.

 پرتفوی ۲۱۳ هزار میلیاردی در سایه تعطیلی بازار

ارزش کل دارایی‌های صندوق در پایان اسفند ۱۴۰۴ به ۲۱۳ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به ۱۷۲ هزار میلیارد ریال شهریور همان سال، رشد ۲۴ درصدی را نشان می‌دهد. این رشد در حالی رقم خورده که بازار سهام عملاً از ۶ اسفند تعطیل بوده و هیچ معامله‌ای صورت نگرفته است.

در پایان اسفندماه 1404، سهام و حق تقدم سهام با ۱۹۹.۵ هزار میلیارد ریال، ۹۳.۷ درصد از کل دارایی‌های صندوق را تشکیل می‌دهند. این سهم از ۸۷.۹ درصد در شهریور 1404  افزایش یافته که نشان‌دهنده رشد ارزشی سهام در پرتفوی است. سپرده‌های بانکی با ۴ هزار میلیارد ریال تنها ۱.۸۹ درصد و اوراق با درآمد ثابت با نزدیک به ۲.۸ هزار میلیارد ریال سهم ناچیزی در ترکیب دارایی‌ها دارند.

گواهی سپرده کالایی با کاهش چشمگیر از ۸.۹ هزار میلیارد ریال در شهریور به ۳.۷ هزار میلیارد ریال در اسفند1404، بخش قابل‌توجهی از نقدینگی صندوق را آزاد کرده است. حساب‌های دریافتنی نیز از ۵.۵ هزار میلیارد ریال به ۲.۹ هزار میلیارد ریال کاهش یافته‌اند.

 جهش ۹۷ درصدی درآمدها در بازار بسته

صندوق اهرمی کاریزما در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ مجموعاً ۷۳.۸ هزار میلیارد ریال درآمد کسب کرد که در مقایسه با ۳۷.۵ هزار میلیارد ریال دوره مشابه سال قبل، رشد ۹۷ درصدی را ثبت کرد. این رشد در حالی رخ داد که بازار سهام در بخشی از دوره مالی تعطیل بود.

سود تحقق‌نیافته نگهداری اوراق بهادار با ۵۶.۷ هزار میلیارد ریال، بزرگ‌ترین منبع درآمد صندوق بود. این رقم نشان می‌دهد که ارزش سهام موجود در پرتفوی صندوق به‌طور قابل‌توجهی افزایش یافته است، هرچند این سود هنوز به فروش نرسیده و تحقق نیافته محسوب می‌شود.

سود فروش اوراق بهادار نیز به ۱۲.۱ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به ۷۸۳ میلیارد ریال سال قبل، جهشی ۱۵ برابری داشت. در این میان درآمد سود سهام ۴.۰۵ هزار میلیارد ریال و سود اوراق با درآمد ثابت ۷۳۵ میلیارد ریال بود که نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش نشان می‌دهد.

سود خالص صندوق در این دوره شش ماهه منتهی به پایان اسفند 1404 به ۶۹.۷۵ هزار میلیارد ریال رسید که نسبت به ۳۶.۳۷ هزار میلیارد ریال دوره مشابه سال قبل، رشد ۹۱.۸ درصدی را ثبت کرد.

 رشد خالص دارایی‌ها از ۱۶۹ به ۲۰۹ هزار میلیارد ریال

خالص دارایی‌های صندوق از ۱۶۹.۵۹ هزار میلیارد ریال در شهریور 1404 به ۲۰۹.۵۵ هزار میلیارد ریال در اسفند سال گذشته رسید که رشد ۲۳.۶ درصدی در شش ماه را نشان می‌دهد.

تعداد واحدهای سرمایه‌گذاری در گردش از ۷.۵۶ میلیارد واحد در ابتدای دوره به ۶.۵۵ میلیارد واحد در پایان دوره کاهش یافت. در این دوره ۴.۶۷ میلیارد واحد عادی صادر و ۵.۵۱ میلیارد واحد عادی ابطال شد. همچنین ۱۷۱.۵ میلیون واحد ممتاز ابطال گردید. تعدیلات منفی ۱۹.۷ هزار میلیارد ریالی نیز در صورت گردش خالص دارایی‌ها ثبت شد.

ارزش خالص دارایی هر واحد سرمایه‌گذاری ممتاز با جهش ۷۴ درصدی از ۱۹,۰۲۶ ریال در شهریور به ۳۳,۱۰۹ ریال در اسفند صعود کرد. هر واحد عادی نیز با رشد ۱۶.۶ درصدی از ۲۶,۱۹۳ ریال به ۳۰,۵۴۷ ریال رسید.

 ساختار دوگانه واحدهای ممتاز و عادی: اهرم در عمل

صندوق اهرمی کاریزما دارای دو نوع واحد ممتاز و عادی است. واحدهای عادی با هدف سرمایه‌گذاری ریسک‌گریزها طراحی شده و سالانه حدود ۳۱ تا ۳۳ درصد سود روزشمار تضمین‌شده ارائه می‌کنند. واحدهای ممتاز نیز برای سرمایه‌گذاران ریسک‌پذیر طراحی شده و با استفاده از مکانیزم اهرم، امکان کسب بازدهی چندبرابری را فراهم می‌کنند. در این صندوق، سرمایه‌گذاران می‌توانند تا دو برابر مازاد بر سرمایه خود سرمایه‌گذاری کنند.

در پایان اسفند ۱۴۰۴، ۱۰ میلیون واحد ممتاز نوع اول با ارزش خالص ۳۳۱ میلیارد ریال، ۳.۶۳ میلیارد واحد ممتاز نوع دوم با ارزش ۱۲۰.۲ هزار میلیارد ریال و ۲.۹۱ میلیارد واحد عادی با ارزش ۸۹ هزار میلیارد ریال در گردش بود.

 هزینه تسهیلات ۳.۳ میلیارد ریال: نخستین بار در تاریخ صندوق

صندوق اهرمی کاریزما در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ برای نخستین بار هزینه تسهیلات به مبلغ ۳.۳ میلیارد ریال در صورت‌های مالی خود ثبت کرد. این رقم در مقایسه با سود خالص ۶۹.۷۵ هزار میلیارد ریالی صندوق، سهم ناچیزی معادل ۰.۰۰۵ درصد دارد و تأثیر محسوسی بر عملکرد کلی صندوق نداشته است.

سازوکار صندوق‌های اهرمی به گونه‌ای طراحی شده که مدیران صندوق می‌توانند علاوه بر آورده سرمایه‌گذاران، از تسهیلات بانکی نیز استفاده کنند. بر اساس مقررات، صندوق‌های اهرمی می‌توانند حداکثر به اندازه ۵ درصد از ارزش خالص دارایی‌های واحدهای سرمایه‌گذاری ممتاز تسهیلات بانکی دریافت کنند. با این حال، هزینه تسهیلات ۳.۳ میلیارد ریالی صندوق کاریزما نشان می‌دهد که میزان استفاده از این ظرفیت بسیار محدود بوده است.

نکته قابل‌توجه این است که هزینه تسهیلات در دوره مشابه سال قبل (۱۴۰۳) در صورت‌های مالی صندوق ثبت نشده بود. این موضوع می‌تواند نشان‌دهنده تغییر در استراتژی تأمین مالی صندوق یا استفاده محدود از اعتبارات بانکی باشد. با توجه به اینکه صندوق در این دوره با رشد ۹۷ درصدی درآمدها و ۹۱ درصدی سود خالص مواجه بوده، به نظر می‌رسد مدیران صندوق ترجیح داده‌اند از منابع داخلی و سرمایه سرمایه‌گذاران برای تأمین مالی فعالیت‌ها استفاده کنند تا از هزینه‌های اضافی اجتناب ورزند.

 بدهی‌ها ۴۱ درصد افزایش یافت

کل بدهی‌های صندوق از ۲.۴۴ هزار میلیارد ریال در شهریور 1404 به ۳.۴۴ هزار میلیارد ریال در اسفند1404  افزایش یافت. عمده این رشد مربوط به پرداختنی به ارکان صندوق به مبلغ ۳.۴ هزار میلیارد ریال بود. پرداختنی به سرمایه‌گذاران نیز با کاهش چشمگیر از ۱.۶ هزار میلیارد ریال به ۱۹.۷ میلیارد ریال رسید که نشان‌دهنده تسویه تعهدات قبلی صندوق است.

 ریسک ارزش‌گذاری: شمشیر دولبه تعلیق نمادها

ارزش‌گذاری فعلی بر پایه قیمت ۶ اسفند ۱۴۰۴ انجام شده  و با توجه به آسیب شرکت ها ناشی از جنگ این مجموعه اعلام کرد که در صورت بازگشایی نمادها با قیمت‌های پایین‌تر، بخش عمده سود تحقق‌نیافته ۵۶.۷ هزار میلیاردی صندوق ممکن است تعدیل شود. از سوی دیگر، اگر بازگشایی با قیمت‌های بالاتر انجام شود، صندوق سود بیشتری را ثبت خواهد کرد.

 رشد در سایه ابهام

صندوق سرمایه‌گذاری اهرمی کاریزما توانست در نیمه دوم سال ۱۴۰۴ و با وجود تعطیلی بازار سهام، رشد قابل‌توجهی در ارزش دارایی‌ها و سودآوری ثبت کند. رشد ۹۷ درصدی درآمدها و ۹۱ درصدی سود خالص، عملکردی استثنایی در شرایط بحرانی است.

با این حال، وابستگی ۹۳.۷ درصدی پرتفوی به سهام شرکت‌های بورسی و فرابورسی و عدم قطعیت در زمان بازگشایی نمادها، ریسک‌های کلیدی پیش روی این صندوق در کوتاه‌مدت بود.

ارزش خالص دارایی هر واحد ممتاز با جهش ۷۴ درصدی و هر واحد عادی با رشد ۱۶.۶ درصدی، نشان‌دهنده ارزش‌افزایی موفق صندوق در این دوره است. صندوق اهرمی کاریزما همچنان به‌عنوان نقدشونده‌ترین صندوق سهامی بازار شناخته می‌شود و جایگاه خود را به‌عنوان بزرگترین صندوق سهامی کشور حفظ کرده است. هزینه تسهیلات ناچیز ۳.۳ میلیارد ریالی نشان می‌دهد که صندوق توانسته بدون اتکای زیاد به منابع خارجی، بازدهی قابل‌توجهی را برای سرمایه‌گذاران خود رقم بزند.