نوسان شدید سهام اسپیسایکس؛ هیجان برند ایلان ماسک یا واقعیتهای مالی؟
به گزارش بورس امروز؛ رفتار سرمایهگذاران در بازارهای مالی، بهویژه در بازار سهام، سالهاست که مورد توجه پژوهشگران حوزه اقتصاد رفتاری قرار دارد. موضوعاتی مانند حبابهای دارایی، اعتماد عمومی به بازارها و سوگیریهای رفتاری سرمایهگذاران از جمله محورهایی است که تحقیقات متعددی درباره آن انجام شده است. با این حال در برخی موارد، رفتار بازار بیش از آنچه تصور میشود با فرهنگ عمومی و تصویر ذهنی از شخصیتهای مشهور گره میخورد. ماه ژوئن ۲۰۲۶ یکی از مقاطع مهم برای بازار سهام آمریکا بود؛ زمانی که شرکت فضایی اسپیسایکس به عنوان یکی از برجستهترین شرکتهای نوآور حوزه فناوری، سهام خود را برای نخستین بار عرضه کرد. این عرضه اولیه نهتنها توجه گستردهای را در بازار جلب کرد، بلکه به رویدادی تاریخی نیز تبدیل شد؛ چراکه با جهش ارزش این شرکت، ایلان ماسک به نخستین فرد با ثروت تریلیون دلاری در جهان تبدیل شد.
سهام اسپیسایکس با قیمت ۱۳۵ دلار عرضه شد و طی چند روز نخست معاملات با رشد چشمگیر حدود ۶۷ درصدی مواجه شد. بر اساس گزارش رویترز، افزایش قیمت سهم تا حدود ۲۲۵ دلار ارزش بازار این شرکت را در ۱۶ ژوئن به حدود ۲.۷ تریلیون دلار رساند.
با این حال روند صعودی دوام چندانی نداشت. در روزهای پایانی ماه، قیمت سهام با افت قابل توجهی روبهرو شد و در آخرین روز معاملاتی هفته گذشته به حدود ۱۵۰ دلار رسید. این کاهش نشان میدهد بخش قابل توجهی از رشد اولیه اصلاح شده و در صورت ادامه روند نزولی، سرمایهگذاری در عرضه اولیه ممکن است بهزودی وارد محدوده زیان شود.
نقش «سرمایهگذاری فرقهای» در تقاضای سهام
برخی تحلیلگران معتقدند استقبال گسترده از سهام اسپیسایکس بیش از آنکه به عملکرد فعلی شرکت مرتبط باشد، تحت تأثیر برند شخصی ایلان ماسک و چشماندازهای بلندپروازانه او در حوزه فضا قرار دارد.
شبکه CNBC در گزارشی اشاره میکند که بخش قابل توجهی از سرمایهگذاران خرد ممکن است به دلیل اعتماد به سابقه ماسک و پروژههای جاهطلبانه او، مانند سفر به مریخ یا توسعه زیرساختهای فضایی، به خرید سهام این شرکت روی آورده باشند. به باور تحلیلگران، همانطور که در مورد تسلا نیز دیده شد، کیش شخصیت پیرامون ایلان ماسک میتواند به افزایش هیجان بازار و نوسان شدید قیمت سهام منجر شود.
در این گزارش آمده است که ارزشگذاری شرکتهایی مانند تسلا یا اسپیسایکس تا حد زیادی به چشماندازهای آینده وابسته است؛ برای مثال در مورد تسلا پروژههایی مانند Robotaxi و ربات انساننمای Optimus نقش مهمی در ارزیابی بازار دارند و در مورد اسپیسایکس نیز وعدههایی مانند اکتشاف مریخ یا ایجاد دیتاسنترهای فضایی مورد توجه سرمایهگذاران قرار گرفته است.
تردیدها درباره ارزشگذاری شرکت
در کنار این هیجان بازار، برخی شاخصهای مالی شرکت نیز مورد توجه تحلیلگران قرار گرفته است. اسپیسایکس در آخرین سال مالی خود حدود ۱۸ میلیارد دلار سود عملیاتی ثبت کرده است. با این حال ایلان ماسک اعلام کرده که این شرکت میتواند تا سال ۲۰۳۰ به سود سالانه یک تریلیون دلاری برسد.
در مقابل، صورتهای مالی شرکت نشان میدهد اسپیسایکس در سال ۲۰۲۵ زیان خالص ۴.۹ میلیارد دلاری ثبت کرده و در سهماهه نخست سال جاری نیز حدود ۴.۲۸ میلیارد دلار زیان گزارش داده است.
کارشناسان معتقدند سهام این شرکت در بلندمدت با دو چالش اصلی روبهرو است. نخست، افزایش عرضه سهام در بازار؛ زیرا سرمایهگذاران اولیه ممکن است بخشی از داراییهای خود را نقد کنند. دوم، ابهام درباره چشمانداز سودآوری شرکت در شرایطی که فعالیتهای فضایی نیازمند سرمایهگذاریهای سنگین است.
مایکل بری، سرمایهگذار مشهور که شخصیت او در فیلم «The Big Short» به تصویر کشیده شده، نیز در ۱۶ ژوئن اعلام کرد موقعیت فروش روی سهام اسپیسایکس ندارد، زیرا قراردادهای اختیار معامله برای شرطبندی روی افت قیمت بسیار گران هستند. با این حال او ارزش بازار نزدیک به ۳ تریلیون دلاری این شرکت را زیر سؤال برده است.
اثر عرضه اسپیسایکس بر استارتاپهای بزرگ فناوری
عرضه اولیه اسپیسایکس از همان ابتدا این گمانه را ایجاد کرد که ممکن است معیارهای ارزشگذاری شرکتهای نوآور و استارتاپها را در بازار تغییر دهد. با این حال برخی شرکتهای بزرگ فناوری ظاهراً با احتیاط بیشتری در مورد عرضه سهام خود عمل میکنند.
در این میان، شرکت اوپنایآی نیز رویکردی محتاطانه اتخاذ کرده است. سم آلتمن، مدیرعامل این شرکت، در گفتوگویی با CNBC اعلام کرد زمان ورود این شرکت به بورس هنوز مشخص نیست و تنها زمانی انجام خواهد شد که این اقدام از نظر تجاری منطقی باشد.
به گفته آلتمن، رقابت اصلی در صنعت فناوری بر سر ساخت بهترین فناوری و ایجاد کسبوکارهای پایدار است و عرضه اولیه سهام صرفاً یک رویداد تأمین مالی محسوب میشود؛ موضوعی که نشان میدهد برخی شرکتهای بزرگ ترجیح میدهند در شرایطی شفافتر وارد بازار سرمایه شوند.
منبع خبر: پایگاه خبری بازار سرمایه(سنا)
