مدیریت ناترازی بنزین در سایه تنوعبخشی به سبد سوخت و توسعه CNG
به گزارش بورس امروز؛ تولید و مصرف سوختهای مایع، بهویژه بنزین، از حیاتیترین ارکان زیرساخت انرژی کشور به شمار میرود. هرگونه اختلال در زنجیره تأمین، توزیع یا مصرف این فرآورده، پیامدهای گسترده اقتصادی، اجتماعی و زیستمحیطی در پی دارد. در سالهای گذشته، عواملی چون افزایش تعداد خودروها، رشد سفرهای درونشهری، فرسودگی ناوگان حملونقل و محدودیت پالایشگاهها، ناترازی سوخت را به چالشی جدی تبدیل کرده بود. امروزه به دلیل آسیبهای وارده به زیرساختهای انرژی در پی تنشها و بحرانهای اخیر، این موضوع به یک ابرچالش تبدیل شده که نیازمند اقدامات پیشگیرانه و راهکارهای پیشدستانه است.
وابستگی شدید حملونقل به بنزین، آسیبپذیری بخش انرژی را افزایش میدهد. بر این اساس، اعمال سیاستهایی جهت تنوعبخشی به سبد سوختی کشور، اصلاح الگوی مصرف و افزایش سهم CNG در حملونقل ضرورت دارد. چالش بنزین صرفاً فنی نیست؛ فعالیت پالایشگاهها با حداکثر ظرفیت، هرگونه وقفه ناشی از تعمیرات یا تحریم در تأمین قطعات را به بحران تبدیل میکند. از سوی دیگر، مصرف بالای خودروهای داخلی در مقایسه با استانداردهای جهانی، عدم خروج خودروهای فرسوده و اختلاف شدید قیمت داخلی با کشورهای همسایه که به قاچاق سوخت دامن میزند، بر شدت این بحران افزوده است.
در این راستا، بازنگری در شیوه سهمیهبندی سوخت به عنوان گام نخست مطرح میشود. شیوه کنونی سهمیهبندی نیازمند ارتقا است و میتوان با رویکردی واقعبینانه، سهمیه خودروها را بر اساس میزان پیمایش واقعی آنها تخصیص داد تا عدالت در توزیع برقرار شده و از فروش غیرقانونی جلوگیری شود. همچنین شناور ساختن سهمیهها در زمانهای اوج مصرف و اعمال قیمت تمامشده برای مصرف مازاد بر سهمیه، میتواند مانع استفاده غیرمعقول از سوخت شود.
علاوه بر راهکارهای سهمیهای، استفاده از مزیت ژئوپلیتیک شبکه گسترده گازرسانی کشور و دوگانهسوز کردن خودروها یک الزام است. دولت میتواند تولید خودروهای سواری داخلی را به فناوری پایه گازسوز منوط کند. همچنین ارتقای تجهیزات فرسوده جایگاههای CNG و ارائه تسهیلات برای تبدیل رایگان تاکسیها و وانتبارها، تأثیر فوری بر کاهش مصرف بنزین خواهد داشت.
الگوبرداری از روشهای موفق مدیریت بحران نیز راهگشا خواهد بود. در شرایط اضطراری، تغییر سیاستها از تنبیهی به تشویقی و ارائه CNG با قیمت بسیار پایین یا رایگان، رفتار مصرفکننده را به سمت استفاده از گاز سوق میدهد. توسعه حملونقل عمومی سریع و ارزان، نوسازی ناوگان فرسوده با اتوبوسهای برقی و توسعه خطوط مترو نیز به عنوان پروژههای ملی کاهش مصرف سوخت باید در دستور کار قرار گیرند. در نهایت، مدیریت ناترازی سوخت تنها با سرکوب تقاضا یا افزایش قیمت میسر نیست، بلکه کلید اصلی موفقیت در جایگزینی بنزین با CNG به عنوان یک دارایی ملی است.
منبع: خبرگزاری مهر
