تأکید ایران بر توافق متوازن؛ خط پایان بر دیکته و فشار
به گزارش بورس امروز؛ وزیر امور خارجه ایران، سید عباس عراقچی، در گفتوگویی اختصاصی با برنامه Worlds Apart از شبکه راشاتودی، درباره تازهترین تحولات پرونده هستهای این کشور صحبت کرد. او بار دیگر تأکید کرد که ایران آماده است تا مذاکراتی منصفانه و متوازن را دنبال کند، اما هرگز تحت فشار، تهدید یا تحمیل خواستهها توافق نخواهد کرد.
عراقچی یادآور شد پیش از حملات نظامی اخیر، پنج دور مذاکرات مستقیم با استیو ویتکاف، نماینده ویژه رئیسجمهور آمریکا در پرونده هستهای، برگزار شده بود و حتی قرار بود دور ششم این مذاکرات در ۱۵ ژوئن انجام شود. اما دو روز پیش از آن، حمله اسرائیل به ایران و مشارکت آمریکا در این عملیات، مسیر گفتگوها را متوقف کرد. این وزیر امور خارجه این حمله را غیرقانونی و بدون هیچگونه تحریک قبلی توصیف کرد و گفت تجربه تلخی برای ایران بود، مشابه همانطور که پیشتر آمریکا در سال ۲۰۱۸ از برجام خارج شد.
وی درباره پیگیری مذاکرات پس از جنگ ۱۲ روزه توضیح داد که طرف آمریکایی اصرار بر ادامه مذاکرات داشت، اما رویکرد آنها اشتباه بود. عراقچی معتقد است مذاکره باید بر اساس احترام متقابل باشد، نه تحمیل.
در پاسخ به این سؤال که آیا دولت فعلی آمریکا میتواند رویکرد خود را تغییر دهد، عراقچی اظهار داشت این موضوع بستگی به فهم اختلاف بین مذاکره و دیکته دارد. او افزود اگر آمریکا خواستار توافقی عادلانه بر اساس منافع دو طرف باشد، ایران حاضر به مذاکره است، اما تجربههای گذشته نشان میدهد که آمریکا هنوز آمادگی لازم برای چنین توافقی ندارد.
عراقچی به حملات آمریکا به تأسیسات هستهای ایران در نطنز و فردو اشاره کرد و با وجود آسیبهای جدی، تأکید کرد فناوری هستهای ایران همچنان باقی است و نمیتوان آن را نابود کرد. او همچنین به حق ایران برای استفاده صلحآمیز از انرژی هستهای، از جمله غنیسازی، اشاره کرد و تاکید کرد که کشورش از این حق عدول نخواهد کرد.
وزیر امور خارجه بیان کرد که ایران آماده است مانند سال ۲۰۱۵ اطمینان دهد برنامه هستهایاش کاملاً صلحآمیز است، مشروط بر اینکه تحریمها برداشته شده و توافق بر پایه اعتماد و احترام متقابل شکل گیرد. او خاطرنشان کرد دیپلماسی در برجام موفق بود، در حالی که اقدامات نظامی به اهداف خود نرسید و اکنون انتخاب با آمریکا است.
درباره همکاری با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، عراقچی انتقاد کرد که آژانس و مدیرکل آن به حملات علیه تأسیسات هستهای ایران واکنش محکمی نشان ندادهاند و این مسئله سابقه بدی را در تاریخ آژانس ثبت کرده است. با این حال، ایران همچنان به تعهداتش در چارچوب NPT پایبند است و همکاری را رد نمیکند.
او تأکید کرد مشکل اصلی نبود چارچوب مناسبی برای بازرسی تأسیسات هدف حملات نظامی است که تاکنون سابقه نداشته است و به همین دلیل ایران و آژانس در حال مذاکره برای تعیین روشهای بررسی این موضوع هستند.
عراقچی همچنین آژانس را به سیاسیکاری و تحت فشار بودن اعضای خاصی از شورای حکام متهم کرد و گفت این مسئله باعث شده آژانس نتواند به وظایف حرفهای خود به درستی عمل کند.
او با اشاره به همکاری ایران و روسیه درباره سکوت آژانس در قبال حملات نظامی به تأسیسات هستهای، به ویژه نیروگاه زاپروژیا، توضیح داد که فشارهای سیاسی مدیرکل را در وضعیت دشواری قرار داده که منجر به خودداری آژانس از محکوم کردن این حملات شده است.
وزیر خارجه این حملات را بزرگترین نقض حقوق بینالملل برشمرد و گفت که در حالی که این اقدامات از نگاه افکار عمومی غیرقانونی است، آژانس و برخی کشورهای اروپایی از محکومیت آن خودداری کردهاند که بسیار تأسفبار است.
او در پایان گفت که آژانس باید به وظایف حرفهای خود بازگردد و تحت تأثیر درخواستهای سیاسی قرار نگیرد. عراقچی نقش روسیه را به عنوان یکی از اعضای اصلی شورای امنیت و شورای حکام مهم دانست و گفت که مسکو همواره بر حفظ حرفهای بودن آژانس پایبند بوده است.
در بخش پایانی صحبتهایش، عراقچی غنیسازی اورانیوم را حق مشروع ایران و نماد تلاش دانشمندان ایرانی دانست و تأکید کرد ایران حاضر به کنار گذاشتن این حق نیست، اما آماده ارائه تضمینهای لازم برای برنامه هستهای صلحآمیز است.
او همچنین گفت حملات آمریکا به تأسیسات هستهای ایران ضربهای جدی به رژیم منع گسترش سلاحهای هستهای وارد کرده و این معاهده کلیدی برای امنیت بینالملل است. به گفته او، کشورهایی که به تعهدات خود پایبندند نباید از حق استفاده صلحآمیز انرژی هستهای محروم شوند.
عراقچی گفت سلب این حق از یک کشور به معنای تضعیف کل نظام عدم اشاعه است و بهترین اقدام آمریکا احترام به NPT و پذیرش حقوق کشورها برای بهرهبرداری صلحآمیز از فناوری هستهای است.
منبع: خبرگزاری مهر
