فملی صدرنشین لیگ برتر بورس شد؛ بازخوانی معامله تاریخی بلوک ۲۰ درصدی در سال ۱۳۸۷

به گزارش بورس امروز؛ شرکت ملی صنایع مس ایران با عبور ارزش بازار از مرز هزار میلیارد تومان، صدرنشین لیگ برتر بورس شد.فملی صدرنشین یادآور معامله بلوک ۲۰ درصدی آن در سال ۱۳۸۷ است؛ امروز در لیگ برتر بورس، شرکت ملی صنایع مس ایران پس از یک سال توانست از جایگاه سوم به صدر جدول صعود کند. پتروشیمی خلیج فارس به رتبه دوم رفت و فولاد مبارکه که همواره در جایگاه دوم قرار داشت، این بار به رتبه سوم تغییر مکان داد.

شرکت ملی صنایع مس ایران (فملی) در سال ۱۳۸۶ وارد بورس شد؛ یکی از بزرگ‌ترین عرضه‌های اولیه آن زمان. تنها یک سال بعد، در سال ۱۳۸۷، بلوک ۲۰ درصدی سهام این شرکت روی تابلو رفت. این معامله با ارزشی بیش از هزار میلیارد تومان، در زمان خود رکورد تاریخی بورس تهران بود و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین واگذاری‌های اصل ۴۴ شناخته شد.

خریداران این بلوک، کنسرسیومی از نهادهای مالی داخلی بودند؛ از جمله شرکت سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات (ومعادن) و صندوق بازنشستگی کارکنان مس. بخش‌های دیگر نیز توسط شرکت‌های سرمایه‌گذاری وابسته به صندوق‌های بازنشستگی و نهادهای شبه‌دولتی خریداری شد.

چرا می‌گوییم لیگ برتر بورس؟

در ادبیات بازار سرمایه، «لیگ برتر بورس» به شرکت‌هایی اطلاق می‌شود که از نظر ارزش بازار، نقدشوندگی و تأثیرگذاری بر شاخص کل، در صدر جدول قرار دارند. همان‌طور که در فوتبال تیم‌های بزرگ در لیگ برتر رقابت می‌کنند، در بورس هم غول‌های اقتصادی مثل فملی، فولاد مبارکه و پتروشیمی خلیج فارس در صدر جدول ارزش بازار قرار دارند.

تا پیش از ورود پتروشیمی خلیج فارس (۱۳۹۲)، رقابت اصلی بین فملی و فولاد مبارکه بود. معامله بلوکی سال ۱۳۸۷ جایگاه فملی را تثبیت کرد و آن را در کنار فولاد مبارکه به یکی از دو غول اصلی بازار تبدیل نمود. امروز، با عبور ارزش بازار فملی از مرز هزار میلیارد تومان، این شرکت توانسته صدرنشین لیگ برتر بورس شود و جایگاه تاریخی خود را دوباره یادآوری کند.

امروز، پس از آنکه صنایع مس ایران توانسته ارزش بازار خود را به بیش از هزار میلیارد تومان برساند و صدرنشین لیگ برتر بورس شود، بازگشت به خاطرات آن روز معنا پیدا می‌کند. به همین مناسبت، تصمیم گرفتیم با برخی از افراد حاضر در کنسرسیوم خریداران آن معامله تاریخی گفت‌وگو کنیم

در میان آن‌ها، علیرضا عسکری مارانی به‌عنوان مدیرعامل وقت شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران، یکی از چهره‌های کلیدی آن دوره بود. جایگاه او و نگاه تحلیلی‌اش نسبت به این معامله باعث شد مصاحبه با وی اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. روایت او نه تنها تاریخ آن روز را زنده می‌کند، بلکه برای سرمایه‌گذاران امروز روشن می‌سازد که چگونه این سهم توانست مسیر رشد را طی کند و بازارهای موازی همچون ارز، طلا و ملک را پشت سر بگذارد.

سؤال: دلیل اهمیت این معامله در آن زمان چه بود؟ 

عسکری مارانی (مدیرعامل وقت شرکت سرمایه‌گذاری ملی ایران):  در آن سال، صنایع مس ایران تازه وارد بورس شده بود و ما شاهد یکی از بزرگ‌ترین معاملات بلوکی تاریخ بازار سرمایه بودیم. بلوک ۲۰ درصدی فملی روی تابلو رفت و ارزش معامله بیش از هزار میلیارد تومان بود؛ رقمی که در آن زمان رکورد محسوب می‌شد.

این معامله صرفاً یک خرید و فروش ساده نبود؛ بلکه نقطه عطفی در خصوصی‌سازی صنایع بزرگ دولتی به شمار می‌رفت. خریداران عمده، کنسرسیومی از شرکت‌های داخلی بودند؛ از جمله سرمایه‌گذاری توسعه معادن و فلزات و صندوق بازنشستگی کارکنان مس. حضور این نهادها نشان داد که بازار سرمایه ایران ظرفیت جذب معاملات سنگین را دارد.

در این فرآیند، همکاران و مدیران برجسته‌ای نقش داشتند؛ از جمله رضا بختیاری و سیاوش محمدی که در تهیه گزارش‌ها و هماهنگی‌ها تلاش زیادی کردند. همچنین آقای رهبر مدیرعامل وقت کارگزاری حافظ و آقای علی‌اکبری معاون سرمایه گذاری معادن و فلزات، پیگیر جدی این معامله بودند.

ما در سرمایه‌گذاری ملی ایران نیز این روند را با دقت دنبال می‌کردیم، زیرا جایگاه فملی در بورس اهمیت زیادی داشت. تا پیش از ورود پتروشیمی خلیج فارس، فملی در کنار فولاد مبارکه دو غول اصلی بازار بودند. این معامله جایگاه فملی را تثبیت کرد و عملاً آن را در لیگ برتر بورس به صدر رساند.

سؤال: واکنش بازار و فعالان سرمایه به این معامله بلوکی چه بود؟ 

عسکری مارانی:   طبیعتاً موافقان و مخالفان زیادی وجود داشت. برخی معتقد بودند بلوک باید به بخش خصوصی واقعی واگذار شود، در حالی که برخی دیگر حضور صندوق‌های بازنشستگی و شرکت‌های بزرگ داخلی را مثبت ارزیابی می‌کردند. اما در نهایت، این معامله باعث شد نقدشوندگی و عمق بازار افزایش یابد و اعتماد سرمایه‌گذاران به بورس بیشتر شود.