بازار محصولات پلیمری با نقش آفرینی 63 میلیون تنی PVC

به گزارش بورس امروز؛ در سال ۱۴۰۴، روند کاهش نرخ بهره در آمریکا و اروپا ادامه خواهد داشت، اما تنش‌های سیاسی و تجاری، به‌ویژه با احتمال ریاست‌جمهوری دوباره ترامپ، ممکن است باعث بی‌ثباتی بازار جهانی شود. بازار نفت تحت تأثیر سیاست‌های اقتصادی چین و آمریکا، تنش‌های ژئوپلیتیکی و تصمیمات اوپک پلاس قرار دارد و احتمال مازاد عرضه وجود دارد. در حوزه محصولات پتروشیمی، روند تقاضا و عرضه برای متانول، اتیلن، پلی‌اتیلن و PVC نشان‌دهنده رشد پایدار تولید و مصرف جهانی تا ۲۰۲۸ است. منطقه خاورمیانه همچنان سهم بالایی در صادرات پتروشیمی‌ها، به‌ویژه اوره و پلیمرها دارد، اما بازارهای جهانی تحت تأثیر رقابت تولیدکنندگان و نوسانات اقتصادی خواهند بود.

سال 1404: سیاست گذاری های متناقض غول های انرژی و تلاطم بازار جهانی نفت

در سال‌های اخیر، کشورهای پیشرفته برای مهار تورم نرخ بهره را افزایش دادند که این اقدام باعث کاهش سرعت رشد اقتصادی شد. با آغاز سال 1403، روند کاهش نرخ بهره در اروپا و ایالات متحده شروع شده که احتمالاً در سال 1404 نیز ادامه خواهد یافت. اما سرعت این کاهش بستگی شدیدی به تغییر پارامترهای اقتصادی دارد. در آمریکا، شرایط مطلوب بازار کار و کاهش تورم به 2.5 درصد، به فدرال رزرو امکان داده است تا نرخ بهره را با احتیاط کاهش دهد. پیش‌بینی‌ها نشان می‌دهد که این کاهش ملایم خواهد بود و شاید در دو مرحله 25 واحدی انجام شود، البته وابسته به تغییرات تورم، اشتغال و تولید است.

در این بین، ریاست جمهوری دوباره ترامپ می‌تواند پیامدهای قابل‌توجهی در اقتصاد جهانی و روابط بین‌المللی داشته باشد. سیاست‌های وی در زمینه تجارت، مهاجرت و تعرفه‌ها در صورت اجرا ممکن است موجب افزایش تورم شود که می‌تواند روند کاهش نرخ بهره فدرال رزرو را متوقف کند و حتی افزایش نرخ بهره را در پی داشته باشد. این امر احتمالاً به کاهش قیمت کالاهای اساسی از جمله نفت منجر خواهد شد. علاوه بر این، تنش‌های تجاری با چین، اختلافات با کانادا و اروپا، و سیاست‌های مربوط به تحریم‌ها علیه ایران، ونزوئلا و روسیه ممکن است تجارت جهانی را تحت تأثیر قرار دهد و زنجیره تأمین را دچار تغییر کند.

در طرف دیگر جهان، چین همچنان بر رشد اقتصادی 5 درصدی خود در سال 2025 تأکید دارد و با وجود چالش‌های بخش املاک و مستغلات، قصد دارد با سیاست‌های حمایتی رشد اقتصادی را تثبیت کند. تحولات اقتصادی چین و آمریکا در سال 1404 یکی از عوامل کلیدی مؤثر بر بازار نفت خواهد بود. رشد اقتصادی مطلوب معمولاً تقاضای انرژی را افزایش می‌دهد، در حالی که کاهش فعالیت‌های تولیدی ممکن است قیمت نفت را تحت فشار قرار دهد.

در کنار اثرات سیاست گذاری دو قدرت اقتصادی مذکور، رویدادهای ژئوپلتیکی در خاورمیانه از جمله روابط ایران و اسرائیل و وضعیت جنگ روسیه و اوکراین، در کنار تصمیمات اوپک پلاس، نقش مهمی در بازار نفت خواهند داشت. لذا احتمال دارد بازار نفت در سال 1404 با مازاد عرضه مواجه شود و در صورت عدم تنش‌های ژئوپلتیکی جدی، قیمت نفت نسبت به سال 1403 کاهش پیدا کند. همچنین، افزایش تولید از کشورهای غیر اوپک مانند آمریکا، کانادا و برزیل به همراه ظرفیت تولید بالای اوپک می‌تواند نگرانی‌های مربوط به نوسانات عرضه را تا حدی تعدیل کند.

عملکرد بازار محصولات پلیمری، آروماتیک و اوره در جهان

بازار محصولات شیمیایی به عنوان بخش مصرف کننده نفت در جهان که ظرفیت تولیدی بیش از یک میلیارد و 548 میلیون تن محصول را شامل می شود، در سال 2024 از تقاضای متفاوتی در حلقه های مختلف خود برخوردار بوده است. محصول متانول به عنوان اولین محصول این زنجیره که در جهان از ظرفیت تولید 165 میلیون تنی برخوردار است که 28 میلیون تن آن در خاورمیانه و 15.7 میلیون تن در ایران تولید می شود، طی سال 2024 با تقاضای 92.97 میلیون تنی رو به رو بوده است. این محصول که انتظار می رود تا سال 2028 به میزان 1.8 درصد افزایش یابد، در بخش تقاضا رشد 3.7 درصدی را تجربه خواهد کرد.

محصول اتیلن و پروپیلن از دیگر حلقه های بالادستی محصولات پلیمری هستند که در سطح جهانی به ترتیب دارای ظرفیت 231.02 میلیون تن و 188.61 میلیون تن طی سال 2024 بودند. در این بین، 36.4 میلیون تن از ظرفیت محصول اتیلن در خاورمیانه تولید شد که سهم ایران 7.75 میلیون تن بود. این محصول در سال 2024 با تقاضای 181.31 میلیون تنی رو به رو شد که انتظار می رود در مقابل رشد 14.62 درصدی عرضه آن تا سال 2028، ساید تقاضای آن نیز به میزان 14 درصد افزایش یابد. حلقه پایین دستی پروپیلن که شامل محصول پلی پروپیلن است در بازار جهانی از ظرفیت 114.45 میلیون تنی در سال 2024 برخوردار بود که 11.05 میلیون تن آن در خاورمیانه تولید شد و ایران سهم 1.015 میلیون تنی را داشت. پیش بینی می شود این محصول که تقاضای آن تا سال 2024 به رقم 95.73 میلیون تن رسید، در ساید عرضه با رشد 8.8 درصدی و در ساید تقاضا با افزایش 15.9 درصدی رو به رو شود.

در بخش محصولات پایین دستی اتیلن (شامل پلی اتیلن سنگین، پلی اتیلن سبک و پلی اتیلن سبک خطی) به طور متوسط انتظار رشد بیشتری در سایدهای عرضه و تقاضا طی سال های آتی نسبت حلقه بالا دستی وجود دارد؛ از آنجا که ظرفیت تولید پلی اتیلن سنگین در سال 2024 به میزان 69.04 میلیون تن بود انتظار رشد 20.19 درصدی تا سال 2028 برای آن پیش بینی شده است و طرف تقاضای آن که 53.24 میلیون تن در سال 2024 بود نیز پیش بینی می شود به میزان 13.49 درصد افزایش یابد. لازم به ذکر است از کل ظرفیت 69.04 میلیون تنی این محصول، 11.55 میلیون تن در خاورمیانه تولید شد که سهم ایران 2.69 میلیون تن بود.

در واحد پلی اتیلن سبک نیز که ظرفیت کل جهان 30.12 میلیون تن در سال 2024 بود، پیش بینی می شود تا سال 2028 با افزایش 12.8 درصدی همراه شود و بخش تقاضای آن که در سال 2024 به رقم 25.33 رسید به میزان 11.9 درصدی سال 2028 افزایش یابد. محصول پلی اتیلن سبک خطی نیز در سطح جهان ظرفیت تولید 51.85 میلیون تنی را در سال 2024 تجربه کرد که میزان تقاضای آن در سال مذکور به رقم 40.72 میلیون تن رسید. لازم به ذکر است، سهم تولیدکنندگان خاورمیانه در این محصول 7.27 میلیون تن بود که 0.99 میلیون تن آن در ایران تولید شد. پیش بینی می شود که عرضه و تقاضای این محصول تا سال 2028 به ترتیب شاهد رشد 16 درصدی و 16.8 درصدی باشد.

پیش بینی رشد 16.76 درصدی تقاضای PVC در جهان

محصول پلی وینیل کلراید که حلقه پایین دستی اتیلن و یکی از محصولات پلیمری است که از قدمت بالایی در صنعت پلیمرهای مدرن برخوردار است. این محصول که با استفاده از خوراک مونومر وینیل کلراید به عنوان حلقه واسط میان اتیلن و پلی وینیل کلراید است، تولید می شود، در صنایعی همچون پلاستیک، لوله سازی، روکش کابل و صنعت الکترونیک استفاده می‌گردد. PVC در سطح جهانی از ظرفیت تولید 63.18 میلیون تنی در سال 2024 برخوردار بود و تقاضای آن در دوره به رقم 48.11 میلیون تن رسید. در این بین، 1.26 میلیون تن PVC تولیدی جهان در خاورمیانه انجام شد که سهم ایران 0.75 میلیون تن بود. طبق پیش بینی صورت گرفته، ظرفیت تولید این محصول تا سال 2028 میتواند رشد 6.42 درصدی را تجربه کند درحالی که تقاضای آن به میزان قابل توجه 16.76 درصد افزایش خواهد یافت.

وضعیت محصولات سوخت پتروشیمی ها در جهان

محصولات پروپان و بوتان که به عنوان حلقه های بالادستی در تولید سوخت و خوراک پتروشیمی ها کاربرد دارد در سطح جهان ظرفیت تولید 372 میلیون تنی را در سال 2024 دارند که 2.9 میلیون تن آن در گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس تولید می شود. این محصول در سطح جهانی از تقاضای 156 میلیون تنی واردات برخوردار است که حدود 42 درصد ظرفیت تولید جهان را در بر میگیرد.

در واحد برش سنگین به عنوان حلقه میانی محصولات شیمیایی نیز شاهد ظرفیت 1 میلیارد و 403 میلیون تن در سطح جهان طی سال 2024 بودیم که 1.3 میلیون تن آن در گروه صنایع پتروشیمی خلیج فارس تولید شد. این محصول نیز در بخش جهانی با تقاضای وارداتی 176 میلیون تنی با سهم 13 درصدی از کل ظرفیت تولید جهان رو به خود اختصاص داد.

خاورمیانه، بازیگر کلیدی در صادرات اوره، آمونیاک و پلیمرهای پتروشیمی

در حوزه صادرات محصولات پتروشیمی منطقه خاورمیانه باتوجه به ظرفیت تولید جهانی آن و سهم این منطقه، در سال 2024 صادرات محصولات مختلف شرایط متفاوتی را تجربه کرد. دو محصول اوره و آمونیاک که در صنعت کشاورزی استفاده می شوند در سطح جهانی از بیشترین ظرفیت تولید برخودار بود که به ترتیب میزان 234.41 میلیون تن و 240.38 میلیون تن را شامل شد. در این بین، ظرفیت تولیت خاورمیانه برای اوره 26.732 میلیون تن و برای آمونیاک 30.05 میلیون تن بود که 18.9 میلیون تن از کود اوره و 3.977 میلیون تن آمونیاک را صادر کرد.

در حوزه محصولات آروماتیک که شامل بنزن، پارازایلین، اورتوزایلین و استایرن می باشد، ظرفیت تولید جهان 191.362 میلیون تن در سال 2024 بود که خاورمیانه سهم 15.15 میلیون تنی در تولید و سهم 6.485 میلیون تنی در صادرات آن را ایفا کرد. همچنانکه مشاهده می شود، دو محصول پلیمری با نام های پلی اتیلن و پلی وینیل کلراید در بازار جهانی به ترتیب از ظرفیت 146.414 میلیون تنی و 62.049 میلیون تنی برخوردار بودند که خاورمیانه از تولید 24.274 میلیون تن پلی اتیلن اقدام به صادرات 13.168 میلیون تن و از تولید 1.264 میلیون تن پلی وینیل کلراید اقدام به صادرات 0.178 میلیون تن نمود.