توسعه معادن از مسیر ریلی می گذرد

به گزارش خبرنگار بورس امروز: نقش خطوط ریلی در حمل‌ونقل بار معادن از دیرباز در طرح‌های مختلفی که برای معدن تدوین می‌شود دیده شده و امر تازه‌ای نیست. با توجه به این امر در طی سالهای اخیر نگاه ویژه به این مسئله شده و زیر ساخت های ریلی برای این موضوع توسعه یافته اند . اما از حمل و نقل ریلی آنطور که باید و شاید در بخش معدن استفاده نمی شود، برای چرایی این مسئله با ناصر تقی زاده مدیر عامل (سابق) شرکت معدنی و صنعتی گل گهر و کارشناس ارشد صنعت سنگ آهن به گفتگو نشسته ایم، آنچه در پی می آید حاصل این گفت و گو است :

مهمترین مزیت حمل و نقل ریلی برای استفاده از این نوع حمل و نقل در لجستیک معادن

یکی از مهمترین دلایلی که  استفاده از حمل و نقل ریلی را برای حمل کالاهای معدنی توجیه می کند کاهش هزینه هاست .

به گفته فعالان و کارشناسان بخش معدن، این بخش می تواند با انتقال کالای خود از جاده به ریل صرفه جویی خوبی را در حمل و نقل داشته باشد. همچنین در نظر داشته باشید که جاده ها به اندازه کافی برای حمل بار معادن کشش ندارند و در آینده افزایش قیمت سوخت موجب خواهد شد که حمل و نقل  جاده ای مقرون به صرفه نباشد.  برای مثال زمانی که قرار است  ۶ هزار تن بار  جابجا شود در صورتی از جاده استفاده کنیم لازم است که ۳۰۰ کامیون را به کار گیریم  که در این صورت  ۳۰۰ موتور کار می کند؛ این درحالی است که قطار برای حمل این بار از یک دیزل استفاده می کند. بنابراین مصرف سوخت کاهش یافته و در نتیجه هزینه حمل کاهش می یابد که در مجموع به نفع دو طرف است. از سوی دیگر حجم بار در معادن بسیار بالااست، اگر قرار باشد که با کامیون ۳ میلیون تن بار را  معدن را در جاده  جابجا کنید، کاری بسیار مشکل و تقریباً غیر ممکن است.

بارها شاهد بوده ایم که حمل بار در جریان مسائل و تنش های سیاسی و اجتماعی متوقف می شود که این امر ضرر بسیاری را به صاحبان کالا وارد می کند، در صورتی که در مورد قطار بندرت شاهد چنین اتفاقاتی هستیم. نکته دیگر کشش جاده‌ها و شلوغی جاده‌ها است که می‌تواند منجر به بروز حوادث مختلف شود، همچنین  ناوگان حمل و نقل جاده‌ای واقعا توان تحمل این بار و افزایش حجم آن را ندارد. به همین دلیل حمل‌ونقل ریلی به‌عنوان یکی از مهم‌ترین شریان‌های انتقال محصولات معدنی در هر کشوری است و گسترش آن موجبات صادرات داخلی و بین‌المللی را بیش از پیش فراهم می کند.

چرایی عدم اقبال معادن برای حمل و نقل بارهای خود از ریل

دلایل مختلفی در این زمینه وجود دارد و سرمایه گذاری های مختلفی از سوی دولت برای بکارگیری ریل در بخش معادن انجام شده است، اما در حال حاضر با وجود فشارهای اقتصادی و کاهش صادرات معادن، نیازی به توسعه بخش ریلی در معادن احساس نمی شود، اما در شرایط عادی وقتی تولید افزایش یافته و صادرات رونق داشته باشد حتما ضرورت این امر احساس می شود.

احداث خطوط فرعی و اتصال معادن به خطوط اصلی

بر این باورم که افرادی که این امر را وظیفه راه آهن می دانند کار را نمی شناسد، چرا که  بار به معادن متعلق است و آنها برای استفاده از این ظرفیت باید در ایجاد این خطوط مشارکت کنند. در حال حاضر شرایط اقتصادی کشور نیز به گونه ای نیست که دولت به تنهایی عهده دار این امر شود و کارهای واجب تری را پیش رو دارد . این منطقی است که بخشی از کار را راه آهن انجام دهد و بخشی را هم صاحبان بار عهده دار شوند . ما این تجربه را داشتیم و توانستیم ۷۰ کیلومتر راه آهن داخلی بین کارخانه ها و معادن را ایجاد کنیم . زیرسازی این خطوط به عهده  ما  و ریل گذاری آن  توسط

راه آهن انجام شد .

نگاه ویژه مجلس به نقش ویژه معادن در افزایش حجم بار صادراتی و رونق

احساس می کنم که اصلا و ابدا نیازی به این نگاه ویژه نیست . این خود بازار و عرضه و تقاضا است که باید شرایط  مطلوب را بوجود آورند. بنابراین با گذراندن قانون چیزی عوض نمی شود . معادن و راه آهن می توانند به تفاهمی میان خود برسند این روند عادی در تجارت است و نیازی به قانون گذاری یا حمایت های ویژه مجلس احساس نمی شود.

میزان حق دسترسی

در حال حاضر  دولت بخش زیادی از واگن های مربوط به حمل بارهای معدنی را فراهم کرده است و قطعات آن را نیز می توان از خارج از کشور فراهم کرد، تنها نکته ای که در این میان وجود دارد بخش ارزی ماجرا است که این نیاز باید از سوی راه آهن برآورده شود.

مشکلات صادرات مواد معدنی

بر اساس گزارش ها  صادرات کشورمان در این بخش وضعیت خوبی دارد و  فعلا مشکلی برای صادرات نداریم .

رابطه حق دسترسی و هزینه حمل و نقل

معتقدم که این حق دسترسی  آنقدر بالا نیست که موجب شود تا حمل و نقل ریلی به صرفه نباشد، بالاخره راه آهن هم نیاز به تعمیر و نگهداری زیر ساخت و تجهیزات خود دارد  و باید قبول کرد که وقتی از خدماتی استفاده می کنیم باید هزینه آن را هم بپردازیم .

باید واقع بین بود دولت برای حفظ این خطوط هزینه می کند و این هزینه کرد  باید از این حالت انحصاری خارج شود. در این صورت شرایط نرمال و متعادل می شود. نباید انتظار داشت که راه آهن کمک بی جا کند ، باید هر دو طرف نیازهای اقتصادی خود کار کنند و منفعت اقتصادی ببرند.