لزوم جایگزینی شیوه IPO برای حفظ نقدینگی در بازار

شاهین احمدی در گفت و گو با خبرنگار بورس امروز با اشاره به اینکه عرضه اولیه سهام در دنیا به سه شیوه انجام می‌شود، تصریح کرد: روش پذیرش مستقیم در ایران تنها شیوه عرضه اولیه مورد استفاده است. این درحالی است که سرمایه گذاران و سهامداران در بازار سرمایه با خرید حجم عرضه شده در عرضه اولیه، پول را به سهامداران عمده داده و اینگونه پول از بازار خارج می‌شود.

وی در خصوص شیوه استاندارد عرضه اولیه یا IPO گفت: در دیگر شیوه IPO با سلب حق تقدم در افزایش سرمایه شرکت‌ها، سرمایه‌گذاران جدید اقدام به خرید سهام می‌کنند. در مقابل شیوه گذشته، پول حاصل از عرضه سهام وارد شرکت شده و در بازار سرمایه باقی می‌ماند. این شیوه دوم شیوه استاندارد IPO در دنیا است.

این کارشناس بازار سرمایه اظهار داشت: عرضه اولیه در ایران در واقع واگذاری سهام از یک سهامدار عمده به سهامداران خرد است. لذا پول حاصل از عرضه اولیه در ایران به جیب سهامداران عمده می‌رود که هیچ ارتباطی با شرکت ندارد. سهامدار عمده در نوع استفاده از این پول کاملاً مستقل است لذا در هر بازار یا به هر شیوه ای می‌تواند آن را استفاده نماید.

احمدی در بیان مفهوم بازار اولیه گفت: بازار اولیه به معنای این است که پول جدیدی وارد شرکت شده و صرف فعالیت‌های آن گردد درحالی که این مفهوم در افزایش سرمایه با سلب حق تقدم به جای عرضه اولیه به شیوه کنونی تحقق می‌یابد.

وی در خصوص شیوه‌های تشویقی سهامداران عمده برای ورود شرکت به بازار سرمایه گفت: شیوه‌های متعددی برای جذابیت بازار سرمایه نزد سهامداران عمده وجود دارد که می‌توان به تسهیل شرایط کسب تسهیلات بانکی، معافیت‌های مالیاتی و .. اشاره کرد. لذا نمی‌توان خروج پول از بازار سرمایه به شیوه عرضه اولیه را راهی برای تشویق سهامداران برای ورود به بازار سرمایه دانست.

این کارشناس بازار سرمایه با بیان اینکه سهامداران عمده با ورود شرکت از شیوه افزایش سرمایه با سلب حق تقدم می‌توانند سهام خود را کشف قیمت کنند، تصریح کرد: این شیوه علاوه بر اینکه باعث ماندگاری پول در بازار سرمایه می‌شود، زمینه عرضه آینده سهام از سوی سهامداران عمده را نیز فراهم می‌کند. لذا استفاده از شیوه افزایش سرمایه با سلب حق تقدم نسبت به شیوه کنونی از مزیت بهتری برای بازار سرمایه برخوردار است.

احمدی در خصوص زمینه استفاده از شیوه عرضه اولیه به روش سلب حق تقدم به جای عرضه به شیوه واگذاری مستقیم گفت: در حال حاضر سازمان بورس به راحتی می‌تواند شیوه معاملاتی فوق را تغییر دهد؛ چراکه بازار سرمایه پتانسیل اجرای این تصمیم را دارد.

وی اظهار داشت: اگرچه تعداد کمی از شرکت‌های حاضر در بازار سرمایه از محل سلب حق تقدم اقدام به افزایش سرمایه نمودند اما این تجربه در بازار وجود داشته است. علت این عدم استقبال مربوط به محاسباتی است که این افزایش سرمایه لازم دارد و عمده شرکت‌ها رغبتی به اجرای آن نمی‌کنند.

این کارشناس بازار سرمایه در پایان با اشاره به رواج این شیوه عرضه در بورس‌های جهانی گفت: اگرچه مباحث تکنیکال و فنی آن باید از سوی سازمان بورس مورد بحث و بررسی قرار گیرد اما این شیوه در دنیا رابج بوده و تجربه‌های قابل توجهی دارد.