بیمه در بین مردم نفوذی ندارد

مجید بختیاری در گفت و گو با بورس امروز با برشمردن چالش های موجود در صنعت بیمه،یکی از راه های مهم دست یابی به ضریب نفوذ بالا صنعت بیمه در کشور را کاهش تصدی گری دولت و ایجاد بسترهای امن سرمایه گذاری خارجی، تقویت فضای کسب و کار،تقویت اقتصاد ملی،کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی، آموزش و افزایش اطلاع رسانی عمومی و فرهنگ سازی بیشتر دانست و تاکید کرد: اعتماد عمومی به ساختار های اقتصادی، اجتماعی وسیاسی در کشور از جمله مهمترین فاکتور موفقیت دراین مسیراست که زمینه توزیع ریسک منطقی در این صنعت را فراهم می کند.

این کارشناس بیمه با بیان اینکه ضریب نفوذ بیمه در کشور در محدوده ۲.۲ درصد است،گفت:شرکتهای بیمه کشور باید تا رسیدن به سطح ۶.۳ درصدی این متغیر در جهان،حداکثر تلاش خود را به کار بگیرند.سرانه حق بیمه درجهان ۶۳۸ دلار در سال ۲۰۱۶ بوده که رسیدن به این میزان برای مردم کشور ما به ویزه با توجه به نوسانات اخیر نرخ ارز، دشوار تر شده است.

بختیاری در خصوص نتایج تاثیر دخالت دولت در اقتصاد گفت: در یک دیدگاه کلی بخش خصوصی و دولتی از تفاوت­هایی برخوردار هستند. به نظر می رسد در جوامع پیشرفته، نهادهای اقتصادی وابسته به بخش های خصوصی هستند که توسعه را در این کشور ایجاد می­کنند و دولت عملا در کار آنها دخالتی ندارد. سالهاست گفته می شود که دولت نباید وارد کار تصّدی گری شود.

وی خاطرنشان کرد:زمانی که آلمان شرقی در حال ملحق شدن به آلمان غربی بود سایتی به نام خصوصی سازی (privatization) وجود داشت مبنی بر اینکه چرا اصولا دولت باید بستری را فراهم کند که بخش خصوصی رو به جلو حرکت کند.ممکن است این حرف بسیار کلّی باشد اما اساساً باید اصناف،اتاق بازرگانی و تشکّل های اقتصادی بخش خصوصی به گونه ای هدایت شوند که اعتماد عمومی به بخش غیر دولتی افزایش یابد و نگاه عمومی در خصوص پولدار بودن و کارآفرینی با مستکبر بودن متمایز باشد. سرمایه دار بودن در نگاه اول منفی نبوده و اگر زمینه کاری کارآفرینان فراهم شود نگاه بهتری در جامعه نسبت به خصوصی سازی و بنگاه های خصوصی ایجاد می شود نگاهی که البته طی سالهای اخیر روند بهتری به خود نیز گرفته است.

فکر می کنم در یک رویکرد فنی بهتر است دولت بیش از گذشته امر توسعه را در همه حوزه ها به بخش خصوصی واگذار کند و از تشکیل نهادهای قدرتمند در بخش خصوصی در قالب شرکت ها و موسّسه ها حمایت کند.

مدیر عامل بیمه رازی در خصوص عملکرد صنعت بیمه در کشورمان

افزود: از سال های ۸۱-۸۲ اتفاقات خوبی با حمایت دکتر همتی در این زمینه رخ داده است و شرکت های بیمه خصوصی وارد شدند اما آنها همچنان درگیر دخالتهای دولتی هستند وعملا کارکرد آنها را یافته اند،یعنی عوارض وزرات بهداشت،نیرو انتظامی،مالیات های سنگین و غیره به آنها تحمیل می شود که این کار اصلاً با شعار اصلی کشور و دولت مبنی بر بسط و توسعه فرهنگ بیمه خصوصی همخوانی ندارد.

وی ادامه داد: اگر قیمت تمام شده خرید بیمه نامه زیاد شود، بیمه گریزی بیشتر خواهد شد و افراد چه به عنوان یک مدیر یا شهروند از بیمه شدن خودداری می کند. به نظرم عوارض باید در خصوص یکسری اقلام مشخص غیر مفید مانند دخانیات، مشروبات الکلی، لوازم آرایشی و فست فودها اعمال شود؛مواردی که جامعه علاقه ای به آن ندارد. وقتی بیمه در جامعه مهم است نباید اینقدر عوارض و مالیات در آن اعمال شود. زمانی که شهروندی بیمه شد و ضریب نفوذ بالا رفت، نتایج مثبت آن برای دولت است.وقتی فرد در جاده دچار حادثه می شود هزینه های آن سربار دولت نخواهد بود. امنیت اجتماعی در جامعه بالا می رود و پشتوانه ای بر دارایی ها و سرمایه هایی که در جامعه وجود دارد، ایجاد خواهد شد.

به گفته وی؛ از منظر اقتصادی بزرگترین معضل صنعت بیمه،عدم جذّابیت برای سرمایه گذاری است.اگر مدیران مربوطه راه شکوفایی و سود را بیابند، قطعاً نتایج مثبتی در پی خواهد داشت. در جلسات متعدد به جزئیات این کار پرداخته می شود، اما در نهایت متوجه خواهیم شد تا زمانی که جذابیت برای سرمایه گذار ایجاد نشود، صنعت بیمه سودی نداشته در نتیجه رونقی نخواهد داشت و افزایش سرمایه با کرختی و اجبار قانونی انجام خواهد شد. زمانی این مشکل به وجود می آید که دیدگاه دولت و حاکمیت به صنعت بیمه،نگاه درستی نیست.

در حالی که انتطار می رفت به صنعت بیمه به عنوان بال کمکی به دولت نگاه شود،از دغدغه های دولت بکاهد و شاخص رفاه اجتماعی را در جامعه بالا ببرد، اما به هیچ عنوان در عمل چنین اتفاقی حاصل نشده است. یکی از شاخص های جوامع پیشرفته ضریب نفوذ بیمه است.آنها در امر بیمه تسهیل گری ایجاد کرده اند. یعنی با فراخوان، همه مردم را به بیمه کردن خود، ماشین و خانه دعوت میکنند. در آموزش و پروش، کودکان را با این حوزه آشنا کرده و تمام عوارض و مالیات را  از آن سلب می کنند. در نتیجه سرمایه گذاری در صنعت بیمه بسیار زیاد و جدی انجام می شود. زمانی این اتفاق رخ می دهد، کسانی که در صنعت بیمه سرمایه گذاری کرده اند مجددا سرمایه خود را برای بسط این حوزه وارد عمل می کنند. هرچه توسعه بیشتر انجام شود مردم ازخدمات بیشتری برخوردار خواهند بود.

توسعه اصلی باید در حاکمیت اتفاق بیفتد

وی عمده مشکلات و چالش های کلان صنعت بیمه را قیمت‌گذاری و حاکمیت دولتی به ویژه در حوزه بیمه شخص ثالث و زیانده بودن آن، صدور بیمه‌نامه  برای خودرو به‌ جای راننده، عوارض مختلف بیمه‌ای، وجود انحصار دولتی (هم‎اکنون، ۴۰٫۷ درصد بازار بیمه کشورهنوز دولتی است)، وجود رقبای قوی چون بورس، بانک،سازمان‌ های متولی بیمه‌های اجتماعی و تورم در مقابل توسعه‌ بیمه‌های زندگی، تحریم‌های بین‌المللی،عدم شناخت کافی کارشناسان و متولیان بیمه از نیازهای بیمه ای مردم و …عنوان کرد و درباره لزوم فرهنگ سازی استفاده بیشتر خانواده ها و جامعه از محصولات مختلف صنعت بیمه افزود: به عنوان کارشناس صنعت بیمه، برای بهبود شرایط این حوزه اولین موردی که باید در آن به توافق رسید،آن است که مردم از آحاد مختلف جامعه به شناخت کاملی از بیمه دست یابند.

برای چنین کاری ابتدا باید حاکمیت و شرکت های بیمه وارد چنین تبلیغات گسترده ای شوند.دولت باید از ابزارهایی که در اختیار دارد مانند صدا و سیما الزام بیمه و نتایج مثبت آن را به مردم نشان دهد. نکته حائز اهمیت نسل های آینده هستند. اگر در کلاس پنجم و ششم برای نوجوانان داستان هایی از بیمه گنجانده شود حتما در آینده از اثر گذاری بیشتری برخوردار خواهند بود. نهایتاً در محیط دانشگاه نیروهایی متخصّص بیمه را برای اداره کردن موسسه های بیمه تربیت خواهیم کرد. توسعه اصلی باید در حاکمیت اتفاق بیفتد. مسئله مهم تر این است که دولت وقتی در رابطه با بیمه آموزش و توسعه را ایجاد کرد، نگاه تجاری مردم را نسبت به صنعت بیمه از بین می برد.