آوار دلار “روی” صنعت

بر اساس پیش‌بینی‌ها، شکاف بین عرضه و تقاضای روی تا سال ۲۰۲۵ افزایش می‌یابد و به دلیل کمبود عرضه روی، پیش‌بینی‌های بانک جهانی حاکی از افزایش قیمت این فلز است به طوری که سطح قیمت فلز روی از متوسط ۱۸۵۰ دلار بر تن در سال ۲۰۱۶ به بالای سه هزار دلار بر تن در سال ۲۰۲۵ می‌رسد.

امیر رضا کاویانی،کارشناس تحلیل فلزات اساسی،در رابطه با تاثیر نوسان دلار بر صنایع با خبرنگار بورس امروز به گفتگو پرداخت.

کاویانی گفت:سرب و روی برای توسعه و پیشرفت زندگی بشر ضروری بوده و هر فرد در طول زندگی استاندارد، به ۴۱۰ کیلوگرم سرب و ۲۴۵ کیلوگرم روی نیاز دارد. طبق گزارش‌های گروه بین‌المللی مطالعات سرب و روی، مصرف سرانه روی در ایران ۱٫۱۴ کیلوگرم در سال است که این میزان معادل مصرف سرانه روی در آمریکای جنوبی است. متوسط مصرف سرانه روی در اروپای غربی ۵٫۴ کیلوگرم، آمریکای شمالی ۳٫۴ کیلوگرم و چین حدود ۲٫۵ کیلوگرم است. طبق اطلاعات این گروه بین‌المللی، فلز روی با تراز کسری عرضه در  سال ۲۰۱۸ مواجه شده است.

وی افزود:بر اساس پیش‌بینی‌ها، شکاف بین عرضه و تقاضای روی تا سال ۲۰۲۵ افزایش می‌یابد و به دلیل کمبود عرضه روی، پیش‌بینی‌های بانک جهانی حاکی از افزایش قیمت این فلز است به طوری که سطح قیمت فلز روی از متوسط ۱۸۵۰ دلار بر تن در سال ۲۰۱۶ به بالای سه هزار دلار بر تن در سال ۲۰۲۵ می‌رسد. کمبود عرضه و افزایش تقاضای فلز روی که با افزایش قیمت آن همراه است، مطلوبیت و لزوم سرمایه‌گذاری در این فلز را آشکار می‌سازد. در حال حاضر با کاهش محسوس ذخائر استراتژیک LME و خیلی زودتر از سال پیش بینی، قیمت ها به ۳۲۰۰ دلار رسیده و نکته مهمتر اینکه ذخایر LME   به محدوده ای رسیده که بسیار شبیه به سال ۲۰۰۷ است یعنی سالی که فلز روی قیمت سقف ۴۴۰۰ دلار را برای خود ثبت کرد. در آن سال سود سرشاری نصیب معادن و شرکت های تولید کننده سرب و روی شد.

کارشناس تحلیل فلزات اساسی اشاره کرد:از دیگر مواردی که می‌توان برای افزایش بهای این کانی برشمرد رو به پایان رفتن ذخیره معادن روی دنیاست به گونه‌ای که تنها تا چند سال آینده می‌توان از معادن روی بهره‌برداری کرد. با توجه به اینکه مصرف روی بیشتر در صنایع فولادی بوده و برای تولید ورق‌های گالوانیزه به کار گرفته شده و در دیگر صنایع همچون خودروسازی و ساختمانی به کار می‌رود لذا چین را می‌توان بزرگترین تولیدکننده فولاد و بزرگترین مصرف‌کننده روی دانست.

وی در ادامه گفت:در شرکتهای رویی در ایران سه فاکتور تعیین کننده در سودآوری شرکتها نقش مستقیم دارند:  ۱: قیمتهای جهانی محصولات بر اساس نرخ های LME (London Metal Exchange)2: نرخ تبدیل دلار به ریال در داخل کشور۳: افزایش تولید و راندمان که مستلزم بروز کردن تکنولوژی و استفاده از خاک پرعیار است.شرکتهای رویی در ایران بواسطه افزایش قیمتهای جهانی همانند سایر صنایع فلزی سال پررونقی را پشت سر گذاشتند، به نحوی که شرکتهای رویی داخل ایران که شمش روی را در ابتدای سال ۹۶ هرتن ۲۸۶۰ دلار می فروختند در انتهای سال، شمش روی را از قراری هر تن ۳۱۰۰ دلار بفروش رساندند. بطور مثال شرکت فاسمین بزرگترین تولید کننده روی ایران با زنجیره تولید کامل از خاک تا شمش را بررسی می کنیم که در ابتدای سال با پیش بینی سود هر سهم   ۴۷۹ریالی سال ۹۶ را آغاز کرده بود، در صورتهای تلفیقی پایان سال مالی ۹۶ به سود ۱۴۱۰ریالی برای هر سهم دست یافت. یعنی رشد ۲۰۰ درصدی سود شرکتها بواسطه همین سه فاکتوری که در بالا نام برده شد.

۱: شرکت فاسمین در پیش بینی ابتدای سال ۹۶ نرخ های جهانی را بر اساس روی جهانی ۲۴۰۰ دلار در مفروضات خود لحاظ کرده بود که در پایان سال با میانگین روی ۳۰۵۰ دلاری در صورت های مالی مواجه گردید که باعث افزایش سود آوری شرکت شد.۲: شرکت فاسمین در مفروضات ابتدای سال، نرخ دلار را در صورتهای مالی ۳۷۰۰ تومان محاسبه کرده بود که در پایان سال با میانگین دلار۴۰۰۰ تومانی مواجه شد. لازم بذکر است در بهمن و اسفند، با افزایش نرخ ارز قیمت فروش شرکت بنحو قابل قبولی افزایش یافت.۳: شرکت با توجه به کشش بازار جهانی اقدام به خرید خاک پرعیار از خارج کشور کرد و با بالا بردن راندمان تولید موفق به تولید ۳۷۷۵۴ تن گردید که در مفروضات ابتدای سال پیش بینی ۳۲۰۰۰ تن تولید را کرده بود. همانطور که می بینیم با بالا رفتن هر یک از این سه فاکتور که بصورت مستقیم با نرخ دلار بستگی دارد، شرکت فاسمین می تواند بصورت اهرمی در سود خود تغییرات با اهمیتی بوجود آورد؛ بطوری که فروش شرکت از ۲۹۸ میلیارد تومان در سال ۹۵ به ۵۲۶ میلیارد تومان در سال ۹۶ و سود خالص آن از ۹۹ میلیارد تومان به ۲۳۹ میلیارد تومان افزایش یافت.

کاویانی تاکید کرد:با شروع سال ۹۷ و نوسانات شدید ارزی و رشد قیمت دلار  به ۶۰۰۰ تومان  یکباره در گزارش های فروردین با افزایش قیمت های ریالی در فروش شرکتها مواجه شدیم. اتفاقی که در ظاهر باعث سودآوری شگفت آوری برای این شرکتها می گردید و نوید افزایش نقدینگی شرکتها و تشویق سهامداران این مجموعه ها  جهت اجرای طرح های توسعه با تکنولوژی روز دنیا  را در دستور کار قرار می داد. اما در ۲۲ فروردین با بخشنامه ارزی دولت جهت کنترل نرخ ارز ریزش در معاملات و قیمت سهام این شرکتها را شاهد بودیم که نشان از سردرگمی در سیاستهای ارزی و بلاتکلیفی شرکتهای صادر کننده در این صنعت می باشد. شرکتهای رویی در ایران بواسطه کاهش ذخائر پرعیار انگوران با نظام سهمیه بندی خاک دریافتی مواجه هستند  و مجبورند بخشی از خاک پرعیار خود را از خارج کشور وارد نمایند. در این برهه حساس که بازارهای جهانی روزهای پر رونقی را پشت سرمی گذارند، سیاستهای ارزی امر صادرات را مختل کرده تا شرکتهایی نظیر فرآور و فاسمین عملا عدم فروش محصول تا مشخص شدن سیاستهای جدید و تعدیل  قیمتهای اعلامی را  اعلام نمایند که هم ریسک از دست دادن بازارهای صادراتی را بهمراه دارد هم در اوج قیمتهای جهانی کشور را محروم از این سود آوری می کند.

وی افزود:لازم بذکر است که این شرکتها عملا برای بالا رفتن راندمان تولیداتشان ناگزیر از واردات خاک پر عیار هستند تا بتوانند ظرفیت های تولید خود را بالا برده و با افزایش سود آوری طرح هایی نظیر طرحBZS  که می تواند برای شرکتهای دارای این تکنولوژی تضمین کننده حیات آینده این شرکتها باشد. همچنین طرحهای خطوط جدید براساس خاک سولفوره را کامل نمایند اما این سیاست های یک شبه و قیمت گذاری دستوری دلار  باعث گردیده که سودآوری شرکتها از یک طرف کاهش یافته و هزینه های این شرکتها در پی خرید مواد اولیه بر اساس نرخهای جهانی که عمدتا با دلار آزاد محاسبه می شود رشد نماید. حال باید ببینیم آیا منطقی است که این شرکتها دلار  را با نرخ دستوری  بفروش رسانند و در عوض خدمات و خاک وارداتی را بر اساس نرخهای بازار آزاد در صورتهای مالی محاسبه کنند.

کارشناس تحلیل فلزات اساسی خاطره نشان کرد:همانطور که در بالا اشاره شد سه فاکتور تاثیر گذار بر سودآوری شرکتهای رویی همین نرخ دلار است که هر چه به قیمت واقعی و بازار نزدیکتر باشد، صورتهای مالی این شرکتها شفاف تر و قابل اطمینان تر است و باعث می شود سرمایه گذاران با تحلیل بهتر وارد سرمایه گذاری در این صنعت شوند. نکته دیگر که در این صنعت باید به آن پرداخت سیکل های جهانی رونق و رکود در شرکتهای تولید کننده روی می باشد که با رونق این فلز باعث می شود معادن فرسوده و کم بازده نیز مقرون بصرفه شود. همچنین با افزایش مقدار تولید جهانی باعث تعدیل قیمت و بعضا افزایش سطح دخائر جهانی شوند و یا در بحرانهای جهانی مصرف این فلز مانند سایر محصولات معدنی کاهش قابل ملاحظه ای یافته و با کاهش قیمت تولیدات  منجر به افزایش ریسک تولید و سرمایه گذاری شرکتهای رویی در دنیا می شود. پس بهتر است با اتخاذ سیاستهای تشویقی و جلوگیری از موانعی که باعث ایجاد اختلال در صادرات و سرمایه گذاری در تولید محصولات معدنی و فلزی ما می گردند علاوه بر ایجاد اشتغال و ارزآوری برای کشور عزیزمان در سالهای رونق، باعث افزایش اعتبار برندهای داخلی  محصولاتمان در عرصه جهانی شویم.