تطبیق زمان پذیره نویسی اوراق دولتی با اصلاحات بازار

به گزارش بورس امروز، تمامی اوراق دارای ارزش اسمی یک میلیون ریال و موعد پرداخت سود 6 ماهه هستند. در این مدت عمده اوراق منتشر شده از نوع اوراق “مرابحه” به حجم یک میلیارد و 54 میلیون به ارزش 1,026,599 میلیارد ریال بوده است. این اوراق مرابحه دارای تاریخ سررسیدهای مختلفی هستند که متناسب به مدت اوراق برخی در سال 1400 و برخی در سال‌های 1401 تا 1403 به تاریخ سررسید خود می‌رسند.

با وجود ارزش اسمی یکسان تمامی اوراق، از نرخ سود علی الحساب یکسانی برخوردار نیستند. از بین 84 نوع اوراق مرابحه، منفعت و اجاره منتشر شده با نام “اراد” 420 میلیون ورقه دارای نرخ سود 15 درصد، 276.6 میلیون ورقه با نرخ 15.9درصد، 169 میلیون ورقه با نرخ 17 درصد و 221 میلیون ورقه با نرخ سود علی الحساب 18 درصد منتشر شده‌اند که دارای تاریخ سررسید 1403 می‌باشند.

اگرچه اوراق با نرخ سود علی الحساب 15 درصد عمدتاً دارای سررسید 1400 هستند اما اوراق به نرخ‌های بالاتر دارای سررسید 1401 تا 1403 هستند. لذا اوراق منتشر شده با نماد “اراد” با نرخ سود علی الحساب 18 درصد تماماً در سال 1403 سررسید می‌شوند. این درحالی است که عمده اوراق منتشر شده از نوع منفعت و مرابحه هستند لذا تنها 34.5 میلیون ورقه با ارزش کل 32,975 میلیارد ریال از نوع اوراق رهنی منتشر شده است که دارای 50 ماه اعتبار با سررسید 27 مرداد ماه 1403 است.

نکته قابل توجه در خصوص اوراق “اراد” زمان انتشار این اوراق است. این اوراق که در روزهای منفی بازار سرمایه منتشر شده عمدتاً از نیمه خردادماه عرضه شده‌اند. باتوجه به اینکه در زمان منفی بودن بازار سرمایه‌گذاران نقدینگی خود را به سمت اوراق جهت‌دهی می‌کنند، دولت با استفاده از شرابط منفی بازار اقدام به پذیره نویسی اوراق کرده است. زمانی که تاریخ‌های انتشار اولیه این اوراق را به تغییرات بازار سرمایه مطابقت می‌دهیم مشخص می‌شود که انتشار این اوراق در بازه‌های منفی شاخص کل بورس صورت گرفته است.

علاوه بر این، در بین اوراق منتشر شده تنها 389 میلیون ریال ورقه مجدداً معامله شدند که عمدتاً با نرخ سود علی الحساب 18 درصد همراه بودند. تاریخ معاملات ثانویه این اوراق از دهه اول مردادماه آغاز شد که بازار سرمایه روند نزولی خود را آغاز کرده بود. لازم به ذکر است که بیشتر معاملات ثانویه این اوراق در ابتدای شهریور و بعضاً در آذر ماه شروع شده و تا 30 دی ماه سایر اوراق با نماد “اراد” برای دومین بار در بازار سرمایه معامله شدند که در مجموع از ارزش پذیره نویسی 380,900 میلیارد ریال برخوردار بودند.

در کنار اوراق “اراد” دولت در سال جاری اقدام به انتشار اوراق “اخزا” نیز کرد که دارای نرخ سود صفر هستند. این اوراق به میزان 417 میلیون ورقه به ارزش کل 258,171 میلیارد ریال منتشر شده‌اند حدود 25 درصد ارزش کل اوراق منتشر شده “اراد” هستند که با نرخ سود علی الحساب مختلف عرضه شده‌اند. لذا همان طور که مشاهده می‌شود ارزش اوراق بدون سررسید “اخزا” یک چهارم اوراق با سررسید “اراد” است که با استفاده از ابزارهای مختلف در زمان‌های متفاوت منتشر شده و سررسیدهای متفاوتی دارد.

اگرچه مبلغ کل اوراق “اخزا” منتشر شده حدود 258,170 میلیارد ریال است اما از مبلغ عرضه متفاوتی برخوردار هستندکه بیشتر اوراق با نرخ‌های بالاتر از 600 هزار عرضه شدند. به طور متوسط نرخ یک ورقه “اخزا” که در این دوره منتشر شده است حدود 623,210 ریال بوده است. در خصوص زمان عرضه اوراق “اخزا” نیز نکاتی وجود دارد که به رخدادهای موازی بازار بورس و فرابورس مربوط می‌شود.

39 درصد این اوراق در تاریخ 20 اردیبهشت ماه سال جاری منتشر شده‌اند که بازار سرمایه یک اصلاح کوتاه‌مدت را آغاز کرد. باتوجه به اینکه این اصلاح تا دهه اول خردادماه ادامه داشت دولت به عرضه سایر نمادهای” اخزا” نیز پرداخت و حجم عرضه این اوراق را تا تاریخ مذکور به 117 میلیون ورقه رساند. سایر نمادهای اوراق “اخزا” در مهرماه، آبان و آذر منتشر شد که همزمان با اصلاحات بازار سرمایه بوده است.