یک کارشناس بازار سرمایه درباره پالایشی یکم گفت: باتوجه به قیمت‌های روز شنبه پس از بازگشایی، این نمادها تخفیف حدود 13 درصدی دارند بنابراین در صورت پیش بینی ریزش 20 درصدی، از لحاظ NAV این سهام حدود 20 درصد کاهش ارزش خواهند داشت، حال باتوجه به بحث تجدید ارزیابی سهام‌های پالایشی، می‌توان با دیدبلندمدت این ریسک را پوشش داد.

اسماعیل بیات درباره صندوق‌های قابل معامله دولتی به خبرنگار بورس گفت: در دو ماهه گذشته بحث ورود صندوق‌ پالایشی یکم (دارا دوم) دولتی به بازار سرمایه با اخبار ضد و نقیضی همراه بود، بعضی از گمانه‌زنی‌ها حاکی از انتشار این واحدها پس از بالا بردن قیمت نمادهای مربوطه ازسوی دولت است.

وی افزود: اگرچه قیمت دارا یکم در بازار سرمایه تا حدودی افزایش یافت، اما این افزایش بر مبنای قیمت اولیه بوده است، با وجود ۳.۵ میلیون شرکت کننده و فروش ۶ تا ۷ هزار میلیارد تومان، استقبال چندانی از دارا یکم نشد، دو ماه پس از پذیره‌نویسی دارا یکم، واحدهای این صندوق در بازار سرمایه قابلیت معامله پیدا کرد.

این کارشناس بازار سرمایه گفت: معامله دارا یکم در چند روز نخست ورود تا بالای ۲۰۰ درصد بازده هم داشت که به‌دلیل نبود معامله منطقی این صندوق، دامنه نوسانی برای آن تعیین شد، با اعمال محدودیت دامنه، کنترل قیمتی بر آن اعمال شد که هم‌اکنون این صندوق با قیمت ۱۶ درصد کمتر از NAV این صندوق معامله می‌شود.

بیات در ادامه با اشاره به اینکه مبنای قیمت‌گذاری صندوق پالایشس یکم، چهارم شهریورماه است، عنوان کرد: از زمان آغاز پذیره‌نویسی نمادهای پالایشی بسته بودند درحالی که بازار در حال ریزش بود، باتوجه به ترکیب سهام در صندوق پالایشی یکم به ترتیب «شپنا» با ۳۸ درصد به لحاظ وزنی بیشترین تأثیر را می‌گذارد.

کاهش تخفیف دولتی با توجه به ارزش روز نمادهای پالایشی

این کارشناس بازار سرمایه افزود: «شتران» از دیدگاه تأثیرگذاری با ۳۳ درصد پس از «شپنا» قرار دارد. «شبندر» با ۲۱.۵ درصد و «شپدیز» نیز با ۷.۵ درصد در جایگاه‌های بعدی قرار دارند. باتوجه به قیمت سهام پالایش یکم در روز ۲۹ شهریورماه ۱۳۹۹ میزان کاهش کل آن‌ها در ابتدای هفته پس از بازگشایی نماد حدود ۷.۲ درصد بوده است.

بیات توضیح داد: به عبارت دیگر از ۲۰ درصد تخفیف دولت برای پذیره‌نویسی این صندوق با وجود کاهش ۷.۲ درصدی نمادهای صندوق پالایش یکم، خالص این تخفیف براساس قیمت این نمادها در روز شنبه این هفته ۱۲.۸ درصد است بنابراین از دیدگاه ارزش‌گذاری طبق قیمت‌های روز شنبه این صندوق ارزنده است.

وی با توجه به دیدگاه بازاری در تحلیل ارزندگی این صندوق عنوان کرد: باتوجه به اینکه دارا یکم گاهی ۱۶ درصد و برخی اوقات با ۲۰ درصد کاهش یا بیشتر، زیر NAV معامله می‌شود، دارا دوم یا همان پالایشی یکم چندان جذابیتی برای سهامداران کنونی بازار سرمایه ندارد. افراد با دیدگاه بلندمدت می‌توانند بر ارزندگی این صندوق تکیه کنند، اما صندوق برای سرمایه‌گذارانی که قصد عرضه در کوتاه مدت دارند چندان جذاب نیست.

این کارشناس بازار سرمایه با بیان افزایشی بودن قیمت ارز در چند وقت اخیر اظهار کرد: ارزش جایگزینی پالایشی‌ها بی‌شک افزایش یافته است بنابراین باتوجه به وضع سیاسی کشور کاهش چندانی در نرخ ارز پیش بینی نمی‌شود. پذیره‌نویسی این صندوق با دید بلندمدت در مقابل ریسک پذیرفته شده می‌تواند بازده خوبی را ایجاد کند.

پوشش ریسک خرید صندوق پالایشی با دیدگاه بلندمدت

این کارشناس بازار سرمایه یادآور شد: باتوجه به قیمت‌های روز شنبه پس از بازگشایی، این نمادها تخفیف حدود ۱۳ درصدی دارند بنابراین در صورت پیش‌بینی ریزش ۲۰ درصدی نمادها، از لحاظ NAV این سهام حدود ۲۰ درصد کاهش ارزش پیدا می‌کنند. باتوجه به بحث تجدید ارزیابی سهام پالایشگاهی، می‌توان با دیدبلندمدت این ریسک را پوشش داد.

بیات افزود: از آنجا که استقبال چندانی از این صندوق صورت نگرفت، روند اصلاح شاخص، کاهش قیمت در نمادها و دیگر عواملی همچون نااطمینانی به حرف‌های ضد و نقیض مسئولان و عوامل مؤثر در پذیره‌نویسی این صندوق، نمی‌توان عنوان کرد که عرضه این صندوق بر روند بازار اثر داشته است.

وی اظهار کرد: پذیره‌نویسی دارا دوم (پالایش یکم) به ۶۰ هزار میلیارد تومان نقدینگی نیاز داشت که روز چهارشنبه اوج خرید این صندوق بوده است، به‌طور کلی حدود ۲ هزار میلیارد تومان پذیره‌نویسی شده است بنابراین با درنظر گرفتن مجموع پذیره‌نویسی‌های انجام شده در این روز تا پیش از تمدید مهلت آن، به بیش از ۶ هزار میلیارد تومان رسیده باشد.

بی‌تأثیری پذیره‌نویسی پالایشی یکم بر افت و خیر بازار سرمایه

این کارشناس بازار سرمایه بیان کرد: این رخدادها حاکی از آن است که پذیره‌نویسی این صندوق تأثیری بر بازار نداشته است تا آن را عاملی بر افت و ریزش بازار سرمایه بدانیم. باتوجه به اینکه اکنون شاهد ورود عرضه‌های اولیه به بازار سرمایه هستیم، برخی در تصمیم خرید عرضه اولیه یا پذیره نویسی این صندوق مردد هستند.

بیات با اشاره به ارزندگی عرضه‌های اولیه در بازار سرمایه طی چند سال گذشته عنوان کرد: افزایش تعداد فعالان بازار سرمایه و استقبال بسیاری که از عرضه‌های اولیه در ۲ -۳ سال اخیر شده، شرایط این عرضه‌ها را نسبت به سال‌های گذشته تغییر داده است؛ از آنجا که تعداد سهام عرضه شده اندک بود، استقبال سهامداران عمده را در پی داشت.

وی عنوان کرد: از انجا که در ۲ تا ۳ سال اخیر مجموع ارزش ریالی این عرضه‌ها مبلغی حدود ۲۵ میلیون تومان بوده است، در صورت نگهداری تاکنون ارزش این مبالغ به ۱۶۵ تا ۱۷۰ میلیون می‌رسید، در حالی که عرضه‌های اولیه هیچگونه ریسکی را در پی ندارند بنابراین این عرضه‌ها نشان‌دهنده سودآوری خود در شرایط مختلف بازار بوده‌اند.

این کارشناس بازار سرمایه یادآور شد در میان عرضه‌های اولیه ۱۰ سال گذشته به ندرت می‌توان سهمی را یافت که پس از ورود به بازار سرمایه دچار ریزش شده باشد. تنها سهمی که در ۱۰ سال گذشته پس از عرضه اولیه دچار ریزش شده است بیمه دانا بود بنابراین توضیه می‌شود در عرضه‌های اولیه افراد ریسک‌گریز برای کسب سود و بازده مطلوب شرکت کنند که در این سال‌ها شاهد استقبال خوبی از آن‌ها بوده‌ایم.

بیات یادآور شد: وضع صندوق پالایشی یکم که در ادامه احتمال عرضه صندوق‌های دیگری به عنوان دارا سوم و چهارم وجود دارد، مسئله‌ای متفاوت از عرضه‌های اولیه است. در تصمیم‌گیری برای پذیره‌نویسی این صندوق‌ها باید وضع بازار و میزان ارزندگی و رشد این نمادها بررسی شود.

وی افزود: در صورتی که نمادهای صندوق عرضه شده دولتی ظرفیت رشد داشته باشند می‌توان برای پذیره‌نویسی تصمیم گرفت، از این رو به‌طور کلی صدوق پالایشی دوم با توجه به شرایط بازار ارزندگی خوبی داشت با این وجود، از دیدگاه روانی بازار سرمایه، شاید برخی از دیدگاه کوتاه مدتی برخوردار باشند تا باتوجه به شرایط گذشته بازار سودهای کوتاه مدتی کسب کنند.

این کارشناس بازار سرمایه اظهار کرد: با وجود آنکه برای بلندمدت این صندوق پیشنهاد می‌شود اما درباره ارزندگی و کسب سود کوتاه‌مدت از این صندوق نظری ندارم؛ زیرا شرایط بازار سرمایه مانع پیش‌بینی کسب سود از فروش این صندوق در دو سه ماه آینده می‌شود.

بیات گفت: در کنار احتمال کاهش ارزش بازاری این صندوق، افرادی هستند که مبلغ سرمایه‌گذاری را در کوتاه‌مدت احتیاج داشته باشند، در نتیجه تنها به افراد با دیدگاه بلندمدت سرمایه‌گذاری این صندوق‌ها پیشنهاد می‌شود که باتوجه به وضع کشور ارزنده هستند.