بر اساس آمار منتشر شده شرکت‌های سهامی در سال ۹۸، بر اساس مجوزهای صادره، ۶۲ درصد افزایش سرمایه‌ها از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها، ۲۱ درصد از محل سود انباشته، ۱۲ درصد از محل مطالبات حال شده سهامداران و آورده نقدی و مابقی از محل اندوخته‌ها تأمین مالی شده است. کارشناسان و فعالان اقتصادی معتقدند که بهترین نوع افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده‌های نقدی سهامداران است.

به گزارش خبرنگار بورس امروز، در سال ۹۸ مجوز انجام افزایش سرمایه  ۱۴۶ شرکت در مدیریت نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس صادر شده است. مبلغ مجوزهای صادره برای افزایش سرمایه ناشران ثبت شده نزد این سازمان، در سال ۹۸ نسبت به سال قبل رشد ۷۵ درصدی داشته است؛ این در حالی است که افزایش سرمایه از محل سود انباشته و مطالبات و آورده نسبت به سال قبل رشد ۶۴ درصدی داشته است.

بر اساس آمار منتشر شده شرکت‌های سهامی در سال ۹۸، بر اساس مجوزهای صادره، ۶۲ درصد افزایش سرمایه‌ها از محل مازاد تجدید ارزیابی دارایی‌ها، ۲۱ درصد از محل سود انباشته، ۱۲ درصد از محل مطالبات حال شده سهامداران و آورده نقدی و مابقی از محل اندوخته‌ها تأمین مالی شده است. مرحله اول در روند افزایش سرمایه در شرکت‌ها پیشنهاد هیئت‌مدیره است که به همراه دلایل کافی در خصوص افزایش سرمایه به سهامداران شرکت ارائه می‌شود.

این پیشنهاد در مجمع عمومی فوق‌العاده شرکت، مورد رای گیری سهامداران شرکت قرار می‌گیرد. سپس در صورت تصویب این پیشنهاد در مجمع و پس از ارائه مجوز از سوی بورس، افزایش سرمایه شرکت انجام می‌شود. قیمت سهام شرکت پس از افزایش سرمایه، دستخوش تغییر می‌شود. البته نحوه  افزایش سرمایه شرکت، اثرات متفاوتی در این تغییرات قیمت دارد.

افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی سهامداران

افزایش سرمایه روش‌های متفاوتی دارد که یکی از آنها افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی سهامداران است. در این روش از سهامداران خواسته می‌شود تا مبلغ جدیدی را به حساب شرکت واریز کنند و چون سهامداران فعلی حق استفاده از این نوع افزایش سرمایه را دارند، اصطلاحا به آن حق تقدم گفته می‌شود. سهامدار در مدت مجاز می‌تواند به یکی از این دو روش اقدام کند: اول پرداخت ارزش اسمی سهم و  دوم فروش حق تقدم.

شرکت‌های سهامی برای افزایش سرمایه در برخی مواقع، سود انباشته‌ای ندارند و یا مقداری از مبلغ افزایش سرمایه را به‌صورت انباشته دارند و این مقدار برای افزایش سرمایه مورد نظر، کافی نیست؛ بنابراین افزایش سرمایه از محل آورده نقدی را انجام دهند.

مهم‌ترین ویژگی افزایش سرمایه از محل آورده نقدی

شرکت‌ها زمانی که اندوخته‌ای برای افزایش سرمایه ندارند و جهت ایجاد نقدینگی قصد افزایش سرمایه را داشته باشند، از این روش استفاده می‌کنند؛ بنابراین منجر به تزریق نقدینگی به درون شرکت‌ها می‌شود.

این روش افزایش سرمایه زمان‌بر است تا جایی که ممکن است حتی تا ۶ ماه طول بکشد که سهام منتشرشده پس از افزایش سرمایه به پرتوها منتقل شود.

افزایش سرمایه در روش مطالبات و آورده نقدی دارای مزایا و معایبی است. از جمله مزایای این روش، تزریق نقدینگی درون شرکت، سرعت گرفتن فرآیندهای توسعه‌ای و کمک به بهبود سودآوری شرکت در بلندمدت است.

همچنین مهلت استفاده از حق تقدم و فرآیند زمان‌بر بودن آن می‌تواند جزو معایب این روش محسوب شود. همچنین از عوامل دیگری که جزو معایب این نوع ارزش سرمایه محسوب می‌شود، رفتار سهامداران در واریز وجه نقد است که برای ارزش اسمی سهم مقاومت می‌کنند.

رفتار سهام در افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده‌های نقدی سهامداران

به صورت کلی فارغ از نوع افزایش سرمایه، طی این فرآیند قیمت با کاهش روبرو خواهد شد زیرا تعداد سهام افزایش ‌می‌یابد و قیمت به تعداد زیادتری سهام تقسیم خواهد شد.

همچنین ارزش دارایی افراد بعد از افزایش سرمایه عوض نخواهد شد. به‌عبارت‌دیگر به میزان درصد افزایش سرمایه، بر تعداد سهام سرمایه‌گذاران قبلی افزوده خواهد شد تا درصد مالکیت و ارزش دارایی آنها از سهم شرکت تغییری نداشته باشد.

کارشناسان و فعالان اقتصادی بهترین نوع افزایش سرمایه را از محل مطالبات و آورده‌های نقدی سهامداران می‌دانند. در این نوع از افزایش سرمایه، با ورود منابع جدید یا جلوگیری از خروج آنها، قدرت مالی شرکت‌ها وضعیت بهتری پیدا می‌کند و از طرفی موجب جذب نقدینگی‌های سرگردان می‌شود. نقدینگی‌های سرگردان، عاملی مهم در افزایش نرخ تورم است که به سمت بورس هدایت می‌شود.

افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده‌های نقدی سرمایه‌داران در سال ۹۸ و ۹۹

شرکت نفت پارس از جمله شرکت‌هایی است که با استفاده از این روش، افزایش ۲۵ درصدی سرمایه را داشت. شرکت نفت پارس به منظور مشارکت در افزایش سرمایه شرکت پالایش پارسیان سپهر (سهامی خاص) اقدام به افزایش سرمایه از ۳.۵۲۰.۰۰۰ میلیون ریال به ۵.۵۲۰.۰۰۰ میلیون ریال (۲.۰۰۰.۰۰۰ میلیون ریال از محل مطالبات و آورده نقدی) کرد.

علاوه بر شنفت نماد «و زمین» با افزایش سرمایه ۹۵۰ درصدی پیشنهاد هیئت‌مدیره، «تپولا» با افزایش سرمایه ۳۸۱ درصدی، «کویر» ۳۵۰ درصدی، «وفتخار» ۳۱۷ درصد، «پاکشو» ۳۰۰ درصد، «کفرا» ۱۱۵ درصد، «حپترو» ۳۰۰ درصد، «بزاگرس» ۲۶۰ درصد، «پکویر» ۲۱۱ درصد، «افق» ۲۰۰ درصد، «دانا» ۱۶۷ درصد، «تشتاد» ۱۳۴ درصد، «کگل» ۱۰۸ درصد، «دسانکو» ۱۲ درصد، «ثتران» ۱۷ درصد، «دسبحان» ۲۹ درصد، «ثغرب» ۳۳ درصد، «کی بی سی» ۴۱ درصد، «وسنا» ۴۲ درصد، «رنیک» ۵۰ درصد، «فخاس» ۵۰ درصد، «امید» ۵۷ درصد، «وآوا» ۶۷ درصد، «آرمان» ۶۷ درصد، «وتوکا» ۷۷ درصد، «غالبر» ۸۰ درصد، «زقیام» ۱۰۰ درصد، «فبستم» ۱۰۰ درصد، «دلر» ۱۰۰ درصد، «سمگا» ۱۰۰  درصد، «کگهر» ۱۰۳ درصد، در سال ۹۹ برنامه افزایش سرمایه دارند یا افزایش سرمایه از محل مطالبات و آورده نقدی انجام داده‌اند.