شرکت های حاضر در فهرست 100 شرکت برتر که عمدتا دولتی و یا خصولتی هستند و از ملاحضات کمتری نسبت به بخش خصوصی جهت حضور در بازار سرمایه برخوردارند، تنها 62 شرکت مستقیما در بازار سرمایه حاضر هستند. این موضوع به خودی خود گواه این است که بازار سرمایه ما هنوز تا به دست آوردن جایگاه واقعی خود در اقتصاد کشور فاصله معناداری دارد.

مهدی رادان،تحلیل گر بازار سرمایه در رابطه با نقش بازار سرمایه در انتفاع سهامداران و سودآوری شرکتها،با خبرنگار بورس امروز به گفتگو پرداخت.

رادان گفت:سازمان مدیریت صنعتی هر ساله اقدام به انتشار فهرست شرکت های برتر کشور با تأکید بر میزان فروش(درآمد) آنها می نماید و این اقدام اکنون سابقه ای ۲۰ ساله یافته است. صرف نظر از نقدهایی که می توان به این فهرست وارد آورد، این نوشتار تلاش دارد با پذیرش رده بندی انجام شده اقدام به بررسی نقش بازار سرمایه در انتفاع سهامداران (به ویژه سهامداران خرد) از رشد فروش (که می تواند منجر به رشد سودآوری شرکت ها شده باشد) نماید.

وی افزود:آخرین فهرست منتشره در این رابطه مربوط به گزارش سال ۹۶ است  که بر اساس اطلاعات مالی سال ۹۵ شرکت ها در بهمن ماه سال گذشته منتشر شده است. اولین نکته ای که در این فهرست جلب توجه می نماید حضور بسیار کمرنگ بخش خصوصی واقعی عمدتا به دلیل ضعیف ماندن بخش خصوصی از یک سو و عدم تمایل بخش خصوصی به افشای اطلاعات مالی از سوی دیگر است. (آنچه در فهرست تحت عنوان بخش خصوصی ذکر شده است صرفا بر مبنای تعریف قانونی است و توجهی به پدیده سال های اخیر یعنی مدیریت دولتی بر شرکت هایی که در تعریف قانونی خصوصی هستند، ندارد.). بر این اساس از ۱۰۰ شرکت برتر تنها ۱۵ شرکت را بنا بر تعریف حق اعمال حاکمیت بخش خصوصی بر شرکت می توان با اغماض بخش خصوصی دانست.

تحلیل گر بازار سرمایه خاطرنشان کرد:با این وجود از میان شرکت های حاضر در فهرست ۱۰۰ شرکت برتر که عمدتا دولتی و یا خصولتی هستند و از ملاحضات کمتری نسبت به بخش خصوصی جهت حضور در بازار سرمایه برخوردارند، تنها ۶۲ شرکت مستقیما در بازار سرمایه حاضر هستند. این موضوع به خودی خود گواه این است که بازار سرمایه ما هنوز تا به دست آوردن جایگاه واقعی خود در اقتصاد کشور فاصله معناداری دارد. در واقع مدیران و مالکان شرکت هایی که حاضر به حضور در بازار سرمایه نشده اند به درستی از خود می پرسند تا زمانی که بدون شریک کردن عموم در منافع اقتصادی می توان اقدام به تأمین مالی و بزرگ شدن کرد، چه دلیلی برای پذیرش سهامدار خرد و پاسخگویی به او هست؟

وی در ادامه گفت:در رتبه بندی ارائه شده توسط سازمان مدیریت صنعتی اگرچه شرکت ها از منظر شاخص های مختلف از جمله سودآوری مورد بررسی قرار می گیرند با اینحال معیار اصلی مقایسه شرکت ها میزان فروش و تغییرات آن است. بازار سرمایه اما رویکردی متفاوت دارد و به تغییرات سودآوری و انتظارات آتی توجه بیشتری نشان می دهد. برای بررسی دقیق تر این مطلب از میان شرکت هایی که در سال مالی ۹۵ بیشترین نرخ رشد فروش نسبت به سال ۹۴ را داشته اند و در بازار سرمایه نیز پذیرفته شده اند را انتخاب و بازده سرمایه گذاری در سهام آنها حد فاصل پایان تیرماه ۹۵ تا پایان تیرماه ۹۶ (زمان تقریبی انتشار صورت های مالی و برگزاری مجامع) را مورد بررسی قرار داده ایم که نتیجه آن به شرح جدول ذیل می باشد:

ارقام به میلیارد ریال
مقایسه رشد فروش و بازده سهام در میان شرکت های منتخب
نام شرکتفروش ۹۵فروش ۹۴نرخ رشد فروشرتبه در صد شرکتبازدهی سهام
شرکت پارس خودرو (هولدینگ)۴۴,۱۱۹۱۶,۲۶۸۱۷۱%۴-۲۴%
بانک سینا (هولدینگ)۸۵,۰۸۷۴۰,۳۶۴۱۱۱%۶-۲۱%
شرکت ملی صنایع مس ایران (هولدینگ)۶۹,۲۳۴۳۵,۹۳۳۹۳%۷۳۳%
بانک کار آفرین (هولدینگ)۱۲۴,۳۸۴۶۷,۴۲۶۸۴%۸-۵%
بانک گردشگری (هولدینگ)۲۳,۴۹۲۱۴,۲۸۹۶۴%۱۰-۱۱%
شرکت سایپا (هولدینگ)۱۷۷,۰۴۹۱۰۸,۷۰۷۶۳%۱۱-۶%
بانک آینده (هولدینگ)۱۵۶,۶۳۲۹۶,۳۵۵۶۳%۱۲۲%
شرکت معدنی و صنعتی گل گهر (هولدینگ)۳۵,۸۴۸۲۲,۲۳۸۶۱%۱۳۵۸%
شرکت سرمایه گذاری توکا فولاد (هولدینگ)۲۰,۱۱۱۱۲,۵۱۷۶۱%۱۴-۸%
شرکت فولاد هرمزگان جنوب۱۵,۱۳۴۱۰,۱۳۰۴۹%۱۶۴%
بانک انصار (هولدینگ)۱۱۶,۰۰۸۷۸,۴۸۶۴۸%۱۷۱۰%

 

رادان در انتها گفت:نتیجه مقایسه به وضوح نشان می دهد که بازار سرمایه به رشد فروش شرکت ها مادامی که متضمن منافع سهامداران نباشد واکنش متناظر نشان نمی دهد و شایسته است گزارشاتی که مبنای مقایسه تحلیلگران و تصمیم گیران قرار می گیرد و همچنین برنامه هایی که منجر به ایجاد رقابت بین مدیران کشور می گردد از مبانی و معیارهایی استفاده نماید که نتیجه آن باعث افزایش سودآوری و بهره وری در کشور گردد.