صورتهای مالی شرکتهای معدنی ذغال در بورس تهران نشان می دهد این شرکتها سودآوری مناسبی نداشته و یا حتی در مقاطعی زیانده هستند. گزارش های رسیده حاکی از مشکلات در پرداختی های خود به مدت چندین  ماه است. با این وضعیت انتظار نمی رود این شرکتها به مانند معدنی های سنگ آهنی بتوانند هم به توسعه معدن و هم به توسعه ماشین آلات جدید و کاهش قیمت تمام شده بپردازند. از طرفی شرکت ذوب آهن تنها مصرف کننده به دلیل قدیمی بودن و مازاد نیروی چندین برابری با زیان شدیدی روبه رو است. به همین دلیل نهایت تلاش خود را دارد که در هزینه خود صرفه جویی کند لذا سعی بر این است ذغال را با کمترین قیمت و زیر قیمت جهانی دریافت کند .

روزبه معین زاده،کارشناس بازار سرمایه در رابطه با موضوغ ذعال سنگ با خبرنگار بورس امروز به گفتگو پرداخت.

معین زاده گفت:ذغال سنگ از کالاهای پایه ای است که در ایران نسبت به فولاد، سنگ آهن و نفت و گاز از اهمیت کمتری برخوردار است و کمتر خبر کارشناسی در این مورد در رسانه ها به گوش می رسد ولی همین ماده طی چند سال اخیر از اهمیت بیشتری برخوردار شده است. از طرفی به نظر می رسد در سال های آینده نقش بیشتری در حوزه تولید و صنعت داشته باشد. دلیل اینکه این ماده در ایران اهمیت کمتری دارد و رشد چندانی نکرده این است که قیمت گاز در ایران  در کشور ما که برترین کشور از لحاظ وجود منابع گازی هست بسیار کمتر از سایر کشورها است.

وی افزود:وجود منابع گازی در ایران توانسته تولید فولاد از طریق روش احیا با گاز را توسعه دهد ولی روش کوره بلند که با استفاده از ذغال و کک سازی انجام می شود کنار گذاشته شده است. در ایران ذوب آهن تنها تولید کننده فولاد از روش کوره بلند است که در تولید خود به ذغال سنگ نیاز دارد. همچنین  کوره بلند زرند متعلق به شرکت میدکو امسال بهره برداری می رسد که دومین تولیدکننده کوره بلند بعد از ذوب آهن است.

کارشناس بازار سرمایه خاطره نشان کرد:قسمتی از نیاز ذغال سنگ از منابع داخلی و مابقی از طریق واردات انجام میشود اما با توجه به اینکه قیمت ذغال سنگ داخلی بسیار پایین تر از قیمتهای جهانی خریداری می شود و هزینه حمل واردات بالا است قیمت داخلی به صرفه تر است ولی بایستی در نظر داشت معادن ذغال سنگ داخلی به دلیل فروش کالای خود کمتر از قیمت جهانی با مشکل نقدینگی رو به رو هستند.

وی در ادامه گفت:صورتهای مالی شرکتهای معدنی ذغال در بورس تهران نشان می دهد این شرکتها سودآوری مناسبی نداشته و یا حتی در مقاطعی زیانده هستند. گزارش های رسیده حاکی از مشکلات در پرداختی های خود به مدت چندین  ماه است. با این وضعیت انتظار نمی رود این شرکتها به مانند معدنی های سنگ آهنی بتوانند هم به توسعه معدن و هم به توسعه ماشین آلات جدید و کاهش قیمت تمام شده بپردازند. از طرفی شرکت ذوب آهن تنها مصرف کننده به دلیل قدیمی بودن و مازاد نیروی چندین برابری با زیان شدیدی روبه رو است. به همین دلیل نهایت تلاش خود را دارد که در هزینه خود صرفه جویی کند لذا سعی بر این است ذغال را با کمترین قیمت و زیر قیمت جهانی دریافت کند .

معین زاده تاکید کرد:گزارش ها بر این اساس است که با توجه  به قیمتهای جهانی ذغال  که حدود ۱۸۸ دلار است و با توجه به دلار ۴۲۰۰ تومانی، این محصول از قیمت حدود ۷۹۰ هزار تومانی برخوردار می شود. همچنین با هزینه حمل به نظر می رسد قیمت وارداتی ذغال سنگ به حدود یک میلیون تومان برسد. البته اگر قیمت دلار دستوری را در نظر نگیریم و به نظر می رسد قیمت تعادلی دلار به حداقل ۶۰۰۰ تومان برسد که به موجب آن قیمت ذغال سنگ به یک میلیون  و ۱۲۸ هزار تومان افزایش می یابد که با هزینه های دیگر قیمت تمام شده آن از رقم یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومانی برخوردار می شود. در حال حاضر قیمت فروش کنسانتره داخلی ذغال کک شو حدود ۵۰۰ هزار تومان است که فاصله زیادی با قیمت های جهانی دارد.

وی افزود:بیان این موضوع از طرف نگارنده ایجاد و افزایش هزینه های  دیگر برای شرکت عظیم ذوب آهن نیست بلکه علت آنست که عنوان شود درصورتیکه معادن ذغال ما بتوانند با قیمتهای واقعی رو به رو شوند، می توانند با سودی که دارند به توسعه معادن خود بپردازند و همچنین شرکت ذوب آهن که در حال حاضر نصف نیاز خود را از طریق واردات تامین می کند تمام نیاز خود را با کمترین ریسک و بالاترین کیفیت از داخل تامین کند. این میسر نمی شود مگر اینکه معادن و ذغال شویی های ما به بهترین وسایل تجهیز شوند، معادن با استانداردهای جهانی توسعه یایند و قیمت تمام شده خود را از این طریق کاهش دهند. همان طور که معادن سنگ آهنی ما این گونه عمل کردند .

کاشناس بازار سرمایه گفت:در حال حاضر در شرایطی قرار داریم که امسال کوره بلند میدکو به بهره برداری می رسد گرچه میدکو قرار است معادن و ذغال شویی خود را توسعه دهد اما در ابتدای کار و حتی تا چند سال آینده به معادن دیگر  داخلی وابسته است؛ در این حالت تولید داخلی جوابگو نیست. به نظر نگارنده، ذوب آهن گرچه بایستی در کاهش بهای تمام شده محصول تلاش کند تا از زیان فعلی خلاص شود اما به نظر می رسد با کمک دولت بایستی نیروی مازاد خود را در سایر توسعه های فولاد به کار گیرد تا با اصلاح ساختار مالی، فروش دارایی های غیر تولیدی، نوکردن تجهیزات و ایجاد مدرنترین فولاد  کوره بلند با کمترین قیمت تمام شده  در حاشیه خلیج فارس به مانند فولاد مبارکه ( خریداری فولاد هرمزگان ) به تغییرات بنیادی دست زند.

صنعت ذغال سنگ در بورس

معین زاده گفت:در بورس تهران سه شرکت تولیدکننده نگین طبس، فرآوری پرورده طبس، ذغال سنگ شمال شرق شاهرود و شرکت مصرف کننده ذوب آهن در این حوزه فعالیت می کنند و این صنعت نسبت به سایر صنایع از لحاظ کمیت در سطح نازلی است و باید اطلاعات آن در سطح پایین تری از ارزش برخوردار باشد ولی به طور غیرمستقیم تغییرات قیمت زغال سنگ بر کالاهای پتروشیمی و فولادی خیلی با اهمیت است. در چین بسیاری از محصولات پتروشیمی به خصوص  پی وی سی، متانول و اوره از زغال سنگ تهیه می شود.

وی در ادامه گفت:همچنین تغییرات قیمت این محصول بر قیمت فولاد و سنگ آهن تاثیر گذار است. به همین دلیل اطلاعات در این حوزه برای سرمایه گذاران از اهمیت بالایی برخوردار است. در حال حاضر صحبت هایی است که ذوب آهن و ذغالی ها به یک توافقی در قیمت ذغال سنگ دست یابند به طور مثال به درصدی از قیمت شمش فولاد خوزستان برسد همانطورکه کنسانتره و گندله سنگ آهن قیمت گذاری شدند. با این روش می توان انتظار داشت که صنعت متحول شود و تعداد زیادی از شرکت های ذغال سنگی وارد بورس شوند .

کاشناس بازار سرمایه اشاره کرد: ذغال سنگ نگین طبس ( با نماد کطبس ) و شرکت صنعتی و معدنی شمال شرق شاهرود ( با نماد کشرق ) شرکت معدنی تولید ذغال سنگ هستند . کشرق یک ذغال شویی ( تولید کنسانتره ) در حال ساخت دارد که به دلیل کمبود نقدینگی با تاخیر در ساخت مواجه است. شرکت فرآوري زغال سنگ پروده طبس ( با نماد کپرور)  دریافت کننده ذغال سنگ خام و محصول آن کنسانتره ذغال سنگ کک شو است. ذغال سنگ کک شو ابتدا از معادن استخراج می شود و در ذغال شویی ها به مانند پرورده طبس به کنسانتره تبدیل می شود سپس در شرکت های کک سازی در کوره های مخصوص به کک تبدیل می شود. در حال حاضر ذوب آهن دارای چندین کک سازی است.

وی در ادامه گفت:همچنین میدکو ( با نماد میدکو ) برای فولاد زرند خود مجهز به کک سازی است و خط تولید کنسانتره کک شو در حال ساخت است و یک معدن بزرگ هم در طبس در حال تجهیز است . همچنین شرکت فلات معادن ایرانیان در بازار پایه ( با نماد فلات ) و شرکت توسعه معادن و فلزات ( با نماد ومعادن ) در شرکت کک طبس سرمایه گذاری کردند که چندین ماه است که راه اندازی شده است که خط تولیدی  مدرن است و حتی در طرح و توسعه خود یک نیروگاه بخار از گازهای کوره تعبیه شده است که در سالهای آینده ساخته می شود و قیمت تمام شده تولید را کاهش می دهد ولی این شرکت هنوز معدنی ندارد.

معین زاده در انتها گفت:به نظر می رسد با راه اندازی فولاد زرند شرایط برای ذغال سنگی ها تغییر خواهد یافت و می توانند از فروش تک مشتری خارج شوند. از منطقه طبس به عنوان عسلویه ذغال سنگ یاد می شود. امید است با اهمیت به این صنعت بتوانیم اقتصاد کشور را نوسازی کنیم و اشتغال زیادی را فراهم کنیم. معادن ذغال سنگ می توانند نقش بزرگی در اشتغال زایی سود آور داشته باشند. ایران توانایی توسعه حداقل تا ۴ برابر معادن فعلی دارد و کالایی پایه ای است که در زنجیره تولید خود می تواند بعد از تولید از معدن در ذغال شویی ، کک سازی،  فولاد، نیروگاهی، پتروشیمی و … حجم سرمایه گذاری عظیمی را جذب کند .