سهم انگشت شمار ریلی ها از جابهجایی مسافر
به گزارش روند بورس امروز: بحث جابهجایی مسافر توسط قطار و سیستم ریلی موضوعی است که در بسیاری از کشورها مورد توجه قرار گرفته و زیرساختهای توسعهای این بخش سالهاست که در این کشورها پیاده سازی شده است. موضوعی که باعث شده تا حجم بالایی از مسافران با کمترین میزان مصرف سوخت و همچنین کمترین میزان تصادفات جابهجا شوند. در ایران اما غیر از برخی خطوط مانند خط تهران، مشهد مابقی خطوط راه آهن توسعه چندانی نداشتهاند.
سهم صنعت ریلی از جابهجایی مسافران بسیار پایین است و با استانداردهای جهانی فاصله بسیاری دارد. به همین دلیل مسافران مسیر جادهای را همچنان بهترین روش برای مسافرت می دانند. در همین زمینه با ابوالقاسم سعیدی مدیرعامل شرکت ریل سیر کوثر به گفتوگو پرداختیم. وی به بورس امروز می گوید: . بر اساس آمارها سالیانه ۶۰۰ میلیون سفر برون شهری در کشور داریم که سهم حمل و نقل ریلی کمتر از ۵ درصد است.
شرکت ریل سیر کوثر چند درصد از سهم بازار را در اختیار دارد؟ به طور کلی چند درصد سهم جابهجایی مسافران در اختیار شما است؟
سهم حمل و نقل ریلی در بخش جابهجایی مسافر در کشورمان بسیار اندک است. بر اساس آمارها سالیانه ۶۰۰ میلیون سفر برون شهری در کشور داریم که سهم حمل و نقل ریلی کمتر از ۵ درصد است. علت این پایین بودن میزان حمل مسافر در بخش ریلی عدم تناسب شبکه با مراکز تردد و جابهجایی است. مساله دوم کمبود ناوگان حمل و نقل است. این دو عامل باعث شده تا سهم ریل از حمل و نقل بسیار پایین باشد. متاسفانه با رشد جمعیت و افزایش میزان سفر، احتمالا این سهم کمتر و کمتر خواهد شد. اگر رشد جمعیت را ۱.۵ درصد و رشد سفر را ۸ درصد در نظر بگیریم، سالیانه حدود۱۰ درصد بر میزان سفرها افزوده می شود اما امکانات ما به گونه ای نیست که پاسخگوی این ۱۰ درصد باشد. هرچقدر هم سهم ما افزایش پیدا کند از محل افزایش بهرهوری و روش های دیگری غیر از افزایش ناوگان خواهد بود. شرکت ریل سیر کوثر که شرکت بورسی به حساب می آید در حال حاضر دارای ۵۷ دستگاه واگن مسافری است. از این میزان ۱۰ دستگاه در حال بازسازی است و ۴۷ دستگاه در حال سیر داریم. این ۴۷ دستگاه سالیانه حدود ۶۰۰ هزار مسافر را در سال جابهجا میکند. این ۶۰۰ هزار نفر شاید یک دهم درصد ۶۰۰ میلیون سفر باشد.
از نظر رقابتی چقدر تفاوت بین حمل ریلی و حمل هوایی وجود دارد؟ ضمن اینکه حمل ریلی مسافت بیشتری باید نسبت به حمل هوایی طی کند. بنابراین مسافران ترجیح می دهند به جای اینکه هزینه و زمان بیشتری بابت ریل صرف کنند را از طریق حمل هوایی انجام دهند.
در شرایط فعلی و در دنیای حاضر، سرعت در انتخاب وسیله حمل و نقل بسیار اهمیت دارد. در بحث حمل و نقل سرعت هواپیما از قطار بیشتر است و در مسافت های طولانی بالای ۷۰۰ کیلومتر مردم ترجیح میدهند از هواپیما استفاده کنند. چرا که در کشورمان سرعت قطارها بالا نیست و ممکن است یک روز از وقت مردم را بگیرد. متوسط سرعت قطارها در کشور چیزی حدود ۶۰ تا ۷۰ کیلومتر است. متوسط سرعت قطارهای مسافری کشورمان حداکثر ۷۰ کیلومتر است. هرچند سرعت برخی قطارها در خط تهران مشهد به بالاتر از ۱۰۰ کیلومتر هم خواهد رسید. اما در محور جنوب و اهواز به دلیل قدیمی بودن خطوط، سرعت پایینتر است.
وضعیت در کشورهای پیشرو به چه صورت است؟
در دنیا و در کشوری مانند آلمان که سرعت قطار بسیاری بالاست در مسافت های طولانی مردم ترجیح می دهند از هواپیما استفاده کنند. اما ریل مزیت های فراوانی مانند ایمنی بالا دارد. مسافرانی که سوار قطار می شوند با یک اطمینان خاطر این کار را انجام می دهند. اما در هواپیما به این صورت نیست و سوانح هوایی حتی در کشورهایی که دارای ناوگان هوایی بسیار پیشرفتهای هم هستند رخ می دهد. اما در کل باید تاکید کنم که سرعت قطارها متناسب با نیاز و در حد نیاز مسافران نیست.
به لحاظ قیمتی چه تفاوتی وجود دارد؟
از نظر قیمتی راهآهن عقب ماندگی های قیمتی بسیاری داشته است. در دو سه سال اخیر با اقداماتی که راه آهن و انجمن صنفی در این خصوص انجام داده توانستهایم تا حدودی قیمت ها را تغییر دهیم. اما همچنان خیلی با قیمت مناسب فاصله داریم. علت هم این است که استفاده کنندگان از این سیستم حمل و نقل طبقات محروم و متوسط جامعه هستند. تصمیم گیرندگان و آنهایی که می خواهند در خصوص قیمت ها اظهار نظر کنند رعایت حال این اقشار را در نظر می گیرند. هزینه قطار نسبت به قیمت هواپیما شاید در حدود یک،پنجم باشد. به عنوان مثال در خط مشهد، تهران بهترین قطارهای ما بلیط ۲۰۰ هزار تومانی دارند. در مقایسه با قیمت بیش از ۸۰۰ هزار تومانی هواپیما چیزی حدود ۲۵درصد است.
در مقایسه با حمل جاده ای چطور؟
در قیمت جادهای چند عامل وجود دارد. هرچند که قیمتها در این دو بخش بهم نزدیک است. اما مساله ای که وجود دارد این است که برخی مواقع مسافت حمل جاده ای کمتر از حمل ریلی است. به عنوان مثال اگر بخواهید با ریل از تبریز به بندرعباس بروید به ناچار باید بیش از ۷۰۰ کیلومتر مسافت طی کنید و به تهران بیایید و از تهران بیش از ۱۰۰۰ کیلومتر مسافت طی کنید و به بندرعباس بروید. در حالی از طریق جاده می توانید مسیر مستقیمی را انتخاب کنید. در حالی که به لحاظ قیمتی، ریل و جاده نزدیک بهم هستند.
