کمبود روغن در بازار ادامه دار خواهد بود؟

سینا سلیمانی،مدیر سرمایه گذاری شرکت مشاوره سرمایه گذاری تامین سرمایه نوین در رابطه با وضعیت روغن در بازار،با خبرنگار بورس امروز به گفتگو پرداخت.

مدیر سرمایه گذاری شرکت مشاوره سرمایه گذاری تامین سرمایه نوین  گفت:بطور معمول در ماه مبارک رمضان ، سطح مصرف روغن نباتی صنعتی که در قنادی ها و … استفاده می شود بطور محسوسی افزایش می یابد و پاسخ گویی به این تقاضا حائز اهمیت است. زیرا تشدید این تقاضا و عدم تامین آن بطور مستقیم بر بهای محصولات غذایی تاثیر خواهد گذاشت. بر مبنای آمارهای موجود ، در طی ماه های گذشته بازار مواد غذایی با کمبود روغن های صنعتی رو به رو به بوده است. همین امر موجب شده است تا قنادی ها و سایر واحد های مصرف کننده این نوع روغن های خوراکی با مشکل تامین روغن مورد نیاز خود مواجه شوند و قیمت ها در بازار مواد غذایی بطور محسوسی افزایش یابد و با فرا رسیدن ماه مبارک رمضان نیز مشکل عرضه مرتفع نگشته است.

وی افزود:در سال ۱۳۹۶ ، صنف تولیدکنندگان محصولات روغنی موفق به دریافت مجوز افزایش نرخ فروش محصولات نشدند و علارقم تلاش های بسیار ، این موضوع به سال ۱۳۹۷ موکول شد. ثبات نرخ فروش محصولات و افزایش بهای مواد اولیه مصرفی از جمله مواد وارداتی و داخلی ، به دلایلی مانند افزایش نرخ ارز و … موجب شد تا حاشیه سود این محصولات برای واحد های تولید کننده از بین رفته و عملا تولید این محصولات با زیان همراه شود. با تداوم رشد بهای تمام شده محصولات ، زیان ناشی از فعالیت تولیدی واحد های تولیدکننده افزایش یافت تا حدی که بسیاری از این واحد ها اقدام به تعطیلی بخشی از خط تولید خود و کاهش ظرفیت تولید در جهت کنترل هزینه ها کردند. از سوی دیگر افزایش تقاضا طی ماه های اخیر و در آستانه ماه مبارک رمضان از سوی مصرف کنندگان ، موجب تشدید کمبود عرضه در بازار این محصولات شده است.

سلیمانی خاطره نشان کرد:در طول سال ۱۳۹۶ ، حاشیه سود ناخالص تولیدکنندگان روغن و محصولات روغنی در سطح ۵% بوده است که دلیل اصلی حاشیه سود پایین تولیدکنندگان ، عدم رشد متناسب نرخ فروش محصولات و مواد اولیه مصرفی در فرآیند تولید بوده است. اما با در نظر گرفتن سایر هزینه های تولیدکنندگان ، اعم از هزینه های تشکیلاتی اداری و مالی ، حاشیه سود خالص این واحد ها بطور میانگین به ۱٫۵ تا ۲% میرسد که همین امر موجب عدم صرفه اقتصادی در تداوم فعالیت های این واحد ها و تعطیلی بخش قابل توجهی از ظرفیت تولید آنها شده است. از سوی دیگر محدود شدن واردات برخی محصولات روغنی مانند روغن پالم موجب شده است تا کمبود عرضه موجود تشدید شود.

وی در ادامه گفت:سطح مصرف روغن در کل کشور در سال ۱۳۹۶ حدود ۱٫۵ میلیون تن بوده است که حدود نیمی ازین مقدار توسط شرکت های بورسی تامین شده است که نرخ فروش هر تن روغن نباتی برای سال ۱۳۹۶ بطور میانگین بین ۴۵ تا ۴۶ میلیون ریال بر هر تن ثبت شده است. از سوی دیگر بهای تمام شده هر تن محصول برای واحد های تولید کننده صرفا با احتساب مواد اولیه مصرفی و دستمزد و سربار مستقیم ، ۴۳٫۵ میلیون ریال بوده است که این رقم در انتهای سال ۱۳۹۶ به ۴۵ میلیون ریال نیز رسید !

مدیر سرمایه گذاری شرکت مشاوره سرمایه گذاری تامین سرمایه نوین تاکید کرد:بامقایسه آمار فروش واحد های تولیدکننده در فروردین و اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷ با میزان فروش این واحد ها در سال ۱۳۹۶ در خواهیم یافت که کل فروش این شرکت ها در سال ۱۳۹۷ ، با وجود آغاز ماه مبارک رمضان و افزایش تقاضا بطور سنتی ، کمتر از ۱۵% از کل فروش سال ۱۳۹۶ بوده است. همچنین سطح تولید محصولات نیز بطور قابل ملاحظه ای کاهش یافته و کل تولید این محصولات در سال ۱۳۹۷ کمتر از ۱۸% از کل تولید سال ۱۳۹۶ بوده است که خود نشان دهنده مشکلات و معضلات فراوان تولیدکنندگان در این صنعت می باشد.

وی اضافه کرد:در جهت رفع شکاف بین افزایش بهای تمام شده و نرخ فروش محصولات ، نیاز به حمایت تولیدکنندگان در تامین مواد اولیه مورد نیاز خود و یا افزایش نرخ فروش محصولات است. برای تامین کامل تقاضای مصرفی روغن نباتی ، نیاز به تامین حدود ۱٫۶ میلیون تن روغن خام است که تخصیص یارانه ۱۵% تا ۲۰% به مصرف کنندگان در جهت کاهش بهای تمام شده و افزایش حاشیه سود محصولات ضرورت دارد. در غیر این صورت ، صنعت روغن کشور نیازمند افزایش نرخ حداقل ۲۰% برای احیای مجدد و بازگشت ظرفیت های تعطیل شده به مدار تولید هستند. اما ستاد تنظیم بازار به تازگی اقدام به افزایش ۹% نرخ فروش محصولات کرده است که با توجه به افزایش نرخ ارز از ۳۸۰۰ تومان به ۴۲۰۰ تومان در سال ۱۳۹۷ ، بنظر نمیرسد این مقدار افزایش نرخ پاسخگوی مشکلات اساسی تولیدکنندگان باشد. بنابراین در صورتی که شرایط فعلی تداوم داشته باشد ، انتظار میرود کمبود عرضه در این بخش پایدار بماند اما با اتمام ماه مبارک رمضان کمی از فشار تقاضای موجود کاسته خواد شد.

سلیمانی یادآور شد:با در نظر گرفتن سیاست های ضد تورمی دولت طی سنوات اخیر ، و با توجه به اینکه روغن به عنوان یکی از کالاهای اساسی سبد محصولات خانوار محسوب می شود و افزایش نرخ این محصول بطور مستقیم بر قدرت خرید خانوار تاثیر گذار خواهد بود ، احتمال افزایش مجدد نرخ فروش روغن اندک است . لذا بنظر میرسد تنها راه حل این معضل ، تخصیص ارز ۳۸۰۰ تومانی به واردات دانه های روغنی و افزایش تولید این دانه ها در داخل است که موجب خواهد شد بهای تمام شده تولیدکنندگان کاهش یابد. ضریب مصرف دانه های روغنی جهت تولید هر تن روغن برابر است با ۵ ، به این معنا که جهت تولید ۱ تن روغن خام نیاز به ۵ تن دانه روغنی است.

وی افزود:بنابراین برای تامین ۱٫۶ میلیون تن روغن خام مورد نیاز ، به ۸ میلیون تن دانه روغنی نیاز است که ازین میزان تنها ۵ الی ۵٫۵ میلیون تن در داخل کشور تولید می شود و مابقی از سایر کشور ها وارد میگردد. از سوی دیگر حدود ۱ میلیون تن از ۱٫۶ میلیون تن روغن خام مورد نیاز جهت تامین مواد اولیه مصرفی در کشور ، بطور وارداتی به کشور راه میابد که این سطح از واردات روغن خام مورد نیاز با توجه به افزایش نرخ ارز و سطح نیاز داخلی ، فشار زیادی را بر تولیدکنندگان وارد آورده است. در نهایت در صورتی که طی ماه های آینده ، افزایش نرخ مورد نیاز صنعت روغن تامین نگردد ، بخش تولید و عرضه با معضلات جدی تری رو به رو خواهند شد که امکان دارد دامنه آن به بدنه جامعه نیز سرایت نماید و باعث ایجاد فرصت سوداگری در صنعت روغن کشور شود.