بررسی چرایی فاصله بازار سرمایه با نقطه مطلوب

به گزارش بورس امروز؛ با توجه به ورود چندبرابری معامله گران به بازار سرمایه بعد از سال‌۹۹، (به‌طور طبیعی با افزایش تعداد معامله‌گران، چالش‌های بازار هم افزایش می‌‌‌‌‌یابد) اما ابزارهای نظارتی و حمایتی بازار سرمایه متناسب با این رشد جمعیت بالاخص در سال‌۹۹، ارتقا نیافت.

چالش اصلی و اولیه بازار سرمایه به مکانیزمی باز می‌گردد که خوراک اصلی درآمد نهادهای قانون‌گذار را از محل کارمزدها تعبیه‌کرده و این مکانیزم به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم بر مقررات و قوانین بازار سرمایه اثرگذار است. به‌گونه‌ای که باعث می‌شود قانون‌گذار به افزایش گردش معاملات تمایل یابد، بدون اینکه بازار سرمایه عمق و توسعه یاید. به‌نظر می‌رسد باید یک گام بزرگ و اساسی برداشته شود تا منابع درآمدی نهادهای نظارتی و قانون‌گذار از محل‌‌‌‌‌های دیگر یا از سوی دولت تامین شود.

در مقابل در صورت قطع ارتباط میان درآمد این نهادها از محل کارمزد معاملات، می‌توان تسهیل قوانین به نفع حقوق سهامداران را انتظار داشت. این درآمدها را می توان از محل مالیات دریافتی دولت، مدیریت و شرایطی را ایجاد کرد تا شاهد همسویی بیشتر میان حقوق سهامداران در بازار سرمایه، نهاد سیاست گذار و تضاد منافع کمتر میان این دو باشیم. موضوعی که نتایج آن در بلندمدت قابل‌مشاهده است.

پایش و نظارت معاملات استفاده از ابزارهای مبتنی‌‌‌‌‌بر هوش‌مصنوعی دیگر یک گزینه نیست و ضروری به‌نظر می‌رسد تا به‌صورت سیستماتیک با تخلفات رخ داده در بازار سرمایه، برخورد شود. در یک یا دو سال‌گذشته پروژه‌های نمادین تحت‌عنوان سوت‌‌‌‌‌زنی پیگیری و اجرا شد؛ درحالی‌که بازار سرمایه نیازمند نظارت‌های مستمر و  قدرتمند است. برخی ابزارهای حمایتی نیز در زمان‌های مختلف به‌‌‌‌‌گونه‌‌‌‌‌ای استفاده می‌شوند که نسبت به رسالت خود در اساسنامه فاصله دارند و به‌جای ثبات‌‌‌‌‌بخشی به بازار، محدود به نوسان‌گیری‌‌‌‌‌هایی شده‌اند که شاید غیرعمدی باشند؛ به گونه ای که با خرید این ابزارها در نقاط پایین و فروش آنها در سطوح بالا به جاماندگی بازار از سایر بازارها و تورم و کم‌‌‌‌‌رمقی بورس دامن می زنند و اینگونه از میل سرمایه‌گذاران به حضور بلندمدت در بازار سرمایه می کاهند.

الگوریتم‌ها نیز یکی دیگر از مشکلات اصلی بازار سرمایه از عوامل تشدیدکننده رکود در بازار محسوب می شوند. محدودیت مشخص و سازوکار بهینه‌‌‌‌‌ای برای استفاده از این ابزار تعبیه نشده و به ابزار تقویت‌‌‌‌‌کننده نوسان‌گیری تبدیل شده‌اند. شاهد فعالیت بیش از حد این معاملات در این بخش اکوسیستم بازار سرمایه هستیم. بنابراین بازار سرمایه نیازمند الزامات نظارتی و قوانین و مقررات دقیق‌تر در این حوزه است؛ میان وضعیت فعلی تا نقطه مطلوب فاصله زیادی وجود دارد. حاکمیت شرکتی و کاستی‌‌‌‌‌هایی که در اجرا و نظارت داشته، باعث حائز اهمیت شدن این موضوع انتقاد سهامداران خرد شده است. در این راستا ضمن  اتخاذ تصمیمات اثرگذار از سوی سازمان بورس و اوراق‌بهادار، می بایست تصمیمات بُرنده‌‌‌‌‌تر و به‌‌‌‌‌روزتری در جهت دفاع از حقوق سهامدار گرفته شود.

نویسنده: نیما میرزایی – کارشناس بازار سرمایه