به گزارش بورس امروز، در همین راستا با توجه به وجود تمرکز شدید در بازار خودرو و به دنبال مصاحبه تلویزیونی رئیس جمهور وقت در بهمن ماه سال 1391، شورای رقابت به عنوان نهاد مسئول قیمت گذاری خودرو معرفی گردید. در نتیجه کارگروهی با عنوان کارگروه خودرو در مرکز ملی رقابت تشکیل شد. این کارگروه در سال های 1392 و 1393 مسئولیت انجام مطالعات و ارائه نظرات کارشناسی در خصوص موضوعات مرتبط با بازار خودروی داخلی را برعهده داشت.
خودروهای تولید داخل عمدتا توسط دوخودروساز بزرگ یعنی ایران خودرو و سایپا ساخته و عرضه می شوند و با وجود اینکه سهام این دو شرکت در بورس مبادله می شود اما سهامداران خرد تأثیری در سیاست های این دو خودروساز نداشته و سهام مدیریتی آنها همچنان در دست دولت است. شورای رقابت نیز برای تعیین قیمت خودرو از سه عامل تورم، قیمت ارز و کلینیک خودرو استفاده می کند.
خوروسازان مجازند تا هر سه ماه قیمت محصولات خود را افزایش دهند. قیمت خودروهای ساخت داخلی بر اساس فرمول زیر محاسبه می گردد:
“بهای هر نوع خودرو در هر سال معادل خواهد بود با بهای آن خودرو در فرورین ماه سال قبل به اضافه حاصل ضرب بهای همان خودرو در فروردین ماه سال قبل در حاصل جمع نرخ تورم سالانه همان خودرو و 50 درصد تغییر شاخص کیفیت همان خودرو در طول سال تقسیم بر بدترین شاخص کیفیت در سال قبل منهای عدد ثابت 2 درصد بهای همان خودرو در فروردین ماه سال قبل”. در این گزارش قیمت های تعیین شده از سوی شورای رقابت برای دو خودرو ساز کشور یعنی ایران خودرو و سایپا در پرفروش ترین محصولات مورد بررسی قرار گرفت.
- ایران خودرو
در شرکت ایران خودرو پرفروش ترین محصولات متعلق به گروه پژو می باشد. در سال های اخیر میزان تغییرات در قیمت محصولات در هر سه ماه یکبار بسیار زیاد بوده است. در سه ماهه نخست سال 1397 قیمت هر دستگاه پژو تنها 33 میلیون تومان بوده است که تا نیمه نخست آن سال حدودا تغییر خاصی در قیمت آن ایجاد نگردیده و برای دوره های 9 ماهه و 12 ماهه سال 1397 نیز همینگونه بوده است ( قیمت این محصول در دوره 12 ماهه سال 1397 به 36 میلیون تومان رسیده است).
در 3 ماهه ابتدای سال 1398 قیمت هر دستگاه پژو 43 میلیون تومان که در دوره 6 ماهه، 9 ماهه، و 12 ماهه سال 1398 نسبت به سه ماهه قبل از خود به ترتیب قیمت این محصول 4 درصد، 11 درصد، 4 درصد رشد یافته است. و در دوره 12 ماهه سال 1398 به 52 میلیون تومان رسیده است.
در 3 ماهه بهار سال 1399 قیمت 56 میلیون تومان، در 6 ماهه، 65 میلیون تومان، در 3 ماهه سوم 77 میلیون تومان و در پایان همین سال 87 میلیون تومان بوده که در پایان سال 99 قیمت این دستگاه حدود 55 درصد رشد داشته است.
و اما در سال 1400 که نرخ فروش هر دستگاه این محصول در صورت های مالی 3 ماهه ابتدایی سال 119 میلیون تومان بوده که نسبت به 3 ماهه گذشته رشدی معادل 136 درصد داشته که بیشترین میزان رشد قیمت این محصول در چند سال اخیر بوده است و در 3 ماهه دوم سال 1400 نیز قیمت این محصول باز حدود 3 درصد رشد داشته است. و در نیمه نخست سال جاری قیمت این محصول 123 میلیون تومان می باشد.
- سایپا
در شرکت سایپا پرفروش ترین محصول از ابتدای سال 1397 تا دوره 9 ماهه منتهی به سال 1399 متعلق به محصول تیبا و از 9 ماهه سال 99 تا نیمه نخست سال 1400 به محصول x200 تعلق دارد.
محصول تیبا تا دوره 3 ماهه منتهی به خرداد سال 1397، 23 میلیون تومان بوده که تا پایان سال 1397 افزایش قیمت چشمگیری برای این محصول اتفاق نیفتاده است و در پایان سال 1397 قیمت این محصول به 25 میلیون تومان می رسد.
در دوره 3 ماهه ابتدایی سال 1398، نسبت به سال گذشته قیمت این محصول حدود 24 درصد افزایش می یابد و به مبلغ 31 میلیون تومان می رسد. در نیمه نخست سال 98 نیز قیمت این محصول نسبت به دوره قبل تنها 6 درصد افزایش می یابد و تا پایان سال نیز قیمت این محصول چندان تغییری نکرده و به مبلغ 35 میلیون تومان در بازار عرضه می گردد.
در گزارش صورتهای مالی 3 ماهه منتهی به خرداد سال 1399 نیز شاهد رشد قیمت محصول تیبا تا 17 درصد خواهیم بود که تا نیمه سال چندان تغییری نمی کند اما در دوره 9 ماهه منتهی به آذر سال 1399 تا قیمت 49 میلیون تومان افزایش می یابد. این محصول در دوره 3 ماهه پایانی سال 1399 تا کنون دیگر تولید و عرضه نشده است.
از دوره 12 ماهه سال 1399، محصول x200 به قیمت 59 میلیون تومان در بازار عرضه می گردد که در دوره 3 ماهه نخست سال 1400 شاهد رشد قیمت این محصول حدود 38 درصد می باشیم. بطوری که در نیمه نخست سال جاری نیز به قیمت 86 میلیون تومان در بازار عرضه می گردد و نسبت به دوره قبل از خود تغییر چندانی نداشته است.
بر اساس محاسبات انجام شده در چارچوب فرمول و دستورالعمل مصوب شورا و با فرض ثابت گرفتن بهره وری و کیفیت خودروهای تولیدی در شرایط فعلی، محاسبات مرکز ملی رقابت نشان می دهد که قیمت های پایان اسفند 1398 نسبت به قیمت های اعلام شده در بهمن ماه 1397 برای شرکت ایران خودرو بطور میانگین 10 درصد و برای شرکت سایپا 23 درصد افزایش داشت.
شرکت های خودروسازی بخصوص سایپا و ایران خودرو دو شرکت بزرگی اند که بر شاخص کل بازار تأثیر می گذارند. روسای قبلی و فعلی سازمان بورس از علت های زیان ده بودن شرکت های خودروسازی را قیمت گذاری دستوری می دانند که این زیان ده بودن هم سبب کاهش ارزش سهام این شرکت ها و هم ایجاد تأثیری منفی بر شاخص کل بازار می دانند.
