استفاده ازظرفیت های بازار سرمایه شاه کلید توسعه حمل و نقل ریلی

در سالهای اخیر، توسعه صنعت ریلی مورد توجه مسولان و تصمیم گیران کشور بوده و حتی در‌ قانون برنامه ششم توسعه مورد توجه قرار گرفته است. نگاهی به استفاده از این روش حمل و نقلی نشان می دهد که با توجه به مزایای بالای آن چون صرفه جویی در مصرف سوخت، جلوگیری از آلودگی های زیست محیطی، حمل و نقل ارزان بار و مسافر و …، استفاده از حمل و نقل ریلی در بیشتر کشورهای توسعه یافته دنیا از اهمیت ویژه ای برخوردار است و در زمره اولین انتخاب های حمل و نقل قرار دارد.

تجربه نیز نشان داده است که توسعه حمل و نقل ریلی موجب بهبود زندگی مردم و رونق فضای کسب و کار می شود.در این میان شاه کلید توسعه این صنعت، تامین مالی است و در این میان بازار سرمایه یکی از بهترین گزینه ها محسوب می شود. از این رو با خیر الله سلیمیان مدیر عامل شرکت بهتاش سپاهان دراین باره به گفتگو نشسته ایم.

وی با تاکید براستقبال شرکتهای ریلی برای سرمایه گذاری بازار سرمایه در این صنعت، معتقد است که صنعت ریلی از ظرفیت های بسیار خوبی برای جذب سرمایه گذاران برخوردار است که باید مورد توجه بازار سرمایه قرار گیرد.

ساخت ریل سرمایه گذاری در حمل ونقل

سلیمیان با اشاره به برخی از مشکلات موجود در این صنعت، می افزاید: سرمایه‌گذاری در این بخش علاوه بر آنکه حلقه مفقوده حمل‌ونقل ریلی را پوشش می دهد، بلکه بازدهی مناسبی هم به دنبال خواهد داشت .

وی در گفت و گو با خبرنگار بورس امروز در برابر این سوال که با توجه به تاکیداتی که در سالهای اخیر بر توسعه صنعت حمل و نقل ریلی شده است، چه ظرفیت‌هایی در بازار سرمایه می‌تواند به کمک این صنعت آید؟، اظهار داشت: در حال حاضر امکانات و تجهیزات لازم در مبادی بارگیری و تخلیه بار جوابگوی حمل و نقل ریلی فعلی نیست و سرمایه‌گذاری در آن می‌تواند باعث رونق حمل‌ونقل ریلی شود. اگر این تجهیزات و امکانات به روز، در مبادی بارگیری و مقاصد تخلیه بار مهیا شود، موجب تسریع در امر بارگیری و تخلیه بار شده و به دنبال خود رونق تجارت ریلی را به دنبال دارد.

مدیر عامل شرکت بهتاش سپاهان در خصوص توسعه این امکانات از سوی شرکت های ریلی یا شرکت راه آهن، عنوان کرد: این موضوع یکی از گلوگاه‌ها و مشکلاتی است که در حوزه حمل‌ونقل ریلی بار وجود دارد و نه تنها شرکت های ریلی بلکه راه‌آهن هم به دنبال توسعه این امر است.

صاحبان کالا هم از توسعه این امکانات حمایت می کنند چرا که موجب نقل و انتقال سریعتر کالاها می شود. البته سرمایه‌گذاری در این بخش علاوه بر آنکه حلقه مفقوده حمل‌ونقل ریلی بار را پوشش می دهد، بازدهی مناسبی هم به دنبال خواهد داشت.

توجه به تجهیزات فرسوده

وی در برابر این سوال که مد نظر شما گسترش تجهیزات ترمینالی است یا خطوط ریلی آنتی ؟، گفت: هر دو مسئله بایستی توجه قرار گیرد برای مثال در برخی مناطق با کشیدن خطوط آنتنی که بین ۱۰ تا ۵۰ کیلومتر متغیر هستند، می‌توان بار را به شکل ترکیبی حمل کرد. می توان به راحتی باری را که از معدن با کامیون تا ایستگاه راه‌آهن حمل شده، را در واگن بار زد و به مقصد انتقال داد، بنابراین اگر سرمایه‌گذاری بر خطوط آنتی سرمایه‌گذاری کند، در ادامه می‌تواند از محل دسترسی به این خطوط، به اصل و سود سرمایه خود دست یابد.در حقیقت در شرایطی که صاحبان کالا به خطوط اصلی شبکه ریلی دسترسی ندارند، سرمایه گذاری در این بخش می تواند بازگشت اصل و سود سرمایه را بدون ریسک به دنبال داشته باشد و این امر بی‌تردید به نفع شرکت‌های باربری ریلی، صاحبان کالا و راه‌آهن است. البته در خصوص تجهیزات تخلیه نیز این موضوع قابل سرمایه‌گذاری است، به عنوان مثال در حال حاضر ۵ هزار واگن باری در بندرعباس معطل مانده تا بار آن‌ها تخلیه شود و این به دلیل فرسودگی و ناکافی بودن تجهیزات در ترمینال‌ها است . بنابراین باید این واگن ها برای بارگیری یا تخلیه بار منتظر بمانند . در حال حاضر این موضوع موجب شده تا ۷۰ درصد زمان حمل‌ونقل به تخلیه و بارگیری اختصاص یافته و این زمان اضافه موجب می شود که حمل و نقل ریلی بار توجیه اقتصادی نداشته باشد.
در زمینه حمل‌ونقل ترکیبی نیز چنانچه سرمایه‌گذاری انجام شود، این امر به خودی خود باعث رونق حمل‌ونقل ریلی بار می‌شود و به‌تبع آن باعث گردش و سود سرمایه در این حوزه خواهد شد .

سوالی بدون پاسخ

سلیمیان در خصوص تامین مالی برای خرید لوکوموتیو در جهت توسعه حمل و نقل ریلی بار، عنوان کرد: البته تأمین لکوموتیو نیز به‌عنوان یکی از حوزه‌های سرمایه‌گذاری می‌تواند موردتوجه قرار گیرد زیرا در بخش کشنده و لکوموتیو نیز کمبود وجود دارد که سرمایه‌گذاری در آن نیز سودآور خواهد بود.
به گفته وی؛ یکی از معضلات مهم این صنعت تعدد تصمیم‌گیری‌های در حوزه سازمان‌های وزارت راه است برای مثال در یک نقطه مانند بندرعباس، ترمینال و تجهیزات آن متعلق به سازمان بنادر و کشتیرانی و کشنده به راه‌آهن و واگن به شرکت های خصوصی حمل‌ونقل تعلق دارد و بار هم مربوط به صاحب کالاست. این مسئله معضلی تأثیرگذار است که نقش زیادی برای حمل و نقل ریلی بار دارد چنانکه شرکت راه‌آهن بارها اعلام کرده است که به دنبال حل این مسئله است .

موتور محرک در بخش خصوصی

وی در برابر این سوال که آیا در زمینه تعمیرات و تامین ماشین آلات خاص مربوط به این صنعت نیز شرکت ها می توانند از توان بازار سرمایه استفاد کنند؟ به نظر شما ورود به صنعت حمل‌ونقل ریلی می‌تواند یک سرمایه‌گذاری مطمئن را برای سرمایه گذاران به دنبال داشته باشد؟، ابراز داشت: اگرچه راه‌آهن نیز برای تسهیل این امور تلاش می کند اما نگران از دست دادن مالکیت‌های خود است. باید تغییراتی در ساختار و روند انجام امور در این مسئله داده شود ولی قدر مسلم با گسترش و توسعه شرکت های ریلی چاره‌ای جز تمکین ندارد. راه آهن مجبور است برای حل معضلات موجود در حوزه سرمایه‌ای و مدیریت به‌صرفه امور دست به انجام تغییراتی در بدنه خود بزند. نیاز رو به رشد جامعه ۸۰ میلیونی ایران راهی جز پاسخگو بودن و برطرف کردن مشکلاتی که با تصدی‌گری دولت به وجود آمده، ندارد و این اتفاق خواهد افتاد. اگر واگنی که باید ۷ روزه بار را به بندرعباس برساند، ۴۵ روزه این کار را انجام دهد، سرمایه از حیض انتفاع خارج می شود. چنین منوالی موتور محرک راه‌آهن را که شرکت‌های خصوصی محسوب می شوند، از حرکت باز می دارد. بنابراین شرکت های صنفی می توانند در قالب یک تشکل صنفی حقوق خود را از طریق مجلس و دولت پیگیری کنند و خواستار تغییر روش راه آهن شوند.

علاقمندی های بورس در ریل

مدیر عامل شرکت بهتاش سپاهان در خصوص اشتیاق بازار سرمایه به سرمایه‌گذاری در صنعت حمل‌ونقل ریلی، اشاره به چند نکته را ضروری دانست.وی یادآور شد: ایران در مقایسه با سایر کشورها از سرانه بسیار کمی در استفاده از حمل‌ونقل ریلی در حوزه‌های مسافری و ریلی برخورد است. از سوی دیگر به دلیل تحریم ها نیز سرمایه‌گذاری در صنعت ریلی نسبت به سایر مدل‌های سرمایه‌گذاری در کشور دارای ابهام است. اما وجوه بسیار مثبتی نیز در این سرمایه گذاری وجود دارد که از جمله می توان به سرمایه‌گذاری ایمن در این حوزه اشاره کرد. سرمایه گذاری در صنعت ریلی مانند صنعت نفت و پتروشیمی، نیست و ریسک سرمایه‌گذاری در آن ریسک کمتر است.

وی در مورد شیوه های مورد علاقه صنعت حمل‌ونقل ریلی در تامین مالی، معتقد است: صنعت ریلی بازار سرمایه را ترجیح می دهد چرا که هزینه تأمین سرمایه از بازار سرمایه کمتر سیستم بانکی است و نوعی از شراکت و درازمدت بودن سرمایه‌گذاری در آن وجود دارد که در سیستم بانکی موجود نیست. از سوی دیگر حجم سرمایه تأمین‌شده از سوی بازار سرمایه نیز بیشتر است.

سلیمیان تصریح کرد: فکر می کنم شرکت راه آهن باید برای تضمین دهی لازم به منظور رهن گذاشتن واگنها باید تغییراتی را انجام آیین‌نامه‌ها و ساختار اجرای کار را به‌نحوی‌که کار سریع‌تر و آسان‌تر انجام شود، اصلاح کند.

و یک توصیه

وی خطاب به فعالان بازار سرمایه عنوان کرد: ارزیابی ها در این صنعت با توجه به نرخ دلار صورت می گیرد. بنابراین این موضوع خود برای فعالان این بازار جذابیت به دنبال دارد. در چنین شرایطی خرید واگن و استفاده از آن حتی در هنگام فروش واگن موجب ایجاد حاشیه امن در این صنعت می شود که این موضوع نیز می تواند مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گیرد.