رئیس هیئت عامل ایمیدرو با اشاره به ادامه کارهای کارشناسی برای یافتن سازوکار نحوه واگذاری سهام صنایع معدنی در بورس، گفت: مردم دنبال خرید سهامی هستند که به سود‌آوری و مزیت آن اطمینان داشته باشند و صنایع معدنی یکی از مجموعه‌هایی است که کمترین ریسک را دارد.

به گزارش روند بورس امروز، از دیرباز معدن و صنایع معدنی جذابیت‌های زیادی در بورس داشته‌اند، زیرا نمادهای این حوزه بیشتر اوقات رنگ سبز به خود دیده است و مردم به سودده بودن این بخش امیدوارند، حال با پررنگ‌تر شدن نقش بورس در اقتصاد کشور، ایمیدرو و صنایع معدنی قرار است با چه سازوکاری پیش روند تا ضمن توسعه این صنعت راهبردی بتوان به سهامداران سود رساند.

برای پاسخ به این پرسش و دیگر پرسش‌ها مشروح گفت‌وگوی روند بورس امروز با خداداد غریب‌پور، رئیس هیئت عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) را در ادامه بخوانید:

طی چند وقت اخیر موضوع واگذاری معادن رسانه‌ای شده است، ایمیدرو برای واگذاری معادن بزرگ و کوچک چه برنامه عملیاتی تعریف کرده است؟

بیشتر معادن بزرگ کشور واگذار شده‌اند و همه آنها را بخش خصوصی اداره می‌کند. در واگذاری‌ها، مالکیت با دولت و مدیریت معدن با بخش خصوصی است زیرا اعتقاد دارم این بهترین حالت برای توسعه و افزایش بهره‌وری معادن است. از سویی نظر رئیس جمهوری بر این است که معادن بزرگ در بورس عرضه شود که در این میان در حال همکاری با وزارت امور اقتصاد و دارایی و سازمان بورس و اوراق بهادار هستیم تا بتوان در این مسیر به‌صورت کارشناسی و فنی حرکت کرد. با نهایی شدن بحث‌های کارشناسی واگذاری‌ها رخ می‌دهد.

معادن بزرگ با چه سبک و سیاقی واگذار می‌شوند؟

هنوز نهایی نشده است، اما به‌نظر می‌رسد معادن بزرگ مانند بانک‌ها، صندوق ایجاد کنند یا شرکتی شوند که سهام آنها واگذار شود. این موضوع به بحث و کارهای کارشناسی بیشتری نیاز دارد که سازوکار آن پیدا شود.

در سال‌جاری معادن واگذار خواهد شد؟

ما اکنون معادن آزاد نداریم؛ معادن در اختیار ذینفعان است. به‌همین دلیل ابتدا باید با سازمان بورس و اوراق بهادار به توافق‌هایی برسیم سپس برنامه اجرایی ارائه داد.

اگر معادن واگذار شوند، سوددهی خواهند داشت؟

معادن سودده است و نمی‌توان منکر آن بود. طبق ارزیابی‌ها ۲۵ درصد سهم بورس متعلق به صنایع معدنی است و حدود ۳۰ درصد سود بورس هم از صنایع معدنی و کالاهای فلزی حاصل می‌شود، این اعداد نشان می‌دهد که بخش معدن و صنایع معدنی مزیت دارد. مردم دنبال خرید سهامی هستند که به سود‌آوری و مزیت آن اطمینان داشته باشند. صنایع معدنی یکی از مجموعه‌هایی است که کمترین ریسک را دارد.

واگذاری ایمیدرو چگونه خواهد بود؟ آیا سازمان‌های توسعه‌ای قابل واگذاری است؟

الگو و شیوه واگذاری ایمیدرو هنوز نهایی نشده است، بعد از آنکه این موضوع شفاف شد، می‌توان اطلاع‌رسانی کرد.

رئیس جمهوری در روزی که چهار پروژه ملی مس به بهره‌برداری رسید از واگذاری معادن به‌صورت خانوادگی گلایه کرد، آیا چنین رویه‌ای وجود دارد؟

خیر. در گذشته معادن به‌صورت خانوادگی واگذار می‌شد، اما اکنون واگذاری معادن در قالب مزایده است و همین موضوع سبب شده است رکود در معادن کم شود.

مقام معظم رهبری عنوان کردند در بخش معدن و صنایع معدنی با عقب افتادگی‌هایی روبه‌رو هستیم، برای گذر از چنین چالشی راهکار و سیاست ایمیدرو چیست؟

بله، در این حوزه با عقب افتادگی‌هایی روبه‌رو هستیم که باید برای آن راه‌حل بیابیم. از ۶۵۰ هزار کیلومتر مربع پهنای اکتشافی موجود تنها ۱۰ درصد آن واگذار شده واین بدان معناست که عقب هستیم. تا پیش از سال ۹۸ گستره پهنای اکتشافی در کشور ۲۵۰ هزار کیلومتر بود که در این مدت سعی شد برای توسعه اکتشاف گام برداریم و باید این رویه برای ماه‌ها و سال‌های آینده ادامه یابد. برای دستیابی به موفقیت‌های خیره‌کننده در حوزه معدن و توسعه معادن، شناسایی ذخایر معدنی و زیرساخت‌ها به منابع مالی نیاز داریم زیرا برای تحقق این اهداف نیازمند احداث جاده‌های دسترسی است.

برای توسعه در بخش‌های اکتشاف و معادن چه مشکلاتی وجود دارد؟

هر سازمان و مجموعه‌ای بر اساس وظایف محوله خود فعالیت می‌کند، اما در بعضی از موارد فعالیت‌های توسعه‌ای در بخش‌های اکتشاف و معدن با سیاست‌های دیگرسازمان‌ها و مجموعه‌ها در تضاد است. از این‌رو به جای آنکه دنبال مقصر باشیم باید به سمت راهکار برویم که برآیند آن حل مشکلات مربوط به اکتشاف و واگذاری‌ها باشد؛ سازمان‌های درگیر می‌توانند در نشست‌های تخصصی و بیان مسائل به راهکار مناسب برسند تا در پی آن اهداف توسعه‌ای در بخش اکتشاف و معدن محقق شود و سرانجام در این بخش راهبردی به رشد و هدف‌گذاری‌های تعیین شده دست یابیم.

به‌ دلیل ماهیت یک سازمان و وظایفی که بر دوش آن گذاشته شده است، مخالفت‌هایی در واگذاری معادن و دیگر موارد مربوط به صنایع معدنی و اکتشاف اتفاق می‌افتد، اما همه این مخالفت‌ها با گفت‌و‌گو قابل حل است.

به هر ترتیب تضادهایی در بخش مسائل اجتماعی، زیست محیطی و منابع طبیعی با بخش معدن وجود دارد که دراین راستا می‌توان به سمت حل مشکلات رفت و تفاهم‌هایی حاصل شود که در پی آن عقب افتادگی‌ها در واگذاری پهنای اکتشافی به بخش خصوصی جبران شود. معتقدم مهم‌ترین عقب افتادگی ما در بخش معدن و صنایع معدنی، حضور کمرنگ بخش خصوصی (به‌ویژه در حوزه اکتشاف و استخراج و فرآوری) باشد.

برای حل موانع بین سازمان‌ها و مجموعه‌ها چه راهکاری توصیه می‌شود؟

در سازمان توسعه و نوسازی معادن ایران و با همکاری معاونت معدنی وزارت صنعت، معدن و تجارت (صمت) درصددیم موانع را از سر راه برداریم و به سمت واگذاری امور به بخش خصوصی برویم. با این سیاست می‌توان اهداف توسعه‌ای در بخش‌های مختلف صنایع معدنی را محقق کرد. برای اینکه در این مسیر قرار گیریم باید سطح همکاری و مذاکره با دیگر سازمان‌های درگیر افزایش یابد. نیاز به همکاری جمعی داریم تا پیشرفت در بخش معدن و صنایع معدنی اتفاق بیفتد.

حل کدام موانع در اولویت کاری ایمیدرو قرار دارد؟

در پهنه‌های اکتشافی با دستگاه‌های حاکمیتی مانند سازمان حفاظت محیط زیست و اداره منابع طبیعی مشکلاتی وجود دارد که باید رفع شود. چالش‌ها به گونه‌ای نیست که سازمان‌ها به جمع‌بندی نرسند.

یکی از مسائلی که در بخش صنایع معدنی به آن اشاره می‌شود، خام فروشی است. چه زمان شاهد توقف خام‌ فروشی خواهیم بود؟

ایمیدرو هیچ خام فروشی ندارد و صنایع معدنی با فرآوری بالا عرضه می‌شود. معادن بزرگ در اختیار بخش فرآوری و تولید محصول است.

در حوزه معدن و صنایع معدنی سرمایه‌گذاری در کدام بخش‌ها باید در اولویت قرار گیرد و انتظار دارید که سرمایه‌گذاران در این بخش‌ها ورود کنند؟

نخستین اولویت سازمان توسعه و نوسازی معادن برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی اکتشاف و سپس استخراج است. معادن ما ظرفیت زیادی دراستخراج، اکتشاف و صنایع پایین دستی دارند.

آیا توسعه بخش فولاد در دستور کار است؟

بله. توسعه بخش فولاد باید ادامه یابد زیرا هدف‌گذاری ما تولید تا ۵۵ میلیون تن فولاد است. در سال ۹۸ ظرفیت تولید فولاد کشور به ۳۶ میلیون تن رسید که این رقم برای سال‌های آینده قابل افزایش است.

با‌وجود این چه تعداد معدن راکد داریم؟

طبق تازه‌ترین برآوردها بیش از ۴ هزارمعدن کوچک غیرفعال در کشور وجود دارد که ۱۴۶ معدن آن فعال شده است. از سویی بیش از ۶۰۰ معدن در مقیاس کوچک شناسایی شده است.

برای توسعه معادن کوچک چه سیاست‌ها و راهکار‌هایی وجود دارد؟

یکی از راهکارها این است که معادن مقیاس کوچک به بخش خصوصی و فولادسازان بزرگ کشور واگذار شود. در حقیقت تمرکز ما تنظیم روابط صنایع و معادن و توسعه نگری در صنایع کوچک و بزرگ است.